Aλλεργίες το καλοκαίρι;
Κι όμως, υπάρχουν!

allergies_big

Το καλοκαίρι είναι η εποχή που πολλές αλλεργικές παθήσεις βρίσκονται σε ύφεση, όπως το αλλεργικό άσθμα και η αλλεργική ρινίτιδα, που οφείλονται στις γύρεις ή και στην οικιακή σκόνη. Ωστόσο, υπάρχουν αλλεργικές παθήσεις που κάνουν την εμφάνισή τους και την καλοκαιρινή περίοδο, οι οποίες χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς μερικές από αυτές μπορεί να εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους.

Αλλεργικές δερματοπάθειες
Κνίδωση εκ ψύχους
Η χαμηλή θερμοκρασία μπορεί να προκαλέσει κνίδωση σε ορισμένα άτομα και λέγεται κνίδωση εκ ψύχους. Το εμφανιζόμενο εξάνθημα είναι δυνατόν να αφορά μόνο το σημείο του σώματος που ήλθε σε επαφή με το κρύο, π.χ. εμφάνιση κνίδωσης στα χέρια, όταν βγάζει το άτομο κάτι παγωμένο από την κατάψυξη του ψυγείου του ή εμφάνιση φαγούρας στο στόμα και πρήξιμο του χείλους, όταν φάει παγωτό.
Μερικές φορές, μπορεί το εξάνθημα να είναι γενικευμένο σε όλο το σώμα. Συνήθως αυτό συμβαίνει όταν το άτομο εκτεθεί μαζικά σε κρύο περιβάλλον, π.χ. αν βουτήξει απότομα σε κρύα θάλασσα. Στην τελευταία περίπτωση και ανάλογα με την ευαισθησία κάθε ατόμου, μπορεί να εμφανιστούν μόνο οι “κοκκινίλες” της κνίδωσης με πολύ έντονη φαγούρα, αλλά μπορεί στα πολύ ευαίσθητα άτομα να συνυπάρχουν και άλλα συμπτώματα, όπως ζάλη, πτώση της πίεσης, δυσφορία από το αναπνευστικό κ.λπ., με άμεσο κίνδυνο εμφάνισης αλλεργικού σοκ ή άμεσου κινδύνου πνιγμού. 

Γι’ αυτό τον λόγο, τα άτομα που γνωρίζουν ότι έχουν την ευαισθησία αυτή πρέπει:
✓ Να κάνουν τα πρώτα μπάνια του καλοκαιριού σε αβαθή και ζεστά νερά.
✓ Να κολυμπούν πάντα παρέα με κάποιον άλλον.
✓ Τα πρώτα μπάνια να είναι μικρής διάρκειας και με προοδευτική αύξηση του χρόνου κολύμβησης.
✓ Να αποφεύγουν τις καταδύσεις και το υποβρύχιο ψάρεμα, ακόμη και φορώντας τις ειδικές στολές.
✓ Με την πρώτη εμφάνιση κνησμού ή εξανθήματος, να εξέλθουν από το νερό χωρίς πανικό.
✓ Να έχουν πάντα μαζί τους και να χρησιμοποιήσουν κατά περίπτωση τα φάρμακα άμεσης ανάγκης που έχει συστήσει ο αλλεργιολόγος τους.
✓ Πριν από τα καλοκαιρινά μπάνια, ανάλογα με τις οδηγίες του γιατρού, να έχει προηγηθεί προληπτική θεραπεία με αντι-ισταμινικά φάρμακα.

