Ευανθία Ρεμπούτσικα: Για μένα η μεγαλύτερη Μούσα είναι η ίδια η ζωή”

reboutsika_big

Είναι το κορίτσι με το κόκκινο βιολί, που μας έκανε να νιώσουμε τη δύναμη της ορχηστρικής μουσικής. Είναι η συνθέτις που καταφέρνει πάντα να μας συγκινεί με την αλήθεια της. Όταν γράφει μουσική, νιώθει απόλυτα ελεύθερη να κοιτάξει με ειλικρίνεια τον εαυτό της και τους άλλους. Κι όπως λέει η ίδια, η διαδικασία αυτή είναι λυτρωτική. Σε μια μπερδεμένη εποχή, η Ευανθία Ρεμπούτσικα επιμένει να ακούει την καρδιά της, να ταξιδεύει χωρίς “πρέπει” και κανόνες, και να αναζητά ό,τι ξαλαφρώνει την ψυχή της…

Συνεντεύξη στον Θεόδουλο Παπαβασιλείου

Σε λίγες ημέρες θα μας δώσετε την ευκαιρία να απολαύσουμε “Μια βραδιά στην πόλη”. Πριν πάμε εκεί, ποιες είναι οι πόλεις που σας έχουν σημαδέψει, που έχετε στην καρδιά σας;
Με συγκινούν πάντα οι πόλεις στις οποίες έχει ριζώσει εδώ και χρόνια ο ελληνικός πολιτισμός. Ιδιαίτερα οι πόλεις στις οποίες πήγαν οι άνθρωποι που έφυγαν από την πατρίδα τους, κατάφεραν να γίνουν πολίτες του κόσμου και να διατηρήσουν την ελληνικότητά τους. Ανάμεσα σε αυτές τις πόλεις που βρέθηκα πιο κοντά είναι η Αλεξάνδρεια και η Κωνσταντινούπολη.

Πώς ξεκίνησε η στενή σας σχέση με την Κωνσταντινούπολη;
Πριν από πολλά χρόνια, βρέθηκα στην Κωνσταντινούπολη με τον φίλο και σκηνοθέτη Τάσο Μπουλμέτη. Εκείνη την εποχή έγραφε το σενάριο της ταινίας “Πολίτικη κουζίνα” και εκεί έγινε η πρόταση από τον Τάσο να γράψω τη μουσική γι’ αυτήν. Μετά από περίπου τρία χρόνια, όταν η ταινία ήδη παιζόταν με μεγάλη επιτυχία στους κινηματογράφους, ένας Τούρκος σκηνοθέτης, ο Çağan Irmak, με κάλεσε να γράψω μουσική για την ταινία “Babam ve oglum”. Από εκεί και πέρα, ξεκίνησε το ταξίδι μου στην Κωνσταντινούπολη, το να βρίσκομαι συχνότερα στην πόλη και να γράφω μουσική για ταινίες.

Αυτή η σχέση είναι αμιγώς ανθρώπινη και καλλιτεχνική ή σας κάνει να μπαίνετε και σε πολιτικά μονοπάτια; Παρακολουθείτε, σας επηρεάζουν οι τεταμένες σχέσεις με τη γείτονα χώρα;
Η σχέση μου με τους Τούρκους σκηνοθέτες μου έδωσε χαρές, συνεργασίες και πολύτιμες κουβέντες. Μέσα από τα δικά τους μάτια, τουλάχιστον από τις φιλίες και συνεργασίες μας, είδα μια φιλικότητα και μια αγάπη για τους Έλληνες. Και αυτό το κομμάτι κράτησα.
Όσον αφορά τα πολιτικά γεγονότα, έχουν να κάνουν με άλλα συμφέροντα και όχι με την τέχνη. Σαφώς με επηρεάζουν οι τεταμένες σχέσεις και θα υποστηρίζω πάντα τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ανάμεσα στους λαούς μας υπάρχει μια πολιτική ένταση, επιθυμία μου είναι να υπάρχει ειρήνη και η πατρίδα μου να μην κινδυνεύει.

