Παράλυση του Bell
Μια σπάνια πάθηση που… καταργεί το χαμόγελο

Η παράλυση του Bell ή πάρεση προσωπικού νεύρου είναι μία σχετικά σπάνια πάθηση που, όμως, είναι δυσβάσταχτη στα άτομα που πάσχουν, έχοντας επιπτώσεις λειτουργικές, ψυχικές, συναισθηματικές και, κυρίως, κοινωνικές. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι το πιο εμφανές σύμπτωμα της πάθησης μπορεί να μη χαρακτηρίζεται ως “βαρύ” από την ιατρική κοινότητα, είναι όμως εκείνο που ενοχλεί περισσότερο τους πάσχοντες.

του Μιχάλη Σαμαρά

Το προσωπικό νεύρο νευρώνει τους μυς του προσώπου και είναι υπεύθυνο για τις κινήσεις του. Η πάρεσή του δυσκολεύει τις εκφράσεις του προσώπου και, κατά κάποιον τρόπο, καταργεί το χαμόγελο! Έτσι, το πρώτο ζητούμενο είναι η ταχεία αποκατάστασή του, καθώς φαίνεται ότι πρόκειται για μια δυσβάσταχτη κατάσταση για τον ασθενή τόσο λειτουργικά, όσο και συναισθηματικά.
Στατιστικά, η επίπτωση της παράλυσης προσωπικού νεύρου τον περασμένο χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν 43.184, ενώ στην Ελλάδα υπολογίζεται περί τις 1.500 περιπτώσεις. Η συχνότητα της πάρεσης του προσωπικού νεύρου είναι 7-20/1.000 άτομα, με ίδιο ποσοστό ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες, ενώ ως ομάδες υψηλού κινδύνου χαρακτηρίζονται τα άτομα με οικογενειακό ιστορικό, πρόσφατη λοίμωξη αναπνευστικού, διαβητικοί ασθενείς, ανοσοκατασταλμένοι, καθώς και γυναίκες κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης.

Τι ακριβώς είναι η παράλυση του Bell
Πρόκειται για την προσωρινή παράλυση ενός προσωπικού νεύρου (ή σπανιότερα και των δυο). Η παράλυση του Bell είναι μια ιδιοπαθής, οξεία μονομερής αδυναμία του προσώπου που εξελίσσεται ταχέως και είναι μέγιστη εντός δύο ημερών. Αποτελεί τη συχνότερη μορφή παράλυσης του προσωπικού νεύρου.

Γιατί συμβαίνει
Η αιτιολογία είναι ακόμα άγνωστη, αν και ως συνηθέστερος παράγοντας πρόκλησής της θεωρούνται οι ιογενείς ή βακτηριακές λοιμώξεις. Άλλες φορές, πιο σπάνια, η προσβολή γίνεται άμεσα από τους ίδιους τους παθογόνους μικρο-οργανισμούς, όπως συμβαίνει με τον έρπητα ζωστήρα, τον ιό της παρωτίτιδας κ.λπ., και συχνότερα έμμεσα, όπως με την ενδοτοξίνη στη διφθερίτιδα.

Φυσικά υπάρχουν και τοξικά ή μεταβολικά αίτια όπως:
α) έλλειψη βασικών βιταμινών, κυρίως του συμπλέγματος B και άλλων διαιτητικών παραγόντων
β) δηλητηριάσεις από βαριά μέταλλα (χαλκό, υδράργυρο, αρσενικό, χρυσό, μόλυβδο, αλουμίνιο) και άλλες οργανικές ενώσεις
γ) ενδοκρινικές διαταραχές (σακχαρώδης διαβήτης)
δ) ανεπιθύμητες ενέργειες ορισμένων φαρμάκων (ισονιαζίδη, σουλφοναμίδες, θαλιδομίδη)
ε) ουραιμία

Πολύ σημαντικό ρόλο παίζουν, επίσης, η υψηλή αρτηριακή πίεση, η χρόνια ωτίτιδα, η σκλήρυνση κατά πλάκας, καθώς και πιθανοί όγκοι ή και τραυματισμοί στο πρόσωπο ή το κρανίο. Επίσης, έχουν ενοχοποιηθεί και χειρουργικές επεμβάσεις στην περιοχή του αυτιού ή στις περί το προσωπικό νεύρο περιοχές.

Πότε μπορεί να συμβεί
Η παράλυση του Bell εμφανίζεται σε οποιαδήποτε ηλικία και φύλο, ωστόσο μεγαλύτερη πιθανότητα προσβολής υπάρχει σε άτομα ηλικίας από 20 έως 50 ετών. Προδιάθεση εμφανίζουν οι γυναίκες προς το τέλος της εγκυμοσύνης, καθώς και οι διαβητικοί. Άλλες φορές, μπορεί να οφείλεται σε κληρονομικότητα, καθώς και σε εποχιακή έξαρση, κυρίως όταν οι ασθενείς εκτίθενται σε ψυχρό ρεύμα αέρος.

