Εποχική Γρίπη: Τα νεότερα δεδομένα για την Ελλάδα και η κρίσιμη σημασία της πρόληψης

epoxiki_gripi

Με τις πρώτες αστάθειες του καιρού, κάνουν αμέσως την εμφάνισή τους και τα πρώτα κρούσματα γρίπης. Και καθώς η συμπεριφορά τού εν λόγω ιού τείνει να είναι απρόβλεπτη, γίνεται για άλλη μια φορά ξεκάθαρος ο σημαντικός ρόλος της πρόληψης και της ορθής πληροφόρησης. 

Σχετικά με τη χώρα μας, οι επιστήμονες είναι καθησυχαστικοί. Παρόλα αυτά, συστήνουν τον εμβολιασμό του μεγαλύτερου μέρους του ελληνικού πληθυσμού, καθώς, όπως λένε, ο ιός κάθε χρόνο εμφανίζει επιπλοκές, αλλά και κάποιους αναπόφευκτους θανάτους.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), την περίοδο 2017-2018 θα κυκλοφορήσουν καθ’ υπεροχήν στελέχη γρίπης τύπου Α (Η3Ν2) – τα ίδια στελέχη που κυριάρχησαν στην Αυστραλία. Ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί η, σε μικρότερο βαθμό, συν-κυκλοφορία στελεχών τύπου Β, οι υπότυποι των οποίων καλύπτονται από το φετινό εμβόλιο. Η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει επάρκεια αντιγριπικών εμβολίων, ενώ ένδειξη για τον εμβολιασμό 2017-2018, σύμφωνα με την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών και το Υπουργείο Υγείας, έχουν όλα τα άτομα μετά την ηλικία των 6 μηνών, ιδιαίτερα οι ομάδες αυξημένου κινδύνου.
Τα παραπάνω στοιχεία για την πρόληψη της φετινής γρίπης δόθηκαν στη δημοσιότητα κατά τη διάρκεια Συζήτησης Στρογγυλής Τράπεζας από διακεκριμένους επιστήμονες, στο πλαίσιο της έναρξης του Γ’ κύκλου διαλέξεων του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, που έχουν στόχο την έγκυρη ενημέρωση του κοινού για επίκαιρα θέματα Δημόσιας Υγείας.
“Οι επιδημικές εξάρσεις της γρίπης και της ιλαράς είναι το αντίτιμο που πληρώνουμε ως κοινωνία στις ανεύθυνες απόψεις και πρακτικές του λεγόμενου αντι-εμβολιαστικού κινήματος”, τόνισε ανοίγοντας την εκδήλωση, ο διευθυντής του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, κος Παναγιώτης Μπεχράκης, ο οποίος δήλωσε ότι “Η πρόληψη αποτελεί τον σημαντικότερο τομέα της σύγχρονης Ιατρικής που αναπτύσσεται αλματωδώς σε παγκόσμια κλίμακα”.
Η γρίπη φέτος αναμένεται να προκαλέσει έξαρση, κι αυτός είναι ο λόγος που δημιουργείται η ανάγκη ενημέρωσης και πρόληψης, τόνισε ο ομότιμος καθηγητής Παθολογίας και Λοιμωδών Νοσημάτων, κος Γιώργος Σαρόγλου. “Η γρίπη εμφανίζεται σε δύο μορφές: είτε ως ετήσια εποχική γρίπη, η οποία θα προκαλέσει κάθε χρονιά κάποιους αναπόφευκτους θανάτους, είτε ως επιδημία, όπως αυτή που ζήσαμε το 2009-2010. Δεν υπάρχουν ενδείξεις παρουσίας πανδημικών στελεχών γρίπης φέτος για την Ευρώπη, ωστόσο οι 108, επιβεβαιωμένοι εργαστηριακά, θάνατοι από γρίπη που συνέβησαν πέρυσι, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη επαγρύπνησης και πρόληψης μέσω των ενδεδειγμένων εμβολιασμών”, συμπλήρωσε ο κος Σαρόγλου.

Η διάσταση του προβλήματος στην Ελλάδα
“Κατά την περίοδο 2016-2017, επικράτησε ο υπότυπος γρίπης Α (Η3Ν2), με ένα μικρότερο κύμα γρίπης Β προς το τέλος της περιόδου. Παρατηρήθηκαν αρκετά λιγότερα σοβαρά κρούσματα εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης, παράλληλα όμως καταγράφηκε μεγάλη αύξηση της γενικής θνησιμότητας, σχεδόν αποκλειστικά στις ηλικίες άνω των 65 ετών. Η μεγάλη πλειοψηφία των ασθενών που νοσηλεύθηκαν σε ΜΕΘ ή απεβίωσαν από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη δεν είχαν εμβολιαστεί, αν και ανήκαν σε ομάδα υψηλού κινδύνου”, τόνισε ο κος Θεόφιλος Ρόζενμπεργκ, πρόεδρος του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), συμπληρώνοντας ότι “τα παραπάνω καταδεικνύουν τη σημασία του αντιγριπικού εμβολιασμού, ως του καλύτερου διαθέσιμου μέσου προστασίας από τη νόσο”.
Το ΚΕΕΛΠΝΟ, ως ο αρμόδιος φορέας Δημόσιας Υγείας της χώρας, όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, προγραμματίζει δράσεις για την αντιμετώπιση της έξαρσης της εποχικής γρίπης και, κατά συνέπεια, την προστασία των πολιτών. “Στο πλαίσιο αυτό, η συνεργασία με το Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας και τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο, θεσμικό όργανο που εκπροσωπεί τον ιατρικό κόσμο της χώρας, κρίνεται περισσότερο από ποτέ επιτακτική”, κατέληξε ο κος Ρόζενμπεργκ.