Εντοπίζετε διαφορές στις συνεργασίες σας με Έλληνες και Τούρκους καλλιτέχνες;
Η αλήθεια είναι ότι στην Τουρκία αντιμετώπισα ένα θερμό καλωσόρισμα, μια εκτίμηση στο πρόσωπό μου και έναν θαυμασμό. Έγραψα μουσική σε αξιόλογες και επιτυχημένες ταινίες σπουδαίων Τούρκων σκηνοθετών, που μου έφεραν πολλές χαρές και βραβεία.

Για να προχωρήσετε σε μία συνεργασία, σας αρκεί ο καλλιτέχνης να μπορεί να “υπηρετήσει” σωστά τις συνθέσεις σας ή ζητάτε κάτι παραπάνω; Να σας ιντριγκάρει, για παράδειγμα, ως προσωπικότητα ή να έχετε αναπτύξει μια πιο φιλική σχέση…
Με ενδιαφέρει, πέρα από το καλλιτεχνικό, να είναι ένας άνθρωπος με τον οποίο θα μπορώ να έχω μια ανθρώπινη σχέση. Κυρίαρχο ρόλο έχει το να μπορεί να ακολουθήσει σωστά αυτό που του δίνω, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Θα του πω πώς να λειτουργήσει, όμως μέσα από αυτή τη διαδικασία πρέπει να μου βγάλει τον αληθινό, τον δικό του εαυτό. Δεν θέλω να γίνω μέντορας ή δάσκαλός του, αλλά να καταθέσει την ψυχή του, να προσπαθήσω να τον ελευθερώσω και να μου δώσει τη δική του αλήθεια.

Έχετε απορρίψει συνεργασίες με αξιόλογους μεν ερμηνευτές, που όμως δεν θεωρούσατε ότι ταιριάζουν με τα “θέλω” σας, είτε τη δεδομένη στιγμή, είτε γενικότερα;
Ποτέ δεν απορρίπτω έναν καλλιτέχνη, απλά καμιά φορά οι συνθήκες σε συγκεκριμένο χρόνο μπορεί να μην είναι οι κατάλληλες για να ευδοκιμήσει η συνεργασία μας. Αν κάτι προκύψει μέσα στον χρόνο και εκείνη τη στιγμή εγώ νιώσω την ανάγκη να συνεργαστώ για αυτό που δημιουργώ την ίδια περίοδο, τότε ελεύθερα θα προχωρήσω.

reboutsika_2

Υπάρχουν κάποιοι καλλιτέχνες στον ελληνικό χώρο, με τους οποίους θα θέλατε κάποια στιγμή να συνεργαστείτε; Η συνύπαρξη με τους οποίους νιώθετε ότι θα μπορούσε να δώσει κάτι διαφορετικό, κάτι ανατρεπτικό ενδεχομένως;
Μου αρέσουν οι εκπλήξεις και για τον λόγο αυτό δεν προγραμματίζω. Το μόνο σίγουρο είναι πως υπάρχουν κάποιοι που δεν είναι γνωστοί, έχουν υπέροχες φωνές και πιστεύω ότι μπορούν να δώσουν ιδιαίτερα καλλιτεχνικά αποτελέσματα.

Στα δύσκολα χρόνια του παρελθόντος, υπήρχε η αλήθεια της μουσικής και του στίχου, υπήρχαν οι μουσικές – καλλιτεχνικές παρέες, τα στέκια, που αντικατόπτριζαν το κλίμα της εποχής με τον δικό τους τρόπο και ρόλο. Στα σημερινά δύσκολα χρόνια, υπάρχει αυτή η αλήθεια, η ειλικρίνεια από τη μεριά της μουσικής;
Σήμερα αυτές οι παρέες που έγραψαν ιστορία, όσο και να ψάξεις, δεν υπάρχουν. Τα τελευταία χρόνια δημιουργήθηκαν ελάχιστες μουσικές παρέες, που όμως δεν άντεξαν, διαλύθηκαν – και αυτό είναι κρίμα. Είναι τόσο σκληρός και εγωκεντρικός ο καλλιτεχνικός χώρος, που χάνεται η αλήθεια μέσα σε μια στιγμή.
Εκείνη την εποχή που αναφέρετε, της οποίας το κλίμα κατάφεραν να μεταφέρουν καλλιτεχνικά οι παρέες, υπήρχε ένας δημιουργικός κόσμος, υπήρχαν όνειρα για ένα καλύτερο μέλλον και οι άνθρωποι έχτισαν πάνω σε αυτό. Γιατί αυτό που έκαναν το αγαπούσαν πραγματικά.

