Ζάχαρη: Πρέπει να την εξαλείψουμε από τη διατροφή μας;

BIG_Zaxari

Η ζάχαρη φαίνεται να έχει αποκτήσει τη φήμη του “μεγάλου κακού λύκου, σε σχέση με την υγεία. Πολλές μελέτες έχουν δει το φως της δημοσιότητας, συνδέοντας τη ζάχαρη με επιταχυνόμενη γήρανση, καρδιαγγειακά νοσήματα, παχυσαρκία και καρκίνο. Τέτοιες δημοσιεύσεις οδηγούν πολλούς ειδικούς ανά τον κόσμο να συστήνουν μειώσεις στη συνιστώμενη πρόσληψη ζάχαρης, με τους πιο ακραίους να απαιτούν πλήρη αποχή από την κατανάλωσή της! Αλλά είναι πράγματι τόσο επιβλαβής για την υγεία η ζάχαρη; Ας το διερευνήσουμε! 

της Honor Whiteman, Assistant Editor at Medical News Today
Ελληνική απόδοση-προσαρμογή: Μαντώ Πιτσιλίδη
Πρώτη δημοσίευση: www.medicalnewstoday.com

Για να το θέσουμε απλά, η ζάχαρη είναι ο κρυσταλλικός υδατάνθρακας που κάνει τα τρόφιμα να έχουν γλυκιά γεύση. Υπάρχουν πολλοί τύποι ζάχαρης, όπως η γλυκόζη, η φρουκτόζη, η λακτόζη, η μαλτόζη και η σουκρόζη, πιο γνωστή ως επιτραπέζια ζάχαρη. Μερικές από αυτές, όπως η γλυκόζη, η φρουκτόζη και η λακτόζη, απαντώνται φυσιολογικά στα φρούτα, το γάλα και άλλα τρόφιμα. Αλλά πολλά από τα τρόφιμα που καταναλώνουμε, περιέχουν πρόσθετη ζάχαρη, δηλαδή ζάχαρη που προστίθεται σε αυτά, προκειμένου να ενισχυθεί το άρωμα και η γεύση τους.

Οι πιο συνήθεις πηγές προστιθέμενης ζάχαρης είναι τα αναψυκτικά, τα γλυκά, οι πίτες, η σοκολάτα και τα ποτά από φρούτα και γλυκά. Ένα μόνο κουτάκι κόκα κόλα μπορεί να περιέχει έως και …7 κουταλιές ζάχαρη, ενώ μία μέσου μεγέθους σοκολάτα μπορεί να περιέχει έως και 6 κουταλιές. Και είναι ακριβώς αυτή η προστιθέμενη ζάχαρη που έχει αναφερθεί ότι συμμετέχει στη δημιουργία πολλών προβλημάτων υγείας. Το Δεκέμβριο του 2014, μια μελέτη στο περιοδικό Open Heart έδειξε ότι η προστιθέμενη ζάχαρη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο υπέρτασης, περισσότερο ακόμα και από το αλάτι! Το Φεβρουάριο του 2014, μια μελέτη από τα Centers for Disease Control and Prevention (CDC), συνέδεσε την υψηλή κατανάλωση προστιθέμενης ζάχαρης με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο. Και, προφανώς πολύ πιο ισχυρά, η προστιθέμενη ζάχαρη συνδέεται με σημαντική αύξηση της παχυσαρκίας.

Στις ΗΠΑ, πάνω από το ένα τρίτο των ενηλίκων είναι παχύσαρκοι, ενώ το ποσοστό της παιδικής παχυσαρκίας έχει υπερδιπλασιαστεί σε παιδιά και τετραπλασιαστεί σε εφήβους, τα τελευταία 30 χρόνια.

Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2013 στο περιοδικό The American Journal of Clinical Nutrition, έδειξε ότι η κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών αυξάνει την παχυσαρκία σε παιδιά και ενήλικες, ενώ μια ανασκόπηση από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) σημειώνει η αύξηση της κατανάλωση των ποτών αυτών, συσχετίζεται με την αύξηση της παχυσαρκίας.

zaxari1

Εθιζόμαστε στη ζάχαρη;

Προς υποστήριξη αυτών των συσχετίσεων, ο Δρ. Robert Lustig, παιδο-ενδοκρινολόγος στο University of California-San Francisco και συγγραφέας του βιβλίου “Fat Chance: The Hidden Truth About Sugar”, ισχυρίζεται ότι η ζάχαρη είναι μια “τοξική” ουσία, στην οποία εθιζόμαστε και από την οποία είμαστε εξαρτημένοι.

Μια μελέτη του 2008, από ερευνητές του Princeton University, έδειξε ότι αρουραίοι οι οποίοι κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, εμφάνισαν συμπεριφορά πολυφαγίας, σφοδρής επιθυμίας και απόσυρσης, όταν η κατανάλωση ζάχαρης μειωνόταν..

