Η “άγνωστη” Χερσόνησος Κρήτης

xersonisos_big

“Χερσόνησος” δεν σημαίνει, όπως παλαιότερα, μαζικός τουρισμός και φτηνή διασκέδαση, αλλά πλέον απευθύνεται σε ζευγάρια κάθε ηλικίας, καθώς και οικογένειες που θέλουν να χαλαρώσουν και να απολαύσουν ωραία τοπία, καλό φαγητό και γνήσια κρητική φιλοξενία. 

της Έλενας Κιουρκτσή

Η Χερσόνησος, πριν από πολλά χρόνια, ήταν ένα μικρό λιμάνι που εξυπηρετούσε τις ανάγκες των ψαράδων της περιοχής. Στην πορεία επεκτάθηκε, και το χωριό έγινε μια μικρή πόλη, που ζει κυρίως από τον τουρισμό.
Πριν αρκετά χρόνια, στα πλαίσια ενός road trip με μηχανές για να “εξερευνήσουμε” την Κρήτη, είχα βρεθεί εκεί (επίσημα ονομάζεται “Λιμένας Χερσονήσου”), και η αλήθεια είναι ότι τότε δεν μου είχε αφήσει και τις καλύτερες εντυπώσεις: πολυσύχναστη, θορυβώδης και γεμάτη από τουρίστες που έμοιαζαν να έχουν παραμείνει στο στάδιο… προ του πιθήκου. Δεν θα την πρότεινα σε κανέναν για διακοπές, παρά μόνο για λόγους… εκδίκησης.
Ξαναβρέθηκα εκεί το περασμένο καλοκαίρι, ούσα σε κατάσταση προχωρημένης εγκυμοσύνης. Πλέον, έχοντας τον μπέμπη μου αγκαλιά, μια καλή ιδέα είναι να ξαναβρεθούμε εκεί όπου κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορούμε να πιούμε τον καφέ μας στην παραλιακή (εκείνος, προς το παρόν, μόνο το γάλα του), να επισκεφτούμε τους πολλούς και ενδιαφέροντες αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής, να κάνουμε εκδρομές και να απολαύσουμε ωραίες παραλίες και υδάτινα πάρκα. Και, όπως κάνει ο μικρός μου όταν ενθουσιάζεται, όλα αυτά ακούγονται πολύ “ώουου!”.


Σε άλλες εποχές
Η σημερινή Χερσόνησος διατηρεί ακέραια την ονομασία της αρχαίας πόλης Χερσόνησος ή Χερρόνησος και κατοικείται από τα Μινωικά Χρόνια, γεγονός στο οποίο πρέπει να συνέβαλε το καλό κλίμα και το φυσικό λιμάνι που δημιουργούσε ο λόφος Καστρί. Στα Ελληνιστικά Χρόνια ήταν το λιμάνι της ισχυρής πόλης Λύττου (κοντά στην Κασταμονίτσα) και είχε δικό της νόμισμα, με σύμβολο μια πλώρη καραβιού. Ωστόσο, άνθησε μετά την κατάληψη της Κρήτης από τους Ρωμαίους. Τη δε πλούσια ιστορία της μαρτυρούν τα οικοδομήματα που έχουν έρθει στο φως από τις ανασκαφές, όπως οι παλαιοχριστιανικές Βασιλικές στο Καστρί και στον Άγιο Νικόλαο, τάφοι με κτερίσματα κ.ά. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, το λιμάνι χρησιμοποιήθηκε για τον εφοδιασμό των επαναστατών και, αργότερα, από εδώ εξάγονταν τα προϊόντα της περιοχής (λάδι και χαρούπι).