Μήπως οι δυσκολίες των καιρών ενίσχυσαν την “ευκολία” και την “προχειρότητα”; Η τηλεόραση με τα reality, τα talent show, το youtube και το διαδίκτυο γενικότερα έχουν διαταράξει, πιστεύετε, κάποιες ισορροπίες;
Όλα όσα αναφέρετε έπαιξαν τον ρόλο τους, όμως αυτό που πραγματικά φταίει είναι η διαχείρισή τους. Δεν έγινε σωστή διαχείριση της νέας τεχνολογίας, των προκλήσεων και των δυσκολιών που όλοι μας αντιμετωπίζουμε, μέσα σε αξιοπρεπή όρια. Επικράτησε η προβολή, και όχι η αξία της καλλιτεχνικής τους δουλειάς.

reboutsika_3

Ο πατέρας σας ήταν ιδιοκτήτης κινηματογράφου και συνέβαλε με αυτόν τον τρόπο στο να αγαπήσετε τη μουσική. Αλήθεια, τι θυμάστε ή, καλύτερα, τι νοσταλγείτε περισσότερο από εκείνη την περίοδο και τις πρώτες καλλιτεχνικές ζυμώσεις με τα αδέλφια σας;
Πήρα πολλά από εκείνη την εποχή – τη μουσική μου παιδεία και το πώς πρέπει να αγαπώ και να προστατεύω αυτό που κάνω μέσα από τις επιλογές μου. Και, κυρίως, να σέβομαι το κοινό.
Μνήμες από αυτά τα παιδικά χρόνια υπάρχουν πολλές, ιδίως με τα αδέλφια μου όταν παίζαμε σε συναυλίες ως κουαρτέτο. Ταξιδέψαμε σε πολλά μέρη, μοιραζόμασταν την αγάπη μας προς τη μουσική, μεγαλώναμε μέσα στον κινηματογράφο με μουσικές και εικόνες. Άλλωστε, και η πρώτη μας επαφή με το κοινό ήταν η αίθουσα Rex, το σινεμά του πατέρα μας στην Κάτω Αχαΐα.

Φτάνοντας στο σήμερα, θα μπορούσατε να ξεχωρίσετε τους 2-3 πιο σημαντικούς σταθμούς αυτής της πορείας;
Από μικρή είχα το βιολί στα χέρια μου, το σπούδασα και το μελέτησα. Όμως, σε μια πολύ δύσκολη περίοδο, αυθόρμητα ήρθε στη ζωή μου η ανάγκη και η επιθυμία να γράψω μουσική για προσωπικούς λόγους. Αυτός είναι ο πιο σημαντικός σταθμός στην καλλιτεχνική μου πορεία. Αλλά ο μεγαλύτερος σταθμός που έχω πάνω από όλα είναι πρώτα τα παιδιά μου.

Μία μεγάλη επιτυχία σας, πάντως, είναι ότι κάνατε τους Έλληνες να αγαπήσουν την ορχηστρική μουσική. Τι είναι αυτό το παραπάνω που δίνει σ’ εσάς η ορχηστρική μουσική και το οποίο καταφέρατε να περάσετε και στο κοινό;
Χαίρομαι πολύ που το λέτε αυτό και με συγκινεί που ο κόσμος έρχεται για να ακούσει τις μουσικές μου. Αυτό που δίνει σε εμένα η ορχηστρική μουσική είναι μια απόλυτη ελευθερία, μια ειλικρίνεια μέσα μου και έναν διάλογο με τον ίδιο μου τον εαυτό. Από τότε που ξεκίνησα να γράφω μουσική μέχρι και σήμερα, όλη αυτή η διαδικασία είναι μια λύτρωση για μένα.

