Ο ρατσισµός των κιλών: Η Μπιγιονσέ και το Body Shaming

body_shame

Σχεδόν εφτά εκατομμύρια. Τόσα αποτελέσματα θα σου βγάλει το Google, αν γράψεις “Μπιγιονσέ βάρος εγκυμοσύνης”, στα Αγγλικά.

Γράφει η Λίλα Σταμπούλογλου 

Δεν είναι και λίγο εφτά εκατομμύρια δημοσιεύματα ν’ ασχολούνται με το βάρος σου. Και μετά, αν μπεις στον κόπο να διαβάσεις μερικούς τίτλους, θα δεις ότι κάποιοι παρουσιάζουν με δραματικό τρόπο το ότι η ποπ σταρ πήρε αρκετά κιλά τώρα που είναι έγκυος σε δίδυμα. Ή, ακόμα, το ότι είναι φρικαρισμένη, βρίσκεται σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση και δεν βγαίνει απ’ το σπίτι της και δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο, επειδή στρογγύλεψε λίγο παραπάνω.

Θα δεις και άλλα, χειρότερα. Θα δεις καυστικά σχόλια και ειρωνείες για το βάρος της. Θα δεις χρήστες κοινωνικών δικτύων να την κοροϊδεύουν και να την αποκαλούν μέχρι και φάλαινα. Ναι, πίστεψέ το, υπάρχουν άνθρωποι εκεί έξω που τη λένε φάλαινα. Θα δεις, με άλλα λόγια, τον ρατσισμό των κιλών να σκάει χωρίς έλεος πάνω στις έντονες καμπύλες μιας γυναίκας σε ενδιαφέρουσα. Καμπύλες, τις οποίες μοιάζει σαν μια ολόκληρη υφήλιος να παρακολουθεί με το μικροσκόπιο, να μετρά με τη μεζούρα και μετά να σχολιάζει το μέτρημα σαν αυστηρή, αυθάδικη επιτροπή σε τηλεοπτικό διαγωνισμό.

Η πρακτική της διατύπωσης επικριτικών, συχνά εξευτελιστικών, σχολίων για τις αναλογίες και το βάρος κάποιου λέγεται “Body Shaming” και δεν το υφίστανται μόνο άνθρωποι με καμπύλες, ούτε μόνο γυναίκες. Σκεφτείτε μόνο πόσες φορές έχει επικριθεί η Αντζελίνα Τζολί για το γεγονός ότι είναι πολύ αδύνατη και πόσο έχει σχολιαστεί ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο επειδή έκανε κοιλίτσα ή ο Μπραντ Πιτ επειδή αδυνάτισε πολύ μετά τον χωρισμό του.

Ανέκαθεν, βέβαια, οι άνθρωποι σχολίαζαν την εξωτερική εμφάνιση των άλλων, αλλά η διαφορά, όπως τουλάχιστον διαπιστώνουν οι ψυχολόγοι, είναι ότι παλιά απλώς σχολιάζαμε, ενώ τώρα κάνουμε σφοδρή κριτική, η οποία παίρνει μεγάλες διαστάσεις και απλώνεται σαν ιστός παγκοσμίως, εξαιτίας του ίντερνετ και των κοινωνικών δικτύων.

Το παράδειγμα της Μπιγιονσέ είναι ενδεικτικό. Μια ματιά στο διαδίκτυο αρκεί για ν’ αποκαλύψει ότι μια αλλαγή στο σώμα της, οποιαδήποτε στιγμή και να συμβεί, προκαλεί ντελίριο και αποτελεί είδηση. Το 2015, παπαράτσι τη φωτογράφισαν με μαγιό, όσο έκανε διακοπές με τον άντρα και την κόρη της στην Ιταλία. Η φωτογραφία κυκλοφόρησε αρετουσάριστη και σόκαρε. Γιατί; Γιατί έβλεπες σ’ αυτήν τα οπίσθια μιας φυσιολογικής γυναίκας, με λίγη κυτταρίτιδα και λίγα ψωμάκια, που δεν είχε φροντίσει να εξαφανίσει με άσκηση.

Όλα αυτά θεωρούνται φυσιολογικά αν συμβαίνουν στα οπίσθιά των κοινών θνητών. Όταν συμβαίνουν σε σταρ όπως η Μπιγιονσέ, πρέπει να κληθεί ειδικός για να τα αναλύσει. Πράγμα που συνέβη, όσο σουρεαλιστικό κι αν φαίνεται.

