Οι κοινωνικές συμμαχίες στην υγεία: Ο ρόλος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας

enosi-asthenwn-ellados

Ποιος είναι ο ρόλος των ασθενών και των πολιτών εν γένει στο σύστημα υγείας; Μία προφανής απάντηση είναι ότι πρόκειται για τους λήπτες των υπηρεσιών του, τους αποδέκτες των πολιτικών που εφαρμόζονται στην υγεία και του αντίκτυπού τους. Εξαντλείται, όμως, ο ρόλος μας σε αυτή την παθητική στάση;

της Κατερίνας Κουτσογιάννη, Μέλος της Διοικούσας Επιτροπής της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Ασθενών με Ρευματικά Νοσήματα «Ρευμαζήν»

Η ίδρυση της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας δίνει, με μία κοινή φωνή, την πιο ξεκάθαρη απάντηση στο παραπάνω ερώτημα. Όπως σε κάθε έκφανση της διακυβέρνησης, η συζήτηση για τις πολιτικές Υγείας δεν μπορεί να είναι αποκομμένη από τους κοινωνικούς εταίρους. Δεν πρόκειται για ένα φετίχ εξουσίας ή μία διεκδίκηση με συντεχνιακή αφετηρία, αλλά για μία δομική αλλαγή στην αντίληψή μας για τον ρόλο του πολίτη, για μία συμμετοχική, διαλεκτική διαδικασία που αναδεικνύει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη ως νικητές: 1) διαγιγνώσκει έγκαιρα και προτεραιοποιεί τις ανάγκες και τις προκλήσεις, 2) προτείνει τεκμηριωμένες πολιτικές, 3) διασφαλίζει την εφαρμογή τους μέσα από την ανάπτυξη κοινωνικών συμμαχιών, 4) αξιολογεί την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητά τους.

Από τη συνταγματική κατοχύρωση της συμμετοχής των ασθενών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων για την υγεία στην Κύπρο, μέχρι τη συμμετοχή τους στην αξιολόγηση των τεχνολογιών Υγείας στην Ισπανία, και από τη ρητή αναφορά στον θεσμικό ρόλο των ασθενών στο πορτογαλικό Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για την Υγεία, έως την ανάμειξή τους στον σχεδιασμό των κλινικών μελετών στη Μεγάλη Βρετανία ως προϋπόθεση για τη χρηματοδότηση μίας έρευνας, οι εκφάνσεις και ο βαθμός της συμμετοχικότητας ποικίλλουν από χώρα σε χώρα, παρουσιάζουν όμως ένα κοινό παρονομαστή: το σύστημα υγείας βγαίνει πάντοτε κερδισμένο από τον ενεργό ρόλο των ασθενών.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ένωση Ασθενών δίνει ως υπεύθυνος πολίτης το «παρών» στον δημόσιο διάλογο στη χώρα μας, με τεκμηριωμένες προτάσεις που λαμβάνουν υπόψη τους πεπερασμένους πόρους, προτάσσει την αλληλεπίδραση, τα επιχειρήματα και τον διάλογο έναντι των περιχαρακωμένων ιδεολογημάτων, αναδεικνύει την αποδοτικότητα και την αξιολόγηση ως κυριάρχους μοχλούς προόδου και, το κυριότερο, χτίζει γέφυρες επικοινωνίας και σύνθεσης τόσο με την πολιτεία και τους κοινωνικούς εταίρους, όσο και με την κοινωνία.

Είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε στην πράξη την έννοια «Δημοκρατία στην Υγεία», όχι ως μία ισοπεδωτική διαδικασία συναπόφασης και συνευθύνης που αμφισβητεί τον ρόλο των θεσμών, του κράτους και της επιστήμης, αλλά ως ένα δομημένο πλαίσιο διαλόγου, όπου οι τεκμηριωμένες προτάσεις και η εμπειρία των ληπτών υπηρεσιών υγείας θα βρίσκουν ζωτικό χώρο για να ακουστούν.