Ο ρόλος του πατέρα στη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού

andras_big

Για πολλά χρόνια, οι ειδικοί αγνοούσαν τον ρόλο του πατέρα στην οικογένεια, θεωρώντας ότι η επίδρασή του έχει μικρότερη σημασία στην ανάπτυξη του παιδιού από εκείνη της μητέρας. Πλέον, πληθώρα επιστημονικών ερευνών συνηγορεί στο ότι ο πατέρας, μέσω της αλληλεπίδρασής του με το παιδί και μέσω της εμπλοκής στη ζωή του, διαδραματίζει ένα κρίσιμο ρόλο στην ψυχική υγεία και στην προσωπικότητα του παιδιού, σε όλα τα στάδια ανάπτυξής του.

Της Ευρώπης Ευθυμιάδου, εθελόντριας ψυχολόγου στη “Γραμμή 11525” και στο Συμβουλευτικό Κέντρο για γονείς, παιδιά και εφήβους του “Μαζί για το παιδί”

Ο ρόλος του κάθε γονέα είναι διαφορετικός και απαραίτητος για την ψυχολογική ανάπτυξη του παιδιού, γι’ αυτό η ενεργή παρουσία και των δύο γονέων στη ζωή του παιδιού είναι εξαιρετικά σημαντική.

Η εμπλοκή του πατέρα ξεκινά ήδη από την περίοδο της εγκυμοσύνης της γυναίκας. Πολυάριθμες έρευνες έχουν δείξει ότι η συναισθηματική υποστήριξη του πατέρα στη μητέρα, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και τους πρώτους μήνες μετά τη γέννηση του παιδιού, παίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση θετικών σχέσεων μεταξύ του ζευγαριού και, κατ’ επέκταση, μεταξύ γονέων και παιδιού.

Επίσης, παιδιά των οποίων οι πατέρες συμμετέχουν ενεργά στην ανατροφή τους από τη βρεφική ηλικία, είναι πιο πιθανό να είναι συναισθηματικά ασφαλή και να νιώθουν περισσότερη σιγουριά και αυτοπεποίθηση στο να εξερευνήσουν το περιβάλλον τους και, καθώς μεγαλώνουν, να έχουν καλύτερες διαπροσωπικές σχέσεις.

Στη σχολική ηλικία, η πατρική εμπλοκή αποτελεί έναν κρίσιμο παράγοντα που θα καθορίσει την εμπιστοσύνη του παιδιού στον εαυτό του και την ικανότητά του να ανταποκρίνεται στις νέες προκλήσεις. Έχει βρεθεί ότι τα παιδιά που έχουν στενή σχέση με τον πατέρα τους τείνουν να διαμορφώνουν καλύτερες σχέσεις με τους άλλους, να συμπεριφέρονται λιγότερο επιθετικά και να νιώθουν μεγαλύτερη ασφάλεια τόσο στις σχέσεις που θα διαμορφώσουν στην παιδική ηλικία, όσο και στην ενήλικη ζωή τους.

Στην εφηβεία, ο πατέρας μπορεί επίσης να παίξει διαμεσολαβητικό ρόλο σε δυσκολίες που ενδεχομένως προκύπτουν ανάμεσα στον έφηβο και τη μητέρα. Επίσης, μπορεί να διευκολύνει στα προβλήματα συμπεριφοράς του έφηβου παιδιού του. Ιδιαίτερα για τα έφηβα αγόρια, ο πατέρας λειτουργεί ως ισχυρό πρότυπο και έχει άμεση επιρροή στη συμπεριφορά, στην προσωπικότητα, στις επιλογές και στις συνήθειές τους.

Ο πατέρας, λοιπόν, είναι σημαντικό να εδραιώσει μια σχέση εμπιστοσύνης με το παιδί του, εστιάζοντας στα ακόλουθα:

  • Να κατανοεί τα συναισθήματα του παιδιού του και να προσπαθεί να βοηθήσει στην επίλυση των προβλημάτων του. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με το να προτρέψει το παιδί να ονομάσει αυτό που αισθάνεται και, αν αυτό δυσκολεύεται, να το διευκολύνει με ερωτήσεις.
  • Να δείχνει σεβασμό στα συναισθήματα του παιδιού του, να ακούει όχι μόνο τα λόγια, αλλά και τα συναισθήματά του. Όταν αναγνωρίζονται και γίνονται αποδεκτά όλα τα συναισθήματα και δεν αποκρύβονται ή αγνοούνται, το παιδί και ο πατέρας έρχονται πιο κοντά.
  • Να μοιράζεται τα δικά του συναισθήματα με το παιδί.
  • Να παίζει με το παιδί. Το παιχνίδι γίνεται ακόμη πιο σημαντικό όταν συμμετέχουν οι γονείς σε αυτό, και ιδιαίτερα οι πατέρες, αν και εφόσον αυτό γίνεται σε χαλαρό και όχι σε αυστηρό κατευθυντικό ή ανταγωνιστικό κλίμα, ώστε να προωθείται ο σεβασμός και η άσκηση της συναισθηματικής αγωγής. Όταν οι μπαμπάδες παίζουν με τα παιδιά, δεν τα διασκεδάζουν μόνο, αλλά συμβάλλουν στην ανάπτυξή τους, προσφέροντάς τους ένα ασφαλές περιβάλλον, γεμάτο προκλήσεις, που τα βοηθά να μάθουν πώς να αλληλεπιδρούν με τους άλλους.
  • Να επιδιώκει συχνή και καλή επικοινωνία με το παιδί και να είναι ενήμερος για όσα συμβαίνουν και το ενδιαφέρουν, για παράδειγμα να γνωρίζει τους ανθρώπους που έχουν συχνή επαφή με το παιδί και τα περιβάλλοντα στα οποία βρίσκεται (φίλους, δασκάλους, γιατρούς κ.λπ.).

Βιβλιογραφία

  1. Grace, J. Craig, D. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. Αθήνα: Παπαζήση.
  2. Μαλικιώση-Λοϊζου, Μ. & Παπαστυλιανού, Α. (2009). Η συμβουλευτική Ψυχολογία στους άνδρες. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα
  3. Parke, R. (1987) Ο πατέρας. Η συμβολή του στη διαμόρφωση του παιδιού. Αθήνα: Κουτσούμπος

Πηγή: http://mazigiatopaidi.gr