“Και η παύση είναι μουσική”…

Πάντα μου άρεσε να παρατηρώ έναν πιανίστα την ώρα που παίζει. Με γοήτευε η χάρη με την οποία “χόρευαν” τα δάκτυλά του πάνω στα πλήκτρα, οι εκφράσεις του προσώπου του ανάλογα με το είδος του κομματιού που εκτελούσε, αλλά κυρίως αυτή η αργή, μεγαλοπρεπής, κίνηση με την οποία σήκωνε τα χέρια του από το πιάνο την ώρα της παύσης. Πόσο σημαντική είναι, τελικά, αυτή η διακοπή, ώστε ακόμα και η “εκτέλεσή” της να έχει δικό της… τελετουργικό;

Ο Αλέξης Γεωργούλης, στη συνέντευξη αυτού του τεύχους, παρουσιάζεται βέβαιος ότι η διακοπή είναι ζωτικής σημασίας για την ομαλή λειτουργία όλων των πτυχών της ζωής μας – της επαγγελματικής, της κοινωνικής, της προσωπικής, ακόμα και της ψυχολογικής. Την έχουμε ανάγκη για να ανασυνταχθούμε. Αλλιώς “πέφτει η ασφάλεια”, προκαλείται blackout· γενική συσκότισις.

Οι λόγοι μιας παύσης μπορεί να είναι πολλοί: είτε επειδή χρειαζόμαστε ξεκούραση, είτε επειδή θέλουμε να αποστασιοποιηθούμε από μια κατάσταση, είτε επειδή μας είναι απαραίτητη για να κάνουμε την αυτοκριτική μας, είτε επειδή με αυτήν επιχειρούμε να στείλουμε ένα μήνυμα σε κάποιον. Ενδεχομένως η παύση να είναι το κρισιμότερο σημείο σε μια ροή γεγονότων, αναλόγως πάντα του τρόπου και του χρόνου κατά τον οποίο γίνεται.

Γιατί, κακά τα ψέματα, οι ρυθμοί μας σήμερα είναι φρενήρεις. Όλα τρέχουν τόσο γρήγορα, που δεν προλαβαίνουμε καν να σκεφτούμε, να αισθανθούμε – δεν προλαβαίνουμε να ζήσουμε…

Μπορούμε μια μέρα να κλείσουμε το κινητό; Να κάνουμε αποτοξίνωση από ό,τι μας “μολύνει” καθημερινά, ψυχικά και σωματικά; Να πάμε στη θάλασσα και απλά να καθίσουμε εκεί, με την αλμύρα στα χέρια μας και το ιώδιο στους πνεύμονές μας, χωρίς να σκεφτόμαστε υποχρεώσεις και προβλήματα; Να καθίσουμε ένα βράδυ με σβηστά τα φώτα, σε απόλυτη ησυχία, έτσι, χωρίς τηλεόραση και υπολογιστή, εμείς και ο εαυτός μας; Να δούμε καθαρά τα λάθη μας; Μπορούμε; Αντέχουμε;

Κάθε παύση μάς μαθαίνει κάτι. Κυρίως για εμάς τους ίδιους. Γιατί μέσα από αυτήν είτε μαζεύουμε δυνάμεις για να φορτσάρουμε στη συνέχεια, είτε ανασυντασσόμαστε για να αλλάξουμε κατεύθυνση. Δεν είναι τυχαίο που, σε πολλά μουσικά κομμάτια, τη μεγάλη παύση συνήθως την ακολουθεί… αλλαγή “τροπαρίου” – και συχνά εντυπωσιακή.

“Μουσική είναι η σιωπή ανάμεσα στις νότες”, έχει πει ο μεγάλος Γάλλος μουσικός Κλωντ Ντεμπυσσύ. Σ’ αυτή τη “σιωπή” κρύβεται η ουσία. Σ’ αυτές τις ενδιάμεσες ανάσες που αναζωογονούν το σύστημα. Σπάνια το αντιλαμβανόμαστε. Αλλά, κυρίως, σπάνια το εκτιμάμε. Μας εντυπωσιάζουν περισσότερο ο έντονος ρυθμός, οι υπνωτιστικές μελωδίες, οι επιβλητικές ενορχηστρώσεις…

Η σιωπή είναι πάντα πιο ισχυρή και σε συμβολισμό, και σε χρησιμότητα. Αρκεί να δώσει κανείς προσοχή.

Ο πιανίστας σήκωσε τα δάκτυλα από τα πλήκτρα. Παύση. Σσσσσς… άκου!

Μαρία Λυσάνδρου
m.lysandrou@tpb.gr