Noσοφοβία: Πού το ξέρεις…γιατρέ;

psychology_nosophobia

Ο Αλέξανδρος Κ. έρχεται καθημερινά αντιμέτωπος με έναν –παράλογο κατά τους άλλους- φόβο: ότι πάσχει από κάποια σοβαρή ασθένεια και θα χάσει τη ζωή του. Έτσι αφιερώνει ένα σημαντικό κομμάτι της σκέψης και του χρόνου του, αναζητώντας στο διαδίκτυο κάθε είδους πληροφορία σχετικά με προβλήματα υγείας και θεραπείες.

Το ίδιο “σύμπτωμα” έχει και ο Ζήσης Σ. Πολιτικός Μηχανικός, με αποτέλεσμα μια ημικρανία ή ένας πόνος στο στομάχι να τον τρομοκρατεί, ωθώντας τον σε αμέτρητες ιατρικές επισκέψεις. Και παρότι προκύπτει απόλυτα υγιής, εκείνος συνεχίζει να ζει με το πανικό μιας αόρατης νόσου. Όταν λοιπόν ο Μολιέρος έγραφε το θεατρικό “O Κατά Φαντασίαν Ασθενής”, σαρκάζοντας τους τρόπους που ο ίδιος αντιμετώπιζε την υγεία του, δεν το έκανε μόνο για να εκφράσει την δηλητηριώδη δυσπιστία του προς τους γιατρούς -κάτι που συνηθιζόταν στην κωμωδία του 17ου αιώνα-αλλά και επειδή η συγκεκριμένη κατάσταση αποτύπωνε το modus vivendi των υποχόνδριων (αυτών που πιστεύουν ότι είναι άρρωστοι) και νοσοφοβικών (εκείνων που τρέμουν μην αρρωστήσουν). Έρευνες δείχνουν ότι 1 στους 10 εξακολουθεί να πιστεύει ότι πάσχει από κάποια επικίνδυνη νόσο, ακόμη κι αν ο γιατρός του τον διαβεβαιώσει ότι είναι απολύτως υγιής. Άλλωστε, ένας πραγματικά υποχόνδριος είναι γεγονός ότι θα υποστηρίξει ότι έχει οποιαδήποτε -σπάνια ή μη ασθένεια- εκτός από μία: την υποχονδρίαση, επισημαίνει ο κ. Στέφανος Κατσάρας Ψυχολόγος MSc. Όμως δεν φτάνει σε επίπεδο παραληρήματος και αποδέχεται την πιθανότητα ότι ο φόβος του μπορεί να είναι υπερβολικός ή να μην υπάρχει καμία σωματική πάθηση. Και ενώ δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας, συμπεριφέρεται με καχυποψία, θυμώνει γιατί οι γύρω του δεν τον καταλαβαίνουν και συνεχίζει να “ψάχνεται”.Ισχύει λοιπόν αυτό που είχε πει κάποτε μια γιατρός σε έναν κατά φαντασίαν ασθενή, που αμφισβήτησε την γνωμάτευση της: “Δεν σου δίνω φάρμακα. Και δεν κινδυνεύεις να πεθάνεις, όσο και αν επιμένεις”.

Εγώ o…φιλάσθενος!

  • Όλοι έχουμε βιώσει μικρές ή μεγάλες σωματικές ενοχλήσεις χωρίς όμως απαραίτητα να αποτελούν ένδειξη ασθένειας. Και είναι απόλυτα φυσιολογικό να μας ανησυχήσουν, όχι όμως σε τέτοιο βαθμό που το πρώτο πράμα που θα σκεφτούμε είναι ότι κινδυνεύει η ζωή μας
  • Τάσεις νοσοφοβίας παρατηρούνται σε όλους τους ανθρώπους, που όμως είναι συνήθως σύντομες σε διάρκεια και υποχωρούν έπειτα από ιατρικές βεβαιώσεις ότι δεν υπάρχει πρόβλημα
  • Όταν αυτές οι ενοχλήσεις εκδηλώνονται σε περιόδους που είμαστε στρεσαρισμένοι ή ανήσυχοι, εύκολα διαπιστώνουμε πως σταματούν μόλις απασχοληθούμε με άλλα πράγματα
  • Η διαταραχή πανικού και η υποχονδρίαση μπορεί να συνυπάρχουν επειδή και οι δύο εγείρονται από μια γενική τάση που έχει το άτομο, στο να παρερμηνεύει με καταστροφικό τρόπο, σωματικά συμπτώματα ή κάποια ιατρική πληροφορία
  • Δεν είναι τυχαίο το ότι όσοι πάσχουν από αυτή τη διαταραχή, όλοι δηλώνουν φιλάσθενοι
  • Η ιδεοληψία του ότι κινδυνεύουμε από κάποια πάθηση είναι αποτέλεσμα μιας χρόνιας δυσαρέσκειας με το περιβάλλον ή με τις συνθήκες της ζωής μας και σχετίζεται με την ανάγκη να τραβήξουμε την προσοχή αλλά και με το στρες απέναντι στη προσωπική φθορά
  • Η “κορωνίδα όλων των φοβιών” ή αλλιώς η διαρκής ενασχόληση με τις ασθένειες, επηρεάζει αρνητικά όχι μόνο τη καθημερινότητα και τις σχέσεις με τους άλλους, αλλά και τη λειτουργικότητα στις εργασιακές ή τις άλλες υποχρεώσεις μας
  • Από το να επισκέπτεται κανείς κάθε είδους ιατρική ειδικότητα ενώ κρίνεται υγιής, μπορεί να δοκιμάσει να απευθυνθεί σε έναν λειτουργό ψυχικής υγείας, ώστε να λάβει εξηγήσεις για το τι ακριβώς του συμβαίνει και κατά επέκταση αποτελεσματική θεραπευτική υποστήριξη.

Και όμως υποχόνδριοι:

Λέον Τολστόι: Με κύρια σωματόμορφη διαταραχή την κόπωση, επιπλέον ήταν και καταθλιπτικός λόγω της υποχονδρίας του

Φρανς Κάφκα: Σύμφωνα με τους μελετητές του, υπήρξε άκρως υποχόνδριος, απέχοντας από πολλές ανθρώπινες δραστηριότητες για τον φόβο μόλυνσης από τα μικρόβια της πολιομυελίτιδας και της μηνιγγίτιδας

Oυίνστον Τσόρτσιλ: Το παραμικρό συνάχι και πυρετός τον τρομοκρατούσαν

Aδόλφος Χίτλερ: Κατά τον προσωπικό του γιατρό, έτρεμε με το παραμικρό, λαμβάνοντας σε όλη τη διάρκεια του πολέμου 90 διαφορετικά σκευάσματα και 28 χάπια κάθε μέρα.

Γκλεν Γκουλντ: O διάσημος πιανίστας στις καλοκαιρινές συναυλίες του στη N. Υόρκη εμφανιζόταν με γάντια και παλτό, για τον φόβο κρυολογήματος.

Από την Έλενα Κιουρκτσή