Κόκκινα – ερεθισμένα μάτια: Οι πιθανές πηγές του προβλήματος

Ygeia_3_BIG

Συνήθως, τα ερεθισμένα μάτια φαίνονται να “κοκκινίζουν”, διότι τον ερεθισμό τους συνοδεύει ερυθρότητα, που οφείλεται σε διαστολή των αγγείων που βρίσκονται στη μεμβράνη, που προστατεύει το μάτι και λέγεται επιπεφυκότας.

Νικόλαος Καραμαούνας, Χειρουργός-Οφθαλμίατρος

Αν αυτή η μεμβράνη, που καλύπτει το μπροστά μέρος του ματιού εκτός από τον κερατοειδή, φλεγμαίνει, τότε η κατάσταση καλείται επιπεφυκίτιδα. Η επιπεφυκίτιδα είναι μία πολύ συχνή πάθηση. Όλοι σχεδόν έχουν πάθει. Το μάτι φαίνεται “κόκκινο” λόγω της υπεραιμίας (διαστολής αγγείων) που είπαμε και συνήθως υπάρχουν εκκρίσεις (“τσίμπλα” ή δάκρυα). Οι εκκρίσεις, που είναι πιο πολλές το πρωί όταν ξυπνάμε, συνήθως “κολλάνε” και τα βλέφαρα. Έτσι, το πρωί έχουμε εκκρίσεις, κολλημένα βλέφαρα, κόκκινο μάτι και ένα αίσθημα ότι έχουμε ένα “ξένο σώμα” μέσα στο μάτι. Βέβαια, δεν αποκλείεται να έχουμε κάποιο ξένο σώμα, αλλά συνήθως το αντιλαμβανόμαστε αν κάτι “μπήκε” ή “κτύπησε” το μάτι μας.

Το “κόκκινο” μάτι από επιπεφυκίτιδα, μπορεί να εμφανίσει διάφορη βαρύτητα, εάν π.χ. είναι από βακτήριο (μικρόβιο), συνήθως έχουμε μεγάλη αντίδραση φλεγμονής (πολύ “κόκκινα” μάτια σαν να “στάζουν αίμα”, πολλές εκκρίσεις. Η προσβολή του βλεννογόνου, που είπαμε καλείται επιπεφυκότας, από ιούς (αδενοϊούς), μπορεί να προκαλέσει έντονη σε συμπτώματα επιπεφυκίτιδα με οίδημα των βλεφάρων, μεγάλη δακρύρροια και συμμετοχή του κερατοειδούς, σε μια πάθηση πολύ μεταδοτική καλούμενη γι’ αυτό επιδημική κερατοεπιπεφυκίτιδα, που μπορεί να διαρκέσει για εβδομάδες ή ακόμα και μήνες και που είναι πιθανό να επηρεάσει μόνιμα την όραση.

Αν υπάρχει αλλεργία (σε παιδιά κυρίως την άνοιξη) τότε είναι λιγότερο κόκκινος ο επιπεφυκότας και υπάρχει έντονος κνησμός (φαγούρα).

Μπορεί ένα κόκκινο μάτι, όπου η ερυθρότητα εντοπίζεται σε κάποιο σημείο, να οφείλεται σε κάποια μικρή αιμορραγία (δηλ. να έσπασε κάποιο “αγγειάκι” από βήχα, έντονη προσπάθεια, δυνατό “σκούπισμα” του προσώπου, κάποια παθολογική αιμορραγική διάθεση ή και χωρίς κανένα προφανή λόγο). Ονομάζεται υπόσφαγμα και περνάει χωρίς θεραπεία σε μια εβδομάδα περίπου.

Μπορεί τα μάτια μας να μας ενοχλούν και να μας κόβουν, να είναι απλώς ερεθισμένα από χίλια, μύρια αίτια (από τον καπνό σε αίθουσα που καπνίζουν, από τον αέρα, από τη σκόνη κ.ά.). Φυσικά αυτό είναι αθώο και αφού δεν συνοδεύεται από εκκρίσεις, πόνο ή μείωση της όρασης, συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία.

Κόκκινα και ερεθισμένα μάτια προκαλεί και η ελαττωμένη παραγωγή δακρύων, ιδιαίτερα συχνή σε γυναίκες της κλιμακτηριακής ή εμμηνοπαυσιακής ηλικίας ή στα πλαίσια ορισμένων συστηματικών παθήσεων. Η θεραπεία συνήθως περιορίζεται στη χορήγηση των κατάλληλων ανάλογα με το αίτιο τεχνητών δακρύων.

Ένα κόκκινο μάτι που πονά (και ενίοτε δυνατά) μπορεί να κρύβει κάποια πιο σοβαρή πάθηση (όπως οξύ γλαύκωμα, όταν το μάτι είναι σκληρό και η κόρη μεγάλη και βλέπει θολά, καθώς και οξεία ιριδοκυκλίτιδα με πιο έντονη υπεραιμία γύρω από τον κερατοειδή, μικρή κόρη, αντίδραση μέσα στο μάτι και θολή όραση). Μπορεί να έχει τραυματιστεί το “τζάμι του ματιού”, ο κερατοειδής, οπότε ο γιατρός με μία χρωστική θα βρει εάν υπάρχει πληγή (έλκος κ.ά.).

Σε κάθε περίπτωση, ο οφθαλμίατρος θα βρει την αιτία, τη διάγνωση και την κατάλληλη θεραπεία.