Η ιστοσελίδα Radaronline τότε απευθύνθηκε σ’ έναν γνωστό διατροφολόγο του Χόλυγουντ, οποίος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Μπιγιονσέ μοιάζει να έχει παχύνει τουλάχιστον 10 κιλά και μάλλον να έχει εγκαταλείψει για αρκετό χρονικό διάστημα την αυστηρή διατροφή και τη γυμναστική. Μπα, τι μας λέτε; Λες και το να χαλαρώσει για λίγο, ή για πολύ, ένας άνθρωπος είναι έγκλημα, ή τουλάχιστον παράπτωμα που πρέπει κάποιος να το δείξει με το δάχτυλο και να το κρίνει.

Το παραλήρημα με το βάρος της Μπιγιονσέ, και οποιουδήποτε άλλου ανθρώπου φυσικά, είναι γελοίο και θλιβερό. Και, ευτυχώς, το κάνει να φαίνεται ακόμα πιο γελοίο η ίδια. Φέρε την εικόνα της Μπιγιονσέ στο μυαλό σου, όχι μόνο τώρα που είναι έγκυος, και παλιότερα. Σκέψου εικόνες από live, από περιοδικά, από video clips. Σου φάνηκε ποτέ ότι αυτή η γυναίκα φοβάται τις καμπύλες και τρέμει μην τυχόν και δείξει η ζυγαριά της ένα κιλό παραπάνω; Δεν θα το έλεγα. Αντιθέτως, θα έλεγα ότι η εικόνα της ως τώρα δείχνει ότι η ίδια έχει μια χαλαρή στάση απέναντι στο θέμα “κιλά”.

Δεν την είδαμε ποτέ τρομερά αδυνατισμένη, δεν μας έδωσε ποτέ την εντύπωση ότι τρέχει ολημερίς στα γυμναστήρια κι ότι τη βγάζει με σαλάτες και γιαούρτια. Προφανώς και προσέχει τη διατροφή της, προφανώς και προπονείται για να κρατηθεί σε φόρμα και να είναι εκθαμβωτική στις εμφανίσεις της, αλλά μας δίνει την εντύπωση ότι το κάνει με σεβασμό στο σώμα της, χωρίς υπερβολές.

Μετά τη γέννηση του πρώτου παιδιού της, είχε χάσει 25 κιλά μέσα σε τρεις μήνες, κάτι για το οποίο μετάνιωσε και το δήλωσε δημοσίως. Σε συνέντευξή της, είχε είπε: “Δεν είχα στη διάθεσή μου πολύ χρόνο για να χάσω τα κιλά, καθώς είχα προγραμματισμένη συναυλία τρείς μήνες μετά τη γέννα, πράγμα το οποίο και δεν θα ξανακάνω!”. Και κατέληγε στο ότι οι γυναίκες θα πρέπει να αγκαλιάζουν τη διαφορετικότητά τους και να επικεντρώνονται περισσότερο στην υγεία και όχι στη ζυγαριά τους: “Κανείς δεν είναι ίδιος με τον άλλο – και έτσι πρέπει. Να είστε υγιείς και να φροντίζετε τον εαυτό σας” .

Σε μια σόου μπίζνες που συνωστίζονται σώματα υπερ-γυμνασμένα, υπερ-σμιλεμένα, χωρίς ίχνος λίπους και χωρίς ούτε έναν πόντο περιττού φορτίου, η Μπιγιονσέ είναι σαν όαση ανακούφισης. Τη βλέπεις και λες, επιτέλους, ένα κανονικό σώμα, ένας κανονικός άνθρωπος που υπερασπίζεται το φυσιολογικό.

Την 1η Φεβρουαρίου 2017, αποκάλυψε ότι κυοφορεί δίδυμα στο instagram, με μια φωτογραφία. Φοράει εσώρουχα κι έχει ριγμένο πάνω της ένα αραχνοΰφαντο πέπλο. Εξίσου αποκαλυπτική, αν και σε προχωρημένη εγκυμοσύνη, εμφανίστηκε και στα φετινά μουσικά βραβεία Grammy. Την έβλεπες κι, αν μη τι άλλο, έλεγες ότι είναι μια γυναίκα που δεν κρύβει το σώμα της, δεν στεναχωριέται, δεν ντρέπεται γι’ αυτό. Αντιθέτως, το χαίρεται, το απολαμβάνει και μας το δείχνει χωρίς ταμπού.

Σαν να μας κλείνει το μάτι και να μας ψιθυρίζει: “Μη φοβάστε τα κιλά”. Και σαν να βγάζει τη γλώσσα σ’ όλους εκείνους που, σώνει και καλά, με τα σχόλια, τα άρθρα και την άνευ ουσίας κριτική τους, φροντίζουν ώστε ο ρατσισμός απέναντι στην εικόνα να κρατεί καλά και να μεγαλώνει.