Η ομορφιά κάθε εποχής βρίσκεται μέσα μας

Epoxes

Ποτέ δεν αποχαιρετούμε κάτι που γνωρίζουμε ότι θα συναντήσουμε ξανά στο άμεσο μέλλον. Αυτό ισχύει και για την εποχή του καλοκαιριού. Κοιτάμε πίσω και κρατάμε όλες τις στιγμές του. Είναι στιγμές ζωής, εμπειρίας, ανθρωπιάς και δεν αφήνουμε καμία να πάει χαμένη. Τις επεξεργαζόμαστε, τις μοιραζόμαστε, τις φιλτράρουμε… γιατί αυτές οι στιγμές προσθέτουν κάτι στην προσωπικότητά μας… Στον αγώνα μας για να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι, κάθε τι είναι αξιοποιήσιμο.

Όσο και να υπάρχει θέληση επιμήκυνσης του καλοκαιριού, η πραγματικότητα έρχεται να μας καθρεφτίσει την αλήθεια. Άλλωστε, η προσαρμογή είναι αυτή που βελτιώνει τις δεξιότητες ενός ανθρώπου και ποτέ η απώθηση. Η προσαρμογή δεν είναι εύκολη, όταν έχει επενδύσει κανείς πολλά σε κάτι που χάνει. Έτσι, συμβαίνει και με το καλοκαίρι: επενδύουμε σε αυτό ξενοιασιά, ραστώνη, ευτυχία, ανευθυνότητα, τον ίδιο μας τον εαυτό, την παιδική μας ανεμελιά και ό,τι άλλο μας κάνει να ξεχνάμε τις κρύες ημέρες του χειμώνα.

Επιστρέφοντας από τις διακοπές του καλοκαιριού, όμως, πέφτουμε σε μία παγίδα: μπαίνουμε να βάλουμε στην ίδια εξίσωση τη θλίψη της απώλειας του καλοκαιριού με τις δυσκολίες που (νομίζουμε ότι) θα συναντήσουμε τον χειμώνα. Η τοποθέτηση και των δύο αρνητικών στην ίδια εξίσωση, εδώ δεν δίνει θετικό αποτέλεσμα. Γιατί δεν πρόκειται για μαθηματικά σύμβολα αλλά για ανθρώπινα συναισθήματα που δεν υπολογίζονται γραμμικά, οπότε προκύπτει το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα. Διογκώνεται το συναίσθημα της θλίψης και της μελαγχολίας και προσδίδουμε, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, ακόμα μεγαλύτερη κούραση και απαισιοδοξία στην εποχή που έρχεται.

Ουσιαστικά, η παγίδα έχει στηθεί από εμάς τους ίδιους, όπου παρασυρμένοι και αυτοματοποιημένοι από το ρυθμό της εποχής, σκεφτόμαστε αδιέξοδα. Αν χαρακτηρίσουμε το καλοκαίρι σαν μια ευτυχισμένη περίοδο, με ξενοιασιά και έλλειψη ευθύνης και το χειμώνα με ζόρια και δυσκολίες, τότε αυτή η σύγκριση θα μας στιγματίσει. Πώς να πάμε κόντρα στον τίτλο “ευτυχία”; Προβάλλοντας αυτές τις εικόνες, το μόνο που επιτυγχάνουμε είναι να ψηλώνουμε ακόμα περισσότερο το βουνό του χειμώνα και εμείς ταυτόχρονα να μικραίνουμε. Φτάνουμε σε ένα τέτοιο σημείο που σκεφτόμαστε μόνο εμπόδια και η παραμικρή δύσκολη συνθήκη φαντάζει ανυπέρβλητη.