Ηλιακή κνίδωση
Είναι η εμφάνιση εξανθήματος με έντονο κνησμό στα σημεία του σώματος που εκτίθενται στον ήλιο. Το εξάνθημα εμφανίζεται σε σύντομο χρόνο (λιγότερο της μίας ώρας) και διαρκεί για λίγες ώρες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να εκληφθεί λανθασμένα ως έγκαυμα από τον ήλιο. Συνήθως υποχωρεί πλήρως σε λίγες ώρες.
Αν είναι πολύ εκτεταμένο ή προκαλεί μεγάλη ενόχληση, πρέπει να λάβει το άτομο αντιισταμινικά φάρμακα ως θεραπεία. Τα ίδια φάρμακα μπορεί να τα λάβει και προληπτικά, ενώ απαραίτητη είναι και η χρήση αντηλιακής κρέμας με υψηλό δείκτη προστασίας.

Φωτοδερματίτιδες
Οφείλονται σε πολλά αίτια. Συχνότερα ευθύνονται τοπικώς χρησιμοποιούμενα φάρμακα ή καλλυντικά, σπανιότερα φάρμακα που λαμβάνονται από το στόμα. Συστηματικές παθήσεις (π.χ. Ερυθηματώδης Λύκος) μπορεί να συνοδεύονται από φωτοευαισθησία.
Η αποφυγή, η χρήση αντηλιακής κρέμας και η χρήση τοπικών κορτικοειδών είναι εδώ η ενδεδειγμένη λύση.

Δερματίτιδες εξ επαφής
Συνήθως καλλυντικά του καλοκαιριού (αντηλιακά, τοπικά επιθέματα αδυνατίσματος κ.λπ.), ακόμη και τα συνηθισμένα το καλοκαίρι tattoo, μπορεί να προκαλέσουν αλλεργικές δερματίτιδες σε ευαίσθητα άτομα. Η χρήση τοπικών κορτικοειδών είναι η σωστή αντιμετώπιση και σε αυτή τη περίπτωση.

allergies2

Αλλεργία στο δηλητήριο των υμενόπτερων (μέλισσας ή σφηκών)
Το τσίμπημα από μέλισσα ή σφήκα προκαλεί φυσιολογικά στο σημείο του νυγμού μία μικρή αντίδραση (ερυθρότητα, πόνο και ήπιο οίδημα). Στα ευαισθητοποιημένα άτομα μπορεί να προκληθεί εκτεταμένη αντίδραση (π.χ. πρήζεται όλο το χέρι, κι ας έχει τσιμπηθεί στο δάκτυλο) ή να εμφανιστεί κνίδωση σε όλο το σώμα, ή και να εμφανιστεί αλλεργικό shock (καθολική κνίδωση, δύσπνοια, βράγχος φωνής, πτώση της πίεσης κ.λπ.).
Τα άτομα με γνωστή ευαισθησία στο δηλητήριο των υμενοπτέρων πρέπει να ξέρουν να αντιμετωπίσουν ένα πιθανό αλλεργικό shock και να λαμβάνουν μέτρα προφύλαξης.

Τι πρέπει να κάνει ένα άτομο που κινδυνεύει από αλλεργικό shock
Ο αλλεργικός ασθενής, που γνωρίζει τεκμηριωμένα ότι είναι σε κίνδυνο να εμφανίσει αλλεργικό shock, πρέπει να φέρει πάντα μαζί του (ακόμη και στην παραλία) ένα μικρό τσαντάκι με τα φάρμακα άμεσης αντιμετώπισης, ώστε να είναι πρόχειρα σε κάθε ανάγκη.
Τα φάρμακα και τον τρόπο χρήσης τους θα τα καθορίσει ο γιατρός. Συνήθως περιλαμβάνουν αντι-ισταμινικό σιρόπι, ένα χάπι κορτιζόνης, ένα εισπνεόμενο βρογχοδιασταλτικό και μία ένεση αδρεναλίνης. Πρέπει να τονιστεί ότι η αδρεναλίνη είναι το φάρμακο που σώζει ζωές, αν χρησιμοποιηθεί έγκαιρα. Αυτός είναι και ο λόγος που, εδώ και χρόνια, κυκλοφορούν ειδικές ενέσεις αδρεναλίνης (συσκευές που μοιάζουν με στυλό), τις οποίες μπορούν να κάνουν μόνα τους τα αλλεργικά άτομα. Η γρήγορη χορήγηση αδρεναλίνης, αμέσως μετά την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων, σχεδόν εγγυάται την επιβίωση του ατόμου, ακόμη και σε βαρύ αλλεργικό shock.
Οι ενέσεις κορτιζόνης είναι επιβοηθητικές μεν, αλλά δεν έχουν θέση στην άμεση αντιμετώπιση του αλλεργικού shock.

