Άνδρας και γονιμότητα
Παράγοντες που κάνουν τη ζωή… ποδήλατο σε επίδοξους μπαμπάδες

andras

Πολλοί αποδεικνύονται οι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την ποιότητα σπέρματος ενός άνδρα, με τους επιστήμονες να “ενοχοποιούν” πρόσφατα ακόμα και την εντατική ποδηλασία. 

της Έλενας Κιουρτσή

Παρότι η ποδηλασία είναι ένα ευχάριστο και οικολογικό σπορ, μελέτη του Πανεπιστημίου της Βοστόνης, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Fertility and Sterility, εφιστά την προσοχή στους άνδρες ποδηλάτες, οι οποίοι θέλουν σε κάποια στιγμή να γίνουν μπαμπάδες. Κι αυτό, διότι φάνηκε ότι όσοι κάνουν ποδήλατο περισσότερο από πέντε ώρες την εβδομάδα, έχουν λιγότερο σε ποσότητα και κινητικότητα σπέρμα, σε σχέση με όσους δεν ποδηλατούν καθόλου.
Για το ανατρεπτικό αυτό συμπέρασμα, αλλά και για τους υπόλοιπους επιβαρυντικούς παράγοντες στη γονιμότητα ενός άνδρα, ανέλαβε να μας διαφωτίσει ο Δρ. Πέτρος Δρέττας, χειρουργός ουρολόγος-ανδρολόγος.

Ποδηλασία και αναπαραγωγική ικανότητα
Η κατάχρηση ποδηλάτου αυξάνει τον κίνδυνο υπογονιμότητας. Μην ξεχνάμε πως προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι οι αθλητές ποδηλάτες έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν προβλήματα στο ουροποιητικό και το αναπαραγωγικό τους σύστημα – μεταξύ των οποίων και χειρότερη ποιότητα σπέρματος.
Όσον αφορά τους ερασιτέχνες ποδηλάτες, υπάρχει το αποκαλούμενο “σύνδρομο του ποδηλάτη”, το οποίο χαρακτηρίζεται από συμπτώματα που μοιάζουν πολύ με εκείνα της προστατίτιδας, χωρίς να εντοπίζεται ύπαρξη μικροβίων. Οι άνδρες αυτοί αναφέρουν πόνο στην περιοχή του προστάτη και του περινέου, ενοχλήματα στην ούρηση και την εκσπερμάτιση, αύξηση της τιμής του PSA (ειδικού προστατικού αντιγόνου) και αυξημένη συχνότητα φλεγμονών στην περιοχή του προστάτη και των όρχεων. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ποδηλάτες έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης στυτικής δυσλειτουργίας ή μειωμένης λίμπιντο.

Περί συμπτωμάτων
Τα συμπτώματα μπορεί να οφείλονται στην αύξηση της θερμοκρασίας της περιοχής που ακουμπά στη σέλα και στην καταπόνηση των μυών στο συγκεκριμένο σημείο. Η πίεση των δομών του περινέου (περιοχή κάτω από τους όρχεις) και των αγγείων είναι δυνατόν να δημιουργήσουν την ίδια εικόνα με τη χρόνια μη ιογενή, μη βακτηριδιακή προστατίτιδα.
Συμπληρωματικά, μικροτραυματισμοί στους όρχεις –ακόμα και σε επίπεδο μικροαγγείωσης– επίσης έχουν αρνητική επίδραση.

Επιπλέον επιβλαβείς παράγοντες
Επιβαρυντικοί μπορεί να είναι περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως η ρύπανση, μπορούν να παίξουν δραστικό ρόλο στην ελάττωση της ποιότητας του σπέρματος. Επιπλέον, υφίσταται σχέση μεταξύ παχυσαρκίας και γονιμότητας (πρόσφατα έγιναν γνωστοί οι μηχανισμοί αλληλεπίδρασης μεταξύ κοιλιακής παχυσαρκίας και όρχεων), γεγονός που περιλαμβάνει και τους διατροφικούς παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα του σπέρματος. Ενδεικτικά, τα φυτοοιστρογόνα, π.χ. στους ξηρούς καρπούς, έχουν ευεργετική δράση στην καρδιά, όχι όμως στο σπέρμα.
Πέραν αυτών, φάρμακα, αλκοόλ, στρες, συστηματικά νοσήματα (όπως ο σακχαρώδης διαβήτης), η επαγγελματική δραστηριότητα (όπως η έντονη εκπομπή θερμότητας στα γεννητικά όργανα στους μάγειρες) θα πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν κατά τον έλεγχο της ποιότητας του σπέρματος. Ακόμα και η κακή οδοντική υγιεινή είναι πιθανό να αφήσει το αποτύπωμά της σε ένα σπερμοδιάγραμμα.