Αυτό το σημείο είναι ένας σημαντικός κόμβος που πρέπει να αναλάβουμε δράση: είναι ο προσδιορισμός της μετάβασης, η αφετηρία μίας νέας περιόδου, η τομή των δύο συνθηκών. Εδώ, ο καθένας μας, οφείλει να χαράξει την πορεία που θα ακολουθήσει. Όπως, άλλωστε, κάθε καλός κυβερνήτης συμβουλεύεται τους χάρτες του πριν ξεκινήσει το ταξίδι του, ακόμα και αν πάρει την ίδια πορεία για πολλοστή φορά.

Έτσι γίνεται και στον άνθρωπο…

Η οργανωμένη αφετηρία και η συγκέντρωση των κατάλληλων εφοδίων είναι η μισή διαδρομή.

Προγραμματίζω τον χειμώνα μου, σημαίνει ότι αρχικά διαχωρίζω το προσωπικό πλαίσιο από το επαγγελματικό. Η μίξη αυτών των δύο ή η υπερκάλυψη του ενός από το άλλο, δημιουργεί ποικίλα προβλήματα, που αν δεν αντιμετωπιστούν στην αρχή, εξαπλώνονται σαν ιός, δηλητηριάζοντας τους υπόλοιπους τομείς και καταλήγουν να πληγώνουν ανθρώπους. Έχουμε δει πολλές σχέσεις να τελματώνουν, ανθρώπους να χωρίζουν, ψυχικές ασθένειες να δημιουργούνται, χωρίς οι ίδιοι οι άνθρωποι να καταλαβαίνουν τους λόγους, διότι μπλέκονται τα δύο πλαίσια, το προσωπικό και το επαγγελματικό. Αν αντιμετωπίζετε παρόμοιες δυσκολίες με τους δύο σημαντικούς τομείς της ζωής σας, στη “συναίσθηση” είμαστε σε θέση να σας βοηθήσουμε να βάλετε τα όρια και να εξαλείψουμε μαζί τα συμπτώματα.

Κάθε εμπειρία της ζωής μας, είναι ένας πολύτιμος σύμμαχος, ακόμα και οι δυσκολίες, όλες έχουν κάτι να μας πουν. Έτσι είναι και ο προηγούμενος χειμώνας. Αφιερώστε λίγο χρόνο να αναρωτηθείτε:

  • τι είναι αυτό που θα πάρετε μαζί σας φέτος;
  • τι σας έκανε εντύπωση από τον εαυτό σας;
  • τι θέλετε να αφήσετε πίσω;
  • ποιες αλλαγές θέλετε να κάνετε;
  • τι θέλετε να επαναλάβετε;

Η σωστή εστίαση στο άμεσο μέλλον, με οδηγό την περσινή χρονιά, θα σας αποτρέψει από την επανάληψη των ίδιων λαθών αλλά και θα σας βοηθήσει να κερδίσετε χρόνο, που θα τον αξιοποιήσετε πιο θετικά. Η αυτοπαρατήρηση είναι δύσκολη, εμείς στη “Συναίσθηση” μπορούμε να σας καθρεφτίσουμε τις αδυναμίες του παρελθόντος, χωρίς να σας κρίνουμε και να θέσουμε τους στόχους που θέλετε να επιτύχετε.

Είναι σαφές ότι κάθε όχημα ξεκινά από μία και μόνο ταχύτητα, την πρώτη. Έτσι και εσείς, σε αυτή την περίοδο. Κανείς δεν έχει την απαίτηση να βάλετε εξαρχής πέμπτη ταχύτητα κατά την εργασία/καθημερινότητα/επιστροφή από τις διακοπές σας. Σίγουρα, δεν μπορείτε να έχετε και εσείς παρόμοιες απαιτήσεις από τον εαυτό σας. Ο χρόνος προσαρμογής και ενσωμάτωσης στη νέα συνθήκη είναι απαραίτητος. Ο Σεπτέμβριος είναι μία εξαιρετική εποχή για προγραμματισμούς, στοχοθετήσεις και πρακτική εφαρμογή των σκέψεών μας. Αν, όμως, κυριεύεστε από το άγχος, την αγωνία και έχετε από την πρώτη ημέρα υψηλές απαιτήσεις από τον εαυτό σας ή οι άλλοι από εσάς, τότε κάτι έχετε κάνει που συμβάλλει σε αυτή την απαίτηση. Ενδεχομένως να μην μπορείτε να βάλετε όρια. Γιατί; Τι φοβάστε; Τι πιστεύετε ότι θα γίνει αν πείτε όχι; Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία, μπορούμε να βοηθήσουμε.