Υπάρχουν κάποιες σταθερές πηγές έμπνευσης όλα αυτά τα χρόνια; Ή, με τις αλλαγές των δεδομένων, των εποχών, αλλάζουν και αυτά που σας συγκινούν καλλιτεχνικά;
Τα βιώματα μου, η πορεία της ζωής μου, οι μνήμες μου υπήρξαν πάντα πηγή έμπνευσης. Η καθημερινότητά μου, οι ιστορίες ανθρώπων που ακούω και τα συναισθήματα που μου δημιουργούν, ιστορίες που έχω ζήσει ή και κάποιες άλλες που ονειρεύομαι πως θα ήθελα να έχω ζήσει, νέες εμπειρίες, ιστορίες μέσα από κινηματογραφικά σενάρια, όλα αυτά είναι μια πηγή έμπνευσης, μια ζωή που, όσο προχωρά, την αφηγούμαι μέσα από τις μελωδίες μου. Για μένα η μεγαλύτερη Μούσα είναι η ίδια η ζωή.

Είναι μεγαλύτερη πρόκληση για εσάς να γράφετε μουσική για εικόνες που σας δίνονται μέσω μιας ταινίας ή να δημιουργείτε ελεύθερα τις δικές σας ιστορίες;
Και τα δύο. Πολλές φορές έχω γράψει μουσικές από δική μου ανάγκη και αργότερα δέθηκαν και έγιναν κομμάτι ενός πλάνου μιας κινηματογραφικής ταινίας. Πάντα, όταν μου ζητούσαν να γράψω μουσική για μια ταινία ή μια θεατρική παράσταση, έβλεπα τον εαυτό μου σαν να έπαιζε έναν ρόλο μέσα στην ιστορία. Ποτέ δεν έχει ξεκινήσει η έμπνευσή μου από το κεφάλι, αλλά πάντα με χτυπά εδώ μπροστά, στην καρδιά και στο στήθος. Μέσα από το ένστικτό μου, τη διαίσθησή μου, χωρίς “πρέπει” και κανόνες ταξιδεύω, ξαλαφρώνοντας την ψυχή μου.

Να επανέλθουμε και να κλείσουμε την κουβέντα μας με τη βραδιά στην πόλη που μας ετοιμάζετε; Πού θα μας ταξιδέψει αυτή σας η παράσταση;
Στις 15 και 16 Απριλίου, στο Παλλάς, θα παρουσιάσουμε τη διαδρομή μεταξύ των δύο πολιτισμών. Η διαφορετικότητα δεν παράγει εχθρούς αλλά φίλους, γιατί είναι ο διάλογος της ψυχής των ανθρώπων.
Επάνω στη σκηνή μαζί μου θα είναι η Έλλη Πασπαλά, η Dilek Koç, δύο από τις πιο σημαντικές καλλιτεχνικές παρουσίες και υπέροχες φωνές. Δύο γυναίκες που θεωρώ πάνω από όλα φίλες και χαίρομαι να συνεργάζομαι μαζί τους.
Μαζί μας θα βρίσκονται εξαιρετικοί μουσικοί, με τους οποίους έχω την τύχη να συνεργάζομαι πολλά χρόνια και οι οποίοι απογειώνουν την παράσταση με τον μοναδικό τους τρόπο.
Θα ακουστούν μουσικές από soundtracks, όπως το “Baharat”, ή αλλιώς “Πολίτικη Κουζίνα”, το “Babam ve oglum”, το “Ulak”, καθώς και συνθέσεις από την πρόσφατη δουλειά για τις ταινίες “Birleşen Gönüller”, “Nadide hayiat” και “Iftarlik gazoz”. Επίσης, μουσική και τραγούδια από το άλμπουμ “Το Aστέρι και η Eυχή”, καθώς και έργα από θεατρικές παραγωγές, όπως η “Φθινοπωρινή Iστορία”, το “Συρανό ντε Μπερζεράκ” και “Το Τρίτο Στεφάνι”. Από το πρόγραμμα δεν θα μπορούσαν να λείψουν αποσπάσματα από τη μουσική και τα τραγούδια της τελευταίας μου δουλειάς για την ταινία του Τάσου Μπουλμέτη, το “1968”.

Και τι να αναμένουμε από εσάς στο άμεσο μέλλον;
Σχέδια υπάρχουν πολλά και όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή θα τα μοιραστούμε. Προς το παρόν, βρίσκομαι στο στούντιο με τη Λίνα Νικολακοπούλου, ηχογραφώντας τραγούδια για έναν αγαπημένο μου φίλο, του οποίου τη φωνή θαυμάζω πολύ, τον Γιώργο Περρή.