Καρδιά και COVID-19
Οι απαντήσεις στις συχνές ερωτήσεις ασθενών

Μέχρι στιγμής, όσοι έχουν προσβληθεί από COVID-19 έχουν συνήθως ήπια συμπτώματα ιογενούς λοίμωξης, τα οποία περιλαμβάνουν πονόλαιμο, βήχα, αδιαθεσία και πόνους, αλλά και πυρετό. Ωστόσο, ένα ευτυχώς μικρό ποσοστό αυτών θα εμφανίσουν συμπτώματα σοβαρής πνευμονίας και επιπλοκές από την καρδιά, όπως μας ενημερώνει ο Ιωάννης Παληός, M.D., Ph.D., Καρδιολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών και Διευθυντής Μαγνητικής Τομογραφίας Καρδιάς στο Metropolitan Hospital.

Μπορεί ο κορονοϊός να προκαλέσει καρδιακά προβλήματα;
Δεδομένης της φλεγμονώδους αντίδρασης που προκαλεί ο ιός, υπάρχει θεωρητικά κίνδυνος η λοίμωξη να προκαλέσει κάποια ρήξη αθηρωματικής πλάκας στις στεφανιαίες αρτηρίες και να οδηγήσει σε οξύ στεφανιαίο επεισόδιο (έμφραγμα). Η σοβαρή φλεγμονώδης αντίδραση δημιουργεί επίσης συνθήκες που μπορεί να οδηγήσουν στην πρόκληση αρρυθμιών, ακόμη και κολπικής μαρμαρυγής, σε κάποια άτομα. Η οξεία φλεγμονή που προκαλείται από την ιογενή λοίμωξη μπορεί, επίσης, να οδηγήσει σε οξεία μυοκαρδίτιδα και να επιδεινώσει την καρδιακή λειτουργία.

Ποιες μπορεί να είναι οι σοβαρότερες επιπλοκές στην καρδιά από τη λοίμωξη COVID-19;
Οξεία μυοκαρδίτιδα, απορρύθμιση προϋπάρχουσας καρδιακής νόσου (καρδιακή ανεπάρκεια, πνευμονική υπέρταση, αρρυθμίες, αρτηριακή υπέρταση), καθώς και οξύ καρδιακό επεισόδιο (έμφραγμα του μυοκαρδίου).

Τι είναι η οξεία μυοκαρδίτιδα και πώς ανιχνεύεται;
H οξεία μυοκαρδίτιδα είναι μια συνήθως ιογενούς αιτιολογίας οξεία μυοκαρδιακή βλάβη που δημιουργείται είτε από την τοξικότητα του ίδιου του ιού, είτε από την ανοσολογική απάντηση του οργανισμού στον ιό (οξεία φλεγμονή του μυός της καρδιάς). Συνήθως η μυοκαρδίτιδα εμφανίζεται μετά από λοίμωξη του αναπνευστικού ως πόνος στον θώρακα. Η καλύτερη απεικονιστική εξέταση για τη διάγνωση της μυοκαρδίτιδας είναι η μαγνητική τομογραφία καρδιάς. Η αξία της εξέτασης είναι μεγάλη τόσο στη διάγνωση της οξείας μυοκαρδίτιδας, όσο και στην πρόγνωση των ασθενών που πάσχουν από μυοκαρδίτιδα.

Είμαι γνωστός καρδιοπαθής. Βρίσκομαι σε μεγαλύτερο κίνδυνο;
Η πιθανότητα να προσβληθώ από COVID-19 σε σύγκριση με κάποιον που δεν είναι καρδιοπαθής είναι ίδια. Ωστόσο, άνθρωποι με υποκείμενη καρδιακή νόσο είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν σοβαρότερα συμπτώματα της λοίμωξης ή να έχουν πιο βαριά λοίμωξη από άλλους.
Όταν ο ιός εισέλθει στο σώμα, μπορεί να προκαλέσει βλάβες στους πνεύμονες, ενώ προκαλεί μια φλεγμονώδη αντίδραση που επηρεάζει το καρδιαγγειακό σύστημα με πολλούς τρόπους. Λόγω της λοίμωξης των πνευμόνων, προκαλείται ελάττωση του διαθέσιμου οξυγόνου και, επομένως, μπορεί να προκαλέσει καρδιακό επεισόδιο (έμφραγμα του μυοκαρδίου) από τη σχετική έλλειψη οξυγόνου. Επιπλέον, η γενικευμένη φλεγμονή οδηγεί σε πτώση της πίεσης, με αποτέλεσμα τη χαμηλή καρδιακή παροχή και, κατά συνέπεια, ισχαιμία. Ακόμη, ενδέχεται να διεγείρει φλεγμονώδεις διεργασίες που μπορεί να οδηγήσουν στην εμφάνιση οξέος εμφράγματος ή οξείας μυοκαρδίτιδας.
Ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο αντιμετωπίζουν ενδεικτικά: Άτομα ανοσοκατεσταλμένα, όπως οι μεταμοσχευμένοι ασθενείς, ασθενείς με καρκίνο που λαμβάνουν χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία, ηλικιωμένοι ασθενείς και ευάλωτα άτομα που πάσχουν από κάποια σοβαρή καρδιαγγειακή νόσο (π.χ. συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, διατατική μυοκαρδιοπάθεια, πνευμονική υπέρταση, προχωρημένες μορφές αρρυθμιογόνου μυοκαρδιοπάθειας της δεξιάς κοιλίας, αποφρακτική υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια) και ασθενείς με συγγενείς κυανωτικές καρδιοπάθειες, εξηγεί ο κ. Παληός.