Οδοντική υγιεινή και γονιμότητα
Η οδοντική υγιεινή μπορεί να έχει κάποια σχέση. Η περιοδοντίτιδα, για παράδειγμα, είναι μια χρόνια νόσος, η οποία προκαλείται από τα βακτήρια που φυσιολογικά υπάρχουν στη στοματική κοιλότητα όλων των ανθρώπων. Όταν είναι ανεξέλεγκτη, προκαλεί φλεγμονή γύρω από τα δόντια και, στα προχωρημένα στάδιά της, έχει ως επακόλουθο να χάνει ο πάσχων τα δόντια του. Μελέτες έχουν δείξει ότι η περιοδοντική νόσος αυξάνει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας, διαβήτη τύπου 2, αναπνευστικών και νεφρικών προβλημάτων, καθώς και προβλημάτων στην εγκυμοσύνη, όπως η αποβολή και ο πρόωρος τοκετός. Επιπλέον, έχει σχετιστεί και με φτωχή ποιότητα του σπέρματος.

Διατροφή και ανδρική γονιμότητα
Θεωρείται αναμενόμενο πως, όταν κάποιος καταναλώνει άφθονα φρούτα και λαχανικά που είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, κατά βάση βιολογικής προέλευσης και όχι συμβατικά, μπορεί να βοηθηθεί, ώστε να παράγει καλύτερης ποιότητας σπέρμα. Επίσης, για καλύτερη ποιότητα σπέρματος είναι σημαντικό ένας άνδρας να προτιμά τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες, μονοακόρεστα λιπαρά, αλλά και μέτριες ποσότητες καθαρής πρωτεΐνης.

Κάπνισμα και ποιότητα σπέρματος
Το κάπνισμα σχετίζεται άμεσα με την κακή ποιότητα σπέρματος. Πέρα από τη μειωμένη ποσότητα και κινητικότητα, τα σπερματοζωάρια των καπνιστών έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν ανωμαλίες στο σχήμα, που με τη σειρά του μειώνει τη δύναμή τους να γονιμοποιήσουν το ωάριο. Πέρα από το κάπνισμα, οι μελλοντικοί μπαμπάδες θα ήταν καλό να αποφεύγουν τη χρήση ναρκωτικών, αλλά και τα στεροειδή.

Το βιολογικό ρολόι χτυπάει και στους άνδρες;
Παρότι δεν χτυπάει τόσο γρήγορα όσο το γυναικείο, το βιολογικό ρολόι υφίσταται και παίζει σημαντικό ρόλο. Μετά την ηλικία των 50 τα επίπεδα της τεστοστερόνης μειώνονται, και αυτό επηρεάζει το σπέρμα από κάθε άποψη. Παράλληλα, όσο οι άνδρες μεγαλώνουν, το DNA τους “φθείρεται” και οι πιθανότητες για γενετικές ανωμαλίες αυξάνονται.

Περιβάλλον και αναπαραγωγική ικανότητα
Το περιβάλλον μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο. Για παράδειγμα, ένας άνδρας που εκτίθεται καθημερινά, λόγω του επαγγέλματός του, σε επικίνδυνες χημικές ουσίες, όπως αυτές που χρησιμοποιούνται στα προϊόντα καθαριότητας ή στα διάφορα γεωργικά λιπάσματα και εντομοκτόνα, θα διαπιστώσει επιπτώσεις στη γονιμότητά του.
Ανησυχία υπάρχει και για τους άντρες που χρησιμοποιούν συχνά φορητό υπολογιστή και τον τοποθετούν στα πόδια τους. Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί επίσημα αν η ζέστη του laptop ή η ακτινοβολία λόγω του wi-fi είναι εκείνη που επιδρά άμεσα στο σπέρμα.

Πρόληψη για καλή ποιότητα σπέρματος
Πρόληψη σημαίνει ισορροπημένος τρόπος ζωής, διατροφής, άσκησης –χωρίς υπερβολές, μιας και μιλάμε για ποδήλατο–, και αποφυγή του στρες.
Για την ποιότητα του σπέρματος, ευεργετική είναι μια διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικά (μπρόκολo, δημητριακά, ασπράδια αυγού, λαχανικά, λαχανάκια Βρυξελλών κ.λπ.). Καλό είναι να αποφεύγεται η έκθεση των όρχεων στις υψηλές θερμοκρασίες (π.χ. σάουνα), καθώς και στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία (π.χ. κινητά τηλέφωνα, φορητούς υπολογιστές).
Για τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, δε, η πρόληψη και ο έλεγχος από τα πρώτα χρόνια της σεξουαλικής δραστηριότητας ενός άνδρα είναι σημαντικά για την αναπαραγωγική του υγεία.