Μια σύντομη ματιά
Ξεκινώντας από τη δυτική μεριά του παραλιακού δρόμου της περιοχής, συναντάμε το Ακρωτήριο του Σαραντάρη με την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, την οποία αξίζει να επισκεφτούμε. Από εκεί αρχίζουν οι συνεχόμενοι κολπίσκοι της Χερσονήσου, τα Λιμανάκια, με τις δαντελωτές παραλίες τους, καφετέριες και εστιατόρια. Ανατολικά από τα Λιμανάκια υπάρχει ο λόφος Καστρί, στον οποίο έχουν βρεθεί ερείπια μιας παλαιοχριστιανικής Βασιλικής με αρκετά μωσαϊκά.
Πολύ καλή ευκαιρία για βόλτα είναι η γραφική Εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, κομμάτι της οποίας είναι χτισμένο μέσα στον βράχο. Από εκεί η θέα σε όλο το λιμάνι της Χερσονήσου είναι πανέμορφη, καθώς και στον φάρο, ακριβώς δίπλα. Από το λιμάνι φεύγουν καραβάκια που κάνουν εκδρομές στην Ντία, αλλά και στις τριγύρω περιοχές, και από εκεί ξεκινάει ο παραλιακός δρόμος της πόλης με τα πολλά –κυρίως νυχτερινά– μαγαζιά. Αν κατευθυνθούμε κατά μήκος του, θα βρεθούμε στις πολυσύχναστες παραλίες της ανατολικής Χερσονήσου και στα μεγάλα ξενοδοχεία της περιοχής. Εκεί κοντά υπάρχουν και υδάτινα πάρκα, kart και λούνα παρκ. Όσο, πάντως, απομακρυνόμαστε προς τα ανατολικά, τα κτίρια αραιώνουν και οι παραλίες είναι σαφέστατα πιο ήσυχες και φιλικές.

Να μη χάσουμε
Ενυδρείο Aquaworld: Λειτουργεί από το 1995 πολύ κοντά στον κεντρικό δρόμο της Χερσονήσου. Ήταν το πρώτο που λειτούργησε στην Κρήτη και το τρίτο στην Ελλάδα. Στον χώρο του θα δούμε μια μικρή συλλογή από ψάρια, ερπετά και αμφίβια. Ιδανικό για μικρούς και μεγάλους, και ιδιαίτερα προσεγμένο (Φιλικής Εταιρίας 7, Λιμάνι Χερσονήσου, http://www.aquaworld-crete.com/indexgr.html).
Μουσείο Λυχνοστάτης: Το Μουσείο Παραδοσιακής Ζωής και Λαϊκού Πολιτισμού Κρήτης “Λυχνοστάτης” κτίστηκε από τον ιατρό και συλλέκτη Γιώργο Μαρκάκη την περίοδο 1986-1992, με φιλικό τρόπο προς το περιβάλλον, καθότι στην κατασκευή του χρησιμοποιήθηκαν μόνο πρωτογενή υλικά (πέτρα-ξύλο-πηλός) και αποφεύχθηκε η χρήση μηχανικών μέσων (εκσκαφείς-φορτωτές-μπετονιέρες, κ.λπ.).
Οι θεματικές κατηγορίες του είναι η παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Κρήτης (κρητικό αστικό και αγροτικό σπίτι, εκκλησία, παλιό σχολείο κ.λπ.), οι παραδοσιακές ασχολίες και επαγγέλματα (εργαστήρια υφαντικής, φυτικών βαφών, αγγειοπλαστική, μελισσοκομείο, μητάτο, που είναι τα καταλύματα των βοσκών ενώ παλαιότερα χρησιμοποιούνταν και ως τυροκομεία, αλώνι, πατητήρι, ρακοκάζανο), η σύγχρονη Κρητική Τέχνη (έκθεση με έργα Κρητών καλλιτεχνών), η προβιομηχανική τεχνολογία (ανεμόμυλος, φάμπρικα, ελαιοτριβείο, χαρουπόμυλος, πρέσα αρωματικών). Το μουσείο ήταν υποψήφιο για το Βραβείο του Ευρωπαϊκού Μουσείου της Χρονιάς 1996, ενώ το 1997 έλαβε έπαινο από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, στον διαγωνισμό περιβαλλοντικής προστασίας “Ελευθέριος Πλατάκης” (http://www.lychnostatis.gr).