Αν έχω βάλει βηματοδότη ή προσθετική βαλβίδα, κινδυνεύω;
Δεν υπάρχουν δεδομένα που να δείχνουν ότι ο ιός προσβάλλει εμφυτευμένες συσκευές, όπως είναι οι βηματοδότες ή οι εμφυτεύσιμοι απινιδωτές, ή να προκαλεί λοιμώδη ενδοκαρδίτιδα σε ασθενείς με βαλβιδοπάθειες ή προσθετικές βαλβίδες.

Έχω υπέρταση που, όμως, έχω ρυθμίσει σωστά με φαρμακευτική αγωγή. Είμαι σε μεγαλύτερο κίνδυνο;
Αρχικά φάνηκε ότι ένας σημαντικός αριθμός που νόσησαν βαριά έπασχαν από νόσους, όπως είναι ο διαβήτης και η υπέρταση. Όμως η υπέρταση και ο διαβήτης συναντώνται συχνότερα στους πιο ηλικιωμένους ασθενείς, στους οποίους η θνητότητα της λοίμωξης COVID-19 είναι υψηλότερη. Επομένως, δεν τεκμηριώνεται πως μη υπερήλικες ασθενείς με καλώς ρυθμισμένη αρτηριακή υπέρταση βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο.
Υπάρχουν, επίσης, δημοσιεύσεις για τη χρήση των Αναστολέων του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (αΜΕΑ) και τους ανταγωνιστές του υποδοχέα της αγγειοτενσίνης ΙΙ (ΑΤΙΙ), που αποτελούν βασικές φαρμακευτικές ουσίες για την αντιμετώπιση της υπέρτασης. Η Ευρωπαϊκή και η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία συνιστούν τη συνέχιση της αγωγής με αυτά τα φάρμακα.

Λόγω καρδιοπάθειας, έχω κάνει το εμβόλιο για τη γρίπη και για τον πνευμονιόκοκκο. Έχω προστασία έναντι του ιού;
Όχι. Τα εμβόλια ενάντια στην πνευμονία, όπως είναι το εμβόλιο του πνευμονιόκοκκου ή το εμβόλιο της γρίπης, δεν παρέχουν προστασία έναντι του κορονοϊού. Ο ιός είναι νέος και διαφορετικός, και γι’ αυτό χρειάζεται η ανάπτυξη ειδικού εμβολίου.
Παρόλο που τα εμβόλια της γρίπης και του πνευμονιόκοκκου δεν είναι αποτελεσματικά ενάντια στην COVID-19, ο εμβολιασμός για προστασία από λοιμώξεις του αναπνευστικού συνιστάται στις ευπαθείς ομάδες.

Πρέπει να τροποποιήσω τη δοσολογία των φαρμάκων που λαμβάνω για την καρδιακή μου πάθηση;
Είναι σαφές ότι η διακοπή ή η τροποποίηση της φαρμακευτικής σας αγωγής μπορεί να είναι επικίνδυνη και μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της κατάστασής σας. Τα φάρμακα που λαμβάνετε είναι πολύ αποτελεσματικά για τη διαχείριση της καρδιακής ανεπάρκειας, ή για τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και βοηθούν στο να προληφθούν καταστάσεις, όπως το έμφραγμα ή το εγκεφαλικό. Οποιαδήποτε μεταβολή της φαρμακευτικής σας αγωγής που δεν γίνεται με οδηγία του θεράποντος ιατρού, μπορεί να σας βάλει σε κίνδυνο ή να οδηγήσει σε απορρύθμιση της καρδιακής σας νόσου. Επομένως, συνιστάται να λαμβάνετε τη φαρμακευτική αγωγή σας όπως σας έχει συνταγογραφηθεί. Αν έχετε κάποια αμφιβολία, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον ιατρό σας, καταλήγει ο κ. Παληός.



Abbvie
GSK