Πώς εκδηλώνεται
Βασικά εκδηλώνεται με απώλεια της κινητικής λειτουργίας στο προσβεβλημένο ήμισυ του προσώπου. Μπορεί να συμβεί αιφνίδια, ενώ ο ασθενής αισθάνεται πόνο πίσω από το κεφάλι ή το πρόσωπο. Στη συνέχεια, το στόμα του έλκεται προς την υγιή πλευρά. Η μυϊκή αδυναμία εκδηλώνεται μετά από τις αισθητικές διαταραχές. Η βλάβη μπορεί να επιδεινωθεί προοδευτικά και να γίνει μόνιμη μέσα σε 48 ώρες.
Είναι πιθανό, κατά ένα μεγάλο ποσοστό, τα παραπάνω συμπτώματα να συνοδεύονται από οίδημα πίσω από το αυτί, εμβοές και δυσκαμψία του αυχένα.

Συμπτώματα
Τα κύρια συμπτώματα είναι η πτώση του φρυδιού και της γωνίας του στόματος, η απώλεια ρυτίδων στο μέτωπο και τα μάγουλα, πιθανή ανεξέλεγκτη σιελόρροια, ερυθρότητα και δάκρυα από το μάτι, αδυναμία του ασθενή να κλείσει το μάτι στην πάσχουσα περιοχή και αδυναμία του ασθενή να σφίξει το χείλος ή να διατηρήσει το φαγητό μέσα στο στόμα.
Εφόσον η παραπάνω κλινική εικόνα συνοδεύεται με διαταραχές και του ενδιάμεσου νεύρου, ο ασθενής έχει ελλιπή γεύση, μείωση έκκρισης σάλιου και δακρύων, καθώς και ακουστικές διαταραχές. Η εμφάνιση του προσώπου του παρουσιάζει έντονη ασυμμετρία και εκδηλώνεται περισσότερο στην προσπάθεια ομιλίας.

Φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση
Ανάλογα με την κάθε περίπτωση ξεχωριστά, χρησιμοποιείται ένα θεραπευτικό σχήμα που αποτελείται από διάφορες μεθόδους, με επικρατέστερες την κινησιοθεραπεία, τη χρήση ηλεκτροθεραπείας και τη μάλαξη λεμφικής παροχέτευσης.

Κινησιοθεραπεία
Στόχος του φυσικοθεραπευτή είναι αρχικά η ενεργοποίηση και, στη συνέχεια, η ενδυνάμωση των μυών του προσώπου που έχουν παραλύσει. Συνήθως οι ασκήσεις αποτελούν προσομοίωση των κινήσεων και των εκφράσεων του προσώπου, όπως χαμόγελο, σούφρωμα χειλιών, κλείσιμο ματιών, ανασήκωμα βλεφάρων κ.λπ.

Ηλεκτροθεραπεία
Χρησιμοποιούνται ρεύματα ειδικής μορφής, τα οποία εφαρμόζονται στην πορεία του προσωπικού νεύρου, δίνοντάς του ηλεκτρικά ερεθίσματα, ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει ξανά. Φυσικά, υπάρχει η ανάγκη γνώσης και εξειδίκευσης για τη συγκεκριμένη εφαρμογή.

Μάλαξη λεμφικής παροχέτευσης
Με τη μέθοδο αυτή ο φυσικοθεραπευτής στοχεύει στην αποσυμφόρηση του προσώπου και του οστικού καναλιού από το οποίο διέρχεται το προσωπικό νεύρο, προκειμένου να μειωθεί το οίδημα. Συνήθως, οι τεχνικές λεμφικής μάλαξης ξεκινούν από τον λαιμό και συνεχίζονται προς τα πάνω, στο πρόσωπο. Μεγάλη έμφαση δίνεται, επίσης, στην παροχέτευση του καναλιού του προσωπικού νεύρου κοντά στο λιθοειδές οστό, για να μειωθεί η συμπίεσή του και τα συμπτώματα που αυτή προκαλεί. Υπάρχει η πιθανότητα να εφαρμοστεί και μάλαξη εσωτερικά του στόματος, καθώς και στα μάγουλα, τόσο στην προσβεβλημένη, όσο και στην υγιή πλευρά. Πολλές φορές συμπεριλαμβάνεται στη θεραπεία και η περιοχή του αυχένα.

Η Physionow διαθέτει μεγάλη εμπειρία στην ιδιαίτερη αυτή περίπτωση της πάρεσης του προσωπικού νεύρου. Επί σειρά ετών έχουν αντιμετωπιστεί και αποκατασταθεί με επιτυχία ασθενείς που υπέφεραν από παράλυση του προσωπικού νεύρου. Επενδύοντας στην προμήθεια του πλέον σύγχρονου εξοπλισμού, επιτυγχάνεται το μέγιστο δυνατό των αποτελεσμάτων, με τους ασθενείς να εξασφαλίζουν κλινική θεραπεία υψηλών προδιαγραφών, στο σπίτι τους.

Ο Μιχάλης Σαμαράς είναι φυσικοθεραπευτής
www.physionow.gr



Abbvie