xersonisos2

Και γιατί τη Χερσόνησο, παρακαλώ;
Ο Αλέξανδρος είναι 33 χρονών, παρ’ ολίγον βιολόγος, γέννημα-θρέμμα του Ηρακλείου, και από τις αρχές Απριλίου έως και τον Οκτώβριο, μαζί με την αγαπημένη του σκυλίτσα Λήδα, κατοικοεδρεύει στη Χερσόνησο, καθότι είναι, με τον αδελφό του Ηλία, υπεύθυνος της οικογενειακής ξενοδοχειακής επιχείρησης Elalia Apartments.
Παρά την άσχημη φήμη που την ακολουθεί λόγω της υποβαθμισμένης ποιότητας τουριστών, επισημαίνει ότι η Χερσόνησος δεν είναι μόνο για τους “βαρβάρους”, αλλά και για ζευγάρια ή και οικογένειες που θέλουν να περάσουν τις διακοπές τους σε ένα όμορφο μέρος με χαλαρούς και ήρεμους ρυθμούς. Απόδειξη πως τόσο την άνοιξη, όσο και το φθινόπωρο, κατά κύριο λόγο οι πελάτες του είναι αυτού του προφίλ. Το καλοκαίρι, λόγω πολυκοσμίας, τα πράγματα είναι πιο “θορυβώδη”, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι απαγορευτικό για ζευγάρια και οικογενειάρχες.
Στην ερώτηση γιατί να προτιμήσουμε το συγκεκριμένο μέρος στην Κρήτη (και να μην πάμε κάπου αλλού, πιο ήσυχα), ο Αλέξανδρος απαντά ότι, κατ’ αρχήν, όλα εξαρτώνται από τη διάθεση, το budget μας και, φυσικά, το πώς θέλουμε να περάσουμε τις διακοπές μας. Όπως λέει ο ίδιος, τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μεγάλη προσπάθεια γενικότερης αναβάθμισης της περιοχής και έχει μειωθεί κατά πολύ το είδος τουρισμού που είχε δημιουργήσει την κακή φήμη του μέρους.
Έτσι, οι πιο… έξαλλοι τουρίστες έχουν περιοριστεί πλέον στην περίοδο 20 Ιουλίου με 20 Αυγούστου. Και όπως καταλήγει ο Αλέξανδρος: “Όντως, εδώ υπάρχουν ευκαιρίες για δραστηριότητες για όλη την οικογένεια (π.χ. starbeach waterpark, θαλάσσια σπορ) και, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, προσφέρεται για να κάνει κάποιος μικρές εκδρομές και να γνωρίσει και άλλα μέρη του νησιού. Επίσης, η Χερσόνησος “βολεύει” στις μετακινήσεις, καθότι βρίσκεται σχετικά κοντά στο λιμάνι και το αεροδρόμιο του Ηρακλείου, και είναι εύκολη η πρόσβαση σε αυτή με τα μέσα μαζικής μεταφοράς”.
Σε κάθε περίπτωση, λοιπόν, φαίνεται πως η άσωτη αυτή κόρη μπορεί να γίνει κόρη για… παντρειά και να συνδυάσει τη χαλάρωση και την ηρεμία, σε μια όμορφη παραθαλάσσια τοποθεσία, με πολλές επιλογές για νυχτερινή ζωή, διασκέδαση, ενδιαφέρουσες εκδρομές και καλό φαγητό.

