Απαντήσεις στα πιο συχνά ερωτήματα για το Άσθμα

02-apantiseis_sta_erwtimata

Ποια η διαφορά άσθματος και ΧΑΠ; Πότε και γιατί εμφανίζεται; Ποιος ο ρόλος του καπνίσματος;

Η κα Γκιζοπούλου Νικηφ. Ευαγγελία, Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος, Διευθύντρια Πνευμονολόγος στην Ευρωκλινική Αθηνών και Ευρωκλινική Παίδων (https://www.pneumonologos.com) δίνει απαντήσεις στα πιο συχνά ερωτήματα των ασθενών.

Έχω άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ);

Απάντηση: Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια είναι μια πάθηση της μέσης και μεγάλης ηλικίας, που σχετίζεται κατά κανόνα με το κάπνισμα. Πολλά από τα συμπτώματά της μοιάζουν με εκείνα του άσθματος (βήχας, δύσπνοια, σφύριγμα στην αναπνοή), αλλά κατά κανόνα εμφανίζονται σε μεγάλη ηλικία, μετά από αρκετά χρόνια καπνίσματος και είναι μόνιμα. Ο αρμόδιος για να σου ξεκαθαρίσει, πάντως, το αν πάσχεις από άσθμα ή ΧΑΠ είναι ο γιατρός σου.

Το άσθμα μου είναι βρογχικό ή αλλεργικό;

Απάντηση: Το άσθμα είναι μία νόσος που αφορά τους βρόγχους. Ο παλιός όρος βρογχικό άσθμα αφορά όλους τους ασθενείς με άσθμα. Το αλλεργικό άσθμα αφορά ασθενείς στους οποίους η εμφάνιση των συμπτωμάτων σχετίζεται με την έκθεση σε αλλεργιογόνα, όπως συμβαίνει για παράδειγμα με τις αλλαγές του καιρού την άνοιξη και το φθινόπωρο.

Κληρονομείται το άσθμα;

Απάντηση: Η εμφάνιση του άσθματος προϋποθέτει την παρουσία κάποιας γενετικής-κληρονομικής προδιάθεσης. Οι πιθανότητες να εμφανίσει κάποιος άσθμα είναι μεγαλύτερες όταν υπάρχουν άλλα άτομα με άσθμα στην οικογένεια. Οι πιθανότητες αυξάνονται για τα παιδιά μητέρας που πάσχει από άσθμα.

Θεραπεύεται το άσθμα;

Απάντηση: Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης νόσος των αεραγωγών. Από τη στιγμή που κάποιος διαγιγνώσκεται με άσθμα, είναι εξαιρετικά πιθανό ότι θα πάσχει από άσθμα όλη του τη ζωή. Με τις θεραπευτικές επιλογές που υπάρχουν, το άσθμα μπορεί να αντιμετωπιστεί με εξαιρετικά αποτελέσματα στη μεγάλη πλειοψηφία των ασθενών. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία θεραπευτική παρέμβαση σήμερα που να επιφέρει οριστική ίαση του άσθματος.

Δεν είχα άσθμα σε μικρή ηλικία. Γιατί το εμφάνισα τώρα;

Απάντηση: Το άσθμα μπορεί να εμφανιστεί σε όλες τις ηλικίες. Συχνά εμφανίζεται στα παιδιά ή σε νέους ενήλικες, αλλά μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και στη μεγάλη ηλικία. Κάποια ήπια συμπτώματα που εμφάνιζες παλαιότερα μπορεί να ήταν ήπιες εκδηλώσεις άσθματος (π.χ. επίμονος βήχας μετά από “κρυώματα”) ή να σχετίζονταν με την προδιάθεση να εμφανίσεις άσθμα (π.χ. αλλεργική ρινίτιδα, δερματίτιδα ή επιπεφυκίτιδα). Προϋπόθεση για την εμφάνιση του άσθματος είναι η παρουσία κάποιου εκλυτικού παράγοντα στο περιβάλλον. Γι’ αυτό, αν εμφάνισες άσθμα σε μεγάλη ηλικία, αναζήτησε κάποιον παράγοντα που μπορεί να σε ενοχλεί στο περιβάλλον (π.χ. αλλαγή κατοικίας, νέος τρόπος θέρμανσης ή μαγειρέματος, εμφάνιση νέου κατοικίδιου).

Έχω μόνο ξερόβηχα και ο γιατρός μου είπε ότι έχω άσθμα. Είναι δυνατόν;

Απάντηση: Το άσθμα μπορεί μερικές φορές να εκδηλώνεται μόνο με βήχα (cough-variant asthma). Στην περίπτωση αυτή μπορεί να εμφανίζεις μόνο έναν επίμονο βήχα, που είναι συνήθως ξηρός -χωρίς πτύελα, χωρίς κανένα άλλο από τα τυπικά συμπτώματα του άσθματος (συριγμός, δύσπνοια, βάρος στο στήθος). Το άσθμα που εκδηλώνεται με βήχα συνήθως ανταποκρίνεται καλά στη συνήθη θεραπεία του άσθματος, όπως τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή. Ο γιατρός σου θα πρέπει να το διακρίνει από τα άλλα αίτια χρόνιου βήχα και να σου δώσει την κατάλληλη θεραπεία.

