Πώς επηρεάζουν το δέρμα οι αλλαγές του καιρού;

Η αλλαγή της εποχής δεν απαιτεί απλώς διαφορετικά ρούχα, αλλά και διαφορετική φροντίδα του δέρματος. Κι αυτό, διότι τα πάντα –από την περιβαλλοντική υγρασία και θερμοκρασία, έως το ζεστό ή κρύο νερό του ντους– μπορεί να το επηρεάσουν. Ειδικοί από την Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία (ΕΔΑΕ) μας παρουσιάζουν όσα χρειάζεται να ξέρουμε. 

Υγρασία ίσον ενυδάτωση
Είναι καλά τεκμηριωμένο πως όσοι ζουν σε περιοχές με υψηλά επίπεδα υγρασίας, έχουν πολύ καλά ενυδατωμένο δέρμα. Όσοι από αυτούς, μάλιστα, συνηθίζουν να αποφεύγουν και την έκθεση στον ήλιο, έχουν δέρμα λείο και “φρέσκο”, σαν παιδικό. Αντίθετα, όσοι εκτίθενται μονίμως σε κρύο και ξηρό αέρα μπορεί να ταλαιπωρούνται από ξηροδερμία που προκαλεί κνησμό (φαγούρα) ή να παρουσιάζουν εξάρσεις διάφορων δερματοπαθειών.
Σε χώρες όπως η Ελλάδα, τα επίπεδα της υγρασίας στην ατμόσφαιρα τείνουν να μειώνονται το φθινόπωρο και τον χειμώνα. Έτσι, όσο αυτά χαμηλώνουν, τόσο περισσότερη υγρασία χάνει το δέρμα και τόσο πιθανότερο είναι να εμφανιστεί ξηροδερμία, ιδίως σε άτομα που είναι ευάλωτα στο έκζεμα και σε άλλες παρόμοιες δερματοπάθειες.
Καθώς, λοιπόν, αλλάζουν οι εποχές, φροντίστε να αλλάξετε τα ελαφριά, καλοκαιρινά ενυδατικά προϊόντα με πιο “πλούσια” και πιο θρεπτικά, τα οποία θα χρησιμοποιείτε συχνότερα. Καλό είναι, επίσης, να κάνετε τακτικά απολέπιση (δύο φορές την εβδομάδα) ώστε να απομακρυνθούν τα νεκρά δερματικά κύτταρα που συσσωρεύονται στην επιφάνειά του δέρματος, καθώς και να αποφεύγετε το καυτό ντους, διότι αφαιρεί το προστατευτικό σμήγμα από το δέρμα, ευνοώντας έτσι την αποβολή υγρασίας και την ξηρότητα. Αν ο αέρας στο σπίτι είναι ξηρός, ίσως πρέπει να επενδύσετε σε έναν υγραντήρα χώρου ή, έστω, να βάλετε μικρά δοχεία με νερό δίπλα στα καλοριφέρ.

Η ζέστη κάνει ρυτίδες
Όταν κάνει ζέστη και τα επίπεδα της υγρασίας στην ατμόσφαιρα είναι πολύ χαμηλά, η μεγαλύτερη ανησυχία για το δέρμα είναι οι ρυτίδες, καθώς η ζέστη αφυδατώνει το δέρμα, κάνοντάς τες πιο εμφανείς.
Την ξηρασία επιτείνει επίσης η χρήση κλιματιστικών μηχανημάτων, τα οποία απομακρύνουν την υγρασία από την ατμόσφαιρα για να δροσίσουν τον αέρα. Η παρατεταμένη έκθεση στα κλιματιστικά μπορεί να προκαλέσει ακόμα και ξεφλούδισμα και κνησμό.
Για την αντιμετώπισή της, μια καλή λύση είναι η χρήση ενός υγραντήρα χώρου στο υπνοδωμάτιο καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Μια πιο οικονομική λύση είναι η τοποθέτηση δοχείων με νερό σε σημεία που “βλέπει” ο ήλιος.