Προφυλακτικά μέτρα για τους αλλεργικούς στο δηλητήριο υμενόπτερων
✓ Φοράτε πάντοτε υποδήματα, ιδίως έξω από το σπίτι (προστασία από σφήκες).
✓ Μείνετε μακριά από σάπια φρούτα, κάδους απορριμμάτων, ανθισμένα λουλούδια κ.λπ.
✓ Προσοχή στο ψάρεμα (προστασία από σφήκες).
✓ Αποφύγετε τη χρήση αρωμάτων, λακ, αρωματικών αντηλιακών λαδιών.
✓ Αν κάνετε κηπουρικές εργασίες, χρησιμοποιήστε γάντια, καπέλο και μακριά ρούχα.
✓ Αποφύγετε χαλαρά ενδύματα με έντονα χρώματα και σχέδια. Τα συνιστώμενα χρώματα είναι: λευκό, πράσινο (χακί) και ανοικτό καφέ.
✓ Προσοχή κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων στην ύπαιθρο.
✓ Τοποθετήστε σήτα στα παράθυρα.
✓ Έχετε πάντοτε κουτί Πρώτων Βοηθειών μαζί σας!
✓ Μην ξεχνάτε το κράνος και τα γάντια σας, αν οδηγείτε μοτοσικλέτα.
✓ Να θυμάστε ότι, σε θερμό και υγρό περιβάλλον, τα έντομα είναι ιδιαίτερα επιθετικά.
✓ Τα υμενόπτερα είναι ιδιαιτέρως επιθετικά αργά το απόγευμα.

Τροφική Αλλεργία
Το καλοκαίρι, οι τροφές που προκαλούν συχνότερα προβλήματα είναι τα θαλασσινά (ψάρια και οστρακοειδή), λόγω μεγαλύτερης κατανάλωσης. Από τα φρούτα, κυρίως το ροδάκινο, το σταφύλι και τα σύκα, χωρίς να αποκλείονται τα υπόλοιπα.
Οι τροφές μπορεί να προκαλέσουν αλλεργία κυμαινόμενης βαρύτητας, από απλή φαγούρα στο στόμα και τα χείλη, μέχρι αλλεργικό shock.
Για την τροφική αλλεργία, η μόνη αγωγή είναι η πρόληψη, αφού βεβαίως διαπιστωθεί η ένοχη τροφή. Δεν υπάρχει ανοσοθεραπεία (αλλεργικά εμβόλια) για την αλλεργία στις τροφές. Πρέπει, επίσης, να τονιστεί ότι άτομο που εμφάνισε αλλεργικό shock σε κάποια τροφή και για χρόνια δεν την ξαναέφαγε, απαγορεύεται να πειραματιστεί μόνο του!

Εαρινή επιπεφυκίτιδα
Πρόκειται για μια μορφή επιπεφυκίτιδας, η οποία χαρακτηρίζεται από μέτρια έως σοβαρά ενοχλήματα από τους οφθαλμούς (φαγούρα, “κάψιμο”, δακρύρροια, κοκκίνισμα, “τσίμπλιασμα”, φωτοφοβία). Αφορά συνήθως εφήβους και νέα άτομα, δεν διαπιστώνεται συνήθως κάποιο συγκεκριμένο αίτιο και είναι δύσκολη στη θεραπεία.
Τα αντιαλλεργικά κολλύρια και τα γυαλιά ηλίου είναι απαραίτητα.

Πηγή: Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας – ΕΕΑΚΑ