Επίσης, μην φοβηθείτε τις επιθυμίες σας. Η μοναξιά δεν αντέχεται, έχει και αυτή τα όριά της. Πίσω από τις βαριές της κουρτίνες, κρύβονται ανάγκες και επιθυμίες. Μόνο όταν αυτές εκφραστούν, βρίσκουν επίλυση και διαλύουν τους δαίμονες της μοναξιάς. Όταν έρχονται οι δυσκολίες, χρειάζεται να στραφούμε σε έναν άνθρωπο που θα είναι εκεί να μας ακούσει, να μας κατανοήσει και να μας ενισχύσει χωρίς να μας κρίνει. Αν δεν υπάρχει τέτοιος άνθρωπος στη ζωή σας ή αναζητάτε τη διέξοδο σε θέματα που δεν βρίσκουν λύση, έχουμε την ασφάλεια, τις γνώσεις και την εμπειρία να σταθούμε δίπλα σας με εμπιστοσύνη και κατανόηση.

Αν θα λέγαμε ότι ο χειμώνας μπορεί να μας ακούσει, θα παρουσίαζε σίγουρα καταθλιπτικά συμπτώματα, αφού κανείς δεν τον θέλει. Κι όμως, όπως συμβαίνει σε όλες τις παρόμοιες περιπτώσεις, πίσω από κάτι εμφανισιακά αποκρουστικό, κρύβονται τρομερά διαμάντια στο εσωτερικό. Διαμάντια, όμως, που μόνο όποιος θέλει μπορεί να δει. Έτσι και εδώ, ο χειμώνας, πίσω από την στερεοτυπική αντίληψη που έχουμε για αυτόν, μπορεί να προσφέρει στιγμές δημιουργικότητας, αγάπης, παραγωγικότητας, να ορίσει νέα ξεκινήματα και στόχους και να μας κρατήσει σε εγρήγορση: στοιχεία που σας οδηγούν μπροστά στο ταξίδι της βελτίωσης.

Φυσικά, το φθινόπωρο και ο χειμώνας είναι απλά εποχές, χρονικές περίοδοι, με τις συνθήκες που όλοι γνωρίζουμε. Εμείς είμαστε εκείνοι οι οποίοι εισερχόμαστε σε αυτές και καθορίζουμε πώς θα χαράξουμε την πορεία μας μέσα τους. Διότι κανείς άλλος δεν μπορεί να πάρει αποφάσεις για εμάς, αν εμείς δεν τον αφήσουμε. Άλλωστε, το τρομακτικό και το ανυπέρβλητο δημιουργείται μόνο στη φαντασία μας, καθώς η αντίληψη είναι μία παθητική διαδικασία. Η πίστη στον εαυτό μας βοηθά στην ενεργητική πρόσληψη των στοιχείων του περιβάλλοντος, ώστε να παλέψουμε κάθε συνθήκη, κατανοώντας ουσιαστικά ότι όλο αυτό που φοβόμασταν ήταν τελικά ένα φαντασιωσικό προσωπικό δημιούργημα και να το κοιτάμε μετά χαμογελώντας. Οπότε, ας εφοδιαστούμε με συναίσθηση και εμπιστοσύνη για τη επερχόμενη εποχή. Αυτόν τον χειμώνα, το πηδάλιο του ταξιδιού μας, αξίζει να το κρατάμε μόνο εμείς.

Χάραλαμπος Πίσχος,
Ψυχολόγος – Υπαρξιακός Συστημικός Ψυχοθεραπευτής
http://www.sinaisthisi.gr