“Πρέπει να απογαλακτιστούμε από τη ζάχαρη, να ξε-γλυκάνουμε τη ζωή μας, να δούμε τη ζάχαρη ως απόλαυση και όχι ως βασική διατροφή”, τόνισε στην εφημερίδα The Guardian ο Δρ. Lusting, το 2013. “Η βιομηχανία τροφίμων έχει κάνει τη ζάχαρη βασικό είδος διατροφής, επειδή γνωρίζει ότι έτσι αγοράζετε περισσότερο”, πρόσθεσε. “Αυτό είναι το δόλωμά τους. Αν κάποιος ασυνείδητος κατασκευαστής δημητριακών κυκλοφορήσει τα δημητριακά του πρωινού σας με μορφίνη, για να σας υποχρεώσει να αγοράζετε περισσότερο, τι θα λέγατε γι’ αυτό; Στην πραγματικότητα το κάνουν με τη ζάχαρη!”

Οι στατιστικές δείχνουν ότι οι ΗΠΑ είναι ήδη ένα έθνος “εραστών της ζάχαρης”. Σύμφωνα με υπολογισμούς του CDC, οι ενήλικοι προσλαμβάνουν το 13% των θερμίδων τους από προστιθέμενη ζάχαρη, ενώ στα παιδιά το ποσοστό είναι 16%. Τα ποσοστά αυτά είναι αρκετά μεγαλύτερα από τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO), σύμφωνα με τον οποίο δεν θα πρέπει να προσλαμβάνουμε περισσότερο από 10% των ημερήσιων θερμίδων μας από “ελεύθερα” σάκχαρα, είτε απαντώμενα φυσιολογικά στα τρόφιμα είτε προστιθέμενα από τον κατασκευαστή.

Το 2013, ωστόσο, ο καθηγητής Wayne Potts και οι συνάδελφοί του από το University of Utah, υποστήριξαν ότι ακόμα και στις συνιστώμενες ποσότητες, η κατανάλωση προστιθέμενων σακχάρων μπορεί να είναι καταστροφική για την υγεία, καθώς παρατήρησαν, ακόμα και σε αυτά τα επίπεδα, μείωση του προσδόκιμου επιβίωσης πειραματόζωων.

Είναι υγιεινό να εξαλείψουμε τη ζάχαρη;

Το πλήθος των μελετών που δείχνουν τις αρνητικές επιπτώσεις της προστιθέμενης ζάχαρης, οδήγησαν τον WHO το 2014 να προτείνει την αναθεώρηση των συστάσεων για την προστιθέμενη ζάχαρη. Σύμφωνα με την αναθεωρημένη άποψη, απαιτείται 50% περιορισμός, δηλαδή πρόσληψη του 5% των ημερήσιων θερμίδων μας από ελεύθερα σάκχαρα. “Στόχος αυτής της οδηγίας είναι η μείωση του κινδύνου παχυσαρκίας και τερηδόνας”, εξηγεί ο WHO.

Υπάρχουν όμως πολλοί ειδικοί που προτείνουν πιο ριζοσπαστικά μέτρα: την πλήρη εξάλειψη της ζάχαρης από τη διατροφή μας! Αλλά μπορεί να γίνει αυτό; Είναι ασφαλές ή μήπως κρύβει άλλα προβλήματα; Η βιοχημικός Leah Fitzsimmons, του University of Birmingham, στην Αγγλία, εξηγεί στην εφημερίδα The Daily Mail: “Ο πλήρης αποκλεισμός των σακχάρων από τη διατροφή δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί. Φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά, αυγά, αλκοόλ και ξηροί καρποί, όλα περιέχουν ζάχαρη. Επομένως, αν τα αφαιρέσουμε όλα αυτά από τη διατροφή μας, θα μείνουμε με κρέατα και λιπαρά μόνο, οπωσδήποτε όχι πολύ υγιεινή κατάσταση!”.

Πολλοί άνθρωποι στράφηκαν στα τεχνητά γλυκαντικά, εναλλακτικά της ζάχαρης. Αλλά σύμφωνα με μια μελέτη του 2014, τα γλυκαντικά αυτά εξακολουθούν να οδηγούν σε διαβήτη και παχυσαρκία. Η μελέτη αυτή, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature, δείχνει ότι τεχνητές γλυκαντικές ουσίες όπως η σακχαρίνη, η σουκραλόζη και η ασπαρτάμη, αλληλεπιδρούν με τα βακτήρια του εντέρου, αυξάνοντας τη δραστηριότητα των παθολογικών διεργασιών που οδηγούν σε παχυσαρκία και διαβήτη. Η μακροχρόνια κατανάλωση αυτών των τεχνητών γλυκαντικών, συνδέεται με αυξημένο βάρος, κοιλιακή παχυσαρκία και υψηλότερα επίπεδα γλυκόζης και γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης.

Συμπέρασμα; Στη ζάχαρη ισχύει το “όσο λιγότερη τόσο καλύτερα”!

zaxari_pinakas1

zaxari_pinakas2

Πρέπει να απογαλακτιστούμε από τη ζάχαρη, να ξε-γλυκάνουμε τη ζωή μας, να δούμε τη ζάχαρη ως απόλαυση και όχι ως βασική διατροφή. Δρ. Lusting, The Guardian, 2013