Πρέπει να κάνω εμβόλια με το άσθμα;

Απάντηση: Οι ασθενείς με μέτριο-σοβαρό άσθμα πρέπει να κάνουν εμβόλιο για τον ιό της γρίπης (αντιγριπικό) μία φορά το χρόνο το φθινόπωρο. Το εμβόλιο που περιέχει αδρανοποιημένους ιούς της γρίπης είναι ασφαλές για ενήλικες και παιδιά άνω των 3 ετών.

Είμαι καλά, αλλά ο γιατρός μου είπε να συνεχίσω τις εισπνοές. Γιατί να πάρω φάρμακα αφού δεν αισθάνομαι ότι τα χρειάζομαι;

Απάντηση: Το άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονή των αεραγωγών, που συντηρείται ακόμη και όταν δεν εμφανίζει κανείς συμπτώματα. Παίρνοντας την αγωγή σου για μεγάλα διαστήματα, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σου, ελαττώνεις τις πιθανότητες να πάθεις κρίσεις άσθματος και να έχεις περιορισμό στις δραστηριότητές σου. Προτού σταματήσεις τα φάρμακά σου πρέπει να συμβουλευθείς το γιατρό σου.

Έχω άσθμα και καπνίζω. Τι πρέπει να κάνω;

Απάντηση: Πρέπει να διακόψεις άμεσα το κάπνισμα. Όταν καπνίζεις, έχεις αυξημένο κίνδυνο να πάθεις κρίσεις, ενώ τα φάρμακα που έχουμε διαθέσιμα σήμερα (π.χ. τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή) είναι λιγότερο αποτελεσματικά στους καπνιστές. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να χρειαστείς μεγαλύτερες δόσεις των φαρμάκων για να πετύχεις τον έλεγχο του άσθματος από κάποιον που δεν καπνίζει. Εάν δεν μπορείς να τα καταφέρεις μόνος/η σου, μπορείς να απευθυνθείς για βοήθεια στο γιατρό σου ή σε κάποιο ιατρείο διακοπής καπνίσματος. 

Έχω βήχα και δεν περνάει με τις εισπνοές που κάνω. Να πάρω κάποιο σιρόπι;

Απάντηση: Τα βλεννολυτικά και αντιβηχικά σιρόπια δεν έχουν ένδειξη στη θεραπεία του άσθματος. Ο βήχας που επιμένει σε έναν ασθενή με άσθμα είναι συχνά ένδειξη κακού ελέγχου της νόσου και θα πρέπει να απευθυνθείς στο γιατρό σου, ώστε να τροποποιήσεις κατάλληλα τη θεραπεία σου.

Θα πρέπει να παίρνω εισπνοές για πάντα;

Απάντηση: Συχνά η φλεγμονή υπάρχει ακόμη και όταν δεν έχεις συμπτώματα. Τα ρυθμιστικά φάρμακα που παίρνεις βοηθούν στην καταστολή της φλεγμονής, ώστε να αποφύγεις μελλοντικά συμπτώματα. Η θεραπεία με ρυθμιστικά φάρμακα είναι κατά κανόνα μακροχρόνια και δεν πρέπει να σταματάει προτού περάσεις διάστημα αρκετών μηνών με ελεγχόμενο άσθμα και πάντοτε σε συνεργασία με το γιατρό σου.

Χρειάζομαι οξυγόνο για το άσθμα μου;

Απάντηση: Οι περισσότεροι ασθενείς με άσθμα δεν χρειάζεται να πάρουν συμπληρωματικό οξυγόνο όταν είναι σε σταθερή κατάσταση. Ένδειξη για καθημερινή λήψη οξυγόνου έχουν οι ασθενείς με πολύ σοβαρό άσθμα που έχουν αναπνευστική ανεπάρκεια (πολύ χαμηλό οξυγόνο στο αίμα τους). Αντίθετα, ασθενείς που νοσηλεύονται στο νοσοκομείο για μια σοβαρή παρόξυνση άσθματος συχνά χρειάζονται οξυγόνο. Ο γιατρός σου μπορεί να μετρήσει το οξυγόνο στο αίμα σου, είτε με ένα οξύμετρο είτε με μέτρηση αερίων αίματος σε δείγμα αρτηριακού αίματος και να σου πει εάν χρειάζεσαι συμπληρωματικό οξυγόνο.

Έχω πρόβλημα με την καρδιά μου και έχω ακούσει ότι κάποια φάρμακα για το άσθμα κάνουν αρρυθμίες. Τι πρέπει να κάνω;

Απάντηση: Κάποια από τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του άσθματος μπορεί να προκαλέσουν ταχυκαρδία (γρήγορο σφυγμό) ή αρρυθμίες. Εάν παρατηρήσετε ότι η καρδιά ή ο σφυγμός σας δεν χτυπάει κανονικά, πρέπει να συμβουλευθείτε τον γιατρό σας, ώστε να τροποποιήσει κατάλληλα την αγωγή σας.