Ελλάδα και αντιγριπικός εμβολιασμός
“Αν και η Ελλάδα εμφανίζει αύξηση στο ποσοστό των αντιγριπικών εμβολιασμών, παραμένουμε ακόμη σε χαμηλά ποσοστά, σε σχέση με τον ευρωπαϊκό στόχο”, τόνισε στην ομιλία της η αναπληρώτρια διευθύντρια του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, κα Αννα Τζώρτζη, η οποία αναφέρθηκε επίσης “στην ανάγκη έγκυρης και επιστημονικά τεκμηριωμένης πληροφόρησης, ως μέσου προστασίας από τις ανεύθυνες και παραπλανητικές απόψεις που οδηγούν σε επικίνδυνες πρακτικές για την ατομική και δημόσια υγεία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το επίκαιρο ζήτημα της επιδημικής έξαρσης της ιλαράς”.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, καταγράφεται μία στατιστικά σημαντική αύξηση της εμβολιαστικής τάσης κατά 43% σε αντιπροσωπευτικό δείγμα στον ελληνικό πληθυσμό, από το 2009, έως το 2014. Ωστόσο, η εμβολιαστική κάλυψη το 2014 ήταν 32,5% στον γενικό πληθυσμό και 40,2% στα άτομα με χρόνια νοσήματα, τη στιγμή που ο Π.Ο.Υ. και η Ε.Ε. συνιστούν τον εμβολιασμό του 75% των ανθρώπων υψηλού κινδύνου.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΚΕΕΛΠΝΟ για την περίοδο 2016-2017, η ίδια αυξητική τάση παρατηρείται και στους επαγγελματίες υγείας, με 65% αύξηση των εμβολισμών στα νοσοκομεία και 42% στα Κέντρα Υγείας. “Εντούτοις, στον ευαίσθητο χώρο της υγείας, υπάρχει ακόμα περιθώριο για υψηλότερη εμβολιαστική κάλυψη των εργαζομένων, οι οποίοι οφείλουν να προστατεύσουν τους ασθενείς τους, αλλά και να αποτελέσουν πρότυπο για το ευρύ κοινό”, συμπλήρωσε η κα Τζώρτζη.

Γενικές πληροφορίες για τη γρίπη
Στη χώρα μας, η περίοδος της εποχικής γρίπης εντοπίζεται από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο, με την κορύφωσή της να καταγράφεται μεταξύ Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου. Μεταδίδεται από άτομο σε άτομο μέσω των αναπνευστικών εκκρίσεων, μία ημέρα πριν, έως και πέντε μέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα διαρκούν από 2 έως 7 ημέρες, ενώ οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν πλήρως μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες.

Στις επιπλοκές της γρίπης περιλαμβάνονται οι: μικροβιακή πνευμονία, παρόξυνση της χρόνιας βρογχίτιδας, κρίσεις άσθματος σε άτομα με βρογχικό άσθμα, επιδείνωση της καρδιακής ανεπάρκειας, αφυδάτωση, απορρύθμιση του σακχαρώδους διαβήτη.
Ένδειξη για αντιγριπικό εμβολιασμό έχουν όλα τα άτομα ηλικίας άνω των 6 μηνών, εφόσον το επιθυμούν. Πιο επιτακτική είναι η ένδειξη του εμβολιασμού για τις ομάδες υψηλού κινδύνου, στις οποίες περιλαμβάνονται άτομα άνω των 60 ετών, παιδιά και ενήλικες με χρόνια νοσήματα, γυναίκες σε κύηση, λοχεία ή θηλασμό, άτομα με παχυσαρκία, κλειστοί πληθυσμοί (στρατιωτικές, αστυνομικές σχολές, τρόφιμοι ιδρυμάτων κ.ά.), άτομα που φροντίζουν βρέφη, ασθενείς και ηλικιωμένους, επαγγελματίες ειδικών κατηγοριών (πτηνοτρόφοι, κτηνίατροι κ.ά.)

Περισσότερες πληροφορίες στις ιστοσελίδες www.smokefreegreece.gr και www.researchlab.gr.