Η ρύπανση προκαλεί πρόωρη γήρανση
Αρκετές μελέτες έχουν συσχετίσει τα υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης με την εμφάνιση ρυτίδων, μαύρων κύκλων και σκούρων κηλίδων, την απώλεια της ελαστικότητας του δέρματος, τη λέπτυνση των χειλιών και άλλες ενδείξεις γήρατος, οι οποίες εμφανίζονται έως και μία δεκαετία νωρίτερα από το αναμενόμενο.
Αυτό οφείλεται στο ότι τα μικροσκοπικά μόρια των ρύπων (μερικά είναι έως και 20 φορές μικρότερα από τους πόρους) εισδύουν βαθιά μέσα στην επιδερμίδα, όπου όχι μόνο προκαλούν φλεγμονή και αφυδάτωση, αλλά και αντιδράσεις σε κυτταρικό επίπεδο, οι οποίες οδηγούν σε καταστροφή του κολλαγόνου και της λιπαρής στοιβάδας του δέρματος.
Για να προστατευθείτε από τους ρύπους, καλό είναι να καθαρίζετε το δέρμα σας με ήπιο καθαριστικό προϊόν (αν έχετε πολύ λιπαρό δέρμα, χρειάζεστε κάτι πιο ισχυρό) πρωί και βράδυ. Στη συνέχεια, συνιστάται η επάλειψη με ορό με αντιοξειδωτικά συστατικά. Το πρωί η περιποίηση θα πρέπει να περιλαμβάνει ένα αντηλιακό με υψηλό SPF (30 ή περισσότερο). Τα σύγχρονα αντηλιακά περιέχουν αντιοξειδωτικές ουσίες, οι οποίες μπορούν να προστατεύσουν το δέρμα ακόμα περισσότερο από τη ρύπανση.

Η ηλιοφάνεια προκαλεί βλάβες
Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV) είναι ένας από τους μεγαλύτερους εχθρούς του δέρματος, καθώς προκαλεί από πρόωρη γήρανση (φωτογήρανση), έως προκαρκινικές και καρκινικές αλλοιώσεις.
Αν και η UV είναι εντονότερη κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει το φθινόπωρο και τον χειμώνα. Επομένως, καθημερινά, από νωρίς το πρωί έως τη δύση του ηλίου, είναι απαραίτητο ένα αντηλιακό με υψηλό SPF.
Να θυμάστε ότι την ηλιακή ακτινοβολία αντανακλούν όλες οι λείες επιφάνειες, είτε είναι άμμος και νερό, είτε χιόνι, είτε οι τζαμαρίες των κτηρίων. Έτσι, ακόμα κι όταν χιονίζει, το δέρμα υφίσταται βλάβες από την ηλιακή ακτινοβολία, διότι σε ένα ποσοστό εξακολουθεί να φθάνει στην επιφάνεια της γης.

Εχθρός και οι αλλαγές του καιρού
Οι απότομες αλλαγές του καιρού δεν είναι καθόλου φιλικές για το δέρμα, το οποίο χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί στις διαφορετικές θερμοκρασίες. Ακόμα και ο δυνατός άνεμος το ξηραίνει και το ερεθίζει, βλάπτοντας ενδεχομένως και τη λιπαρή, προστατευτική στοιβάδα του.
Μεγάλο πρόβλημα είναι και το να μπαινοβγαίνει κανείς σε χώρους με διαφορετικές θερμοκρασίες (π.χ. από τον παγωμένο δρόμο στο ζεστό γραφείο ή από ένα χώρο με δυνατό κλιματιστικό, έξω στον καύσωνα). Η εναλλαγή αυτή μπορεί να προκαλέσει ταχεία συστολή και διαστολή των μικροσκοπικών αιμοφόρων αγγείων (τριχοειδή) της επιδερμίδας, προκαλώντας τους μικρορρήξεις, ευρυαγγείες και κοκκίνισμα του προσώπου.
Για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση, πρέπει κατ’ αρχάς να προετοιμάζει κανείς όσο μπορεί το δέρμα του για τις εναλλαγές των εποχών του χρόνου. Μια καλή ιδέα είναι να αλλάζετε τα προϊόντα περιποίησής σας με βάση τις αλλαγές στην ώρα (την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου και του Οκτωβρίου κάθε χρόνο). Αυτό σημαίνει ότι θα χρησιμοποιείτε πιο “βαριά” προϊόντα (όπως οι κρέμες) για να προετοιμασθείτε για το φθινόπωρο και τον χειμώνα, και πιο ελαφριά προϊόντα (όπως οι λοσιόν και οι οροί) για την άνοιξη και το καλοκαίρι.
Για να μειωθεί στο ελάχιστο ο κίνδυνος για ευρυαγγείες και φλεγμονή από τις απότομες εναλλαγές της θερμοκρασίας, φροντίστε να προστατεύετε και το πρόσωπό σας από το κρύο και να μην το παρακάνετε με την κεντρική θέρμανση των κλειστών χώρων, ώστε να αμβλύνετε τη διαφορά της θερμοκρασίας.
Τέλος, μία λεπτή στοιβάδα από προστατευτική κρέμα και προϊόντα με αντιφλεγμονώδη και αντιερεθιστικά συστατικά μπορεί να θέσουν υπό έλεγχο το κοκκίνισμα.