xersonisos3

Χρήσιμες Πληροφορίες
Πού να μείνω: Η μικρή μονάδα φιλοξενίας Elalia Apartments του συμπαθέστατου και φανατικού λάτρη των βιβλίων, συνταξιούχου γιατρού κ. Μιχάλη και των υιών του Ηλία και Αλέξανδρου, από το 1987, εκτός από περιποιημένα και καθαρά στούντιο και δωμάτια, προσφέρει θέα στη θάλασσα, ωραίο κήπο και γνήσια κρητική φιλοξενία για αξέχαστη διαμονή. Ανάλογα με την περίοδο και το διαμέρισμα, οι τιμές κυμαίνονται από 40 με 60 ευρώ (τηλ.: 28970 22885, 6972 073253, www.elalia.gr). Ακριβώς δίπλα, πολύ καλή εναλλακτική είναι και το Orion Apartments, με φροντισμένα δωμάτια, παρόμοια παροχή υπηρεσιών και τιμές. Πολύ ωραία η καφετέρια του Orion με καλαμωτές, απαλή μουσική και θέα τη θάλασσα, όπου σε ήρεμο περιβάλλον, εκτός από καφέ, μπορούμε να δοκιμάσουμε σνακ και περιποιημένα κοκτέιλ έως τις 18:00. Και καθότι το ζεύγος Αλεξάκη (οι ιδιοκτήτες της μονάδας) παράγουν κρασί (μάλιστα ο γιος τους είναι οινολόγος), επιβάλλεται να δοκιμάσουμε ένα –τουλάχιστον– ποτήρι και να μάθουμε περισσότερα για το πώς ο οίνος ευφραίνει την καρδιά του ανθρώπου (τηλ.: 6972 308623, 6947 009393, e-mail: orionhersonissos@gmail.com, http://orion-apart-hersonissos.hersonissos-hotels.com).

Ποιοτικό σέρβις και φαγητό: Η ταβέρνα ΑΡΕΣΤΟΝ, της οικογένειας Σπανάκη, σερβίρει καλό παραδοσιακό κρητικό φαγητό, σε χώρο με ωραία αυλή. Ο ντάκος, τα ντολμαδάκια, η χωριάτικη, ο κόκορας κρασάτος, το φιλέτο μόσχου στη σχάρα και οι χοχλιοί είναι από τα καλύτερα πιάτα του. Αλλά και ό,τι άλλο τραβάει η όρεξη μας (από μαγειρευτά, σουβλιστά ή ψαρικά) είναι μαγειρεμένο με μεράκι. Το προτιμούν οι ντόπιοι και οι “ψαγμένοι” τουρίστες (Ελευθερίας 60, τηλ.: 28970 23453, https://www.facebook.com/arestonchersonissos/).
Για θαλασσινά, μεζέδες, ουζάκια και μια ευρεία γκάμα από μπίρες και κρασί, ενδείκνυται το Ακρογιάλι – όνομα και πράμα, δίπλα στη θάλασσα (Θεοτοκόπουλου και 25ης Μαρτίου, τηλ.: 2897 023260, http://www.akrogiali.eu/). Σε μια όμορφη τοποθεσία βρίσκεται το εστιατόριο Zachos που σερβίρει νοστιμότατα πιάτα –εκτός των άλλων, και με Vegetarian και Vegan επιλογές– σε ένα πραγματικά φιλόξενο και ωραίο περιβάλλον (Πλατεία Παλιά Χερσόνησος, τηλ.: 2897 024022, https://www.facebook.com/zachostaverna).

Τοπικές νοστιμιές: Ντάκος, χοχλιοί (σαλιγκάρια), ντολμάδες με αμπελόφυλλα ή κολοκυθοανθούς, κρητική γραβιέρα, ανθότυρος, μυζήθρα.

Καθαρά ποτά και διασκέδαση: Το Kahlua Premium Beach Bar προσφέρει θέα στη θάλασσα υπό τους ήχους live σαξόφωνου, για ρομαντικές βραδιές (25ης Μαρτίου και Γιαμπουλντάκη, Λιμένας Χερσονήσου, http://www.kahluahotel.com/kahluahotel/en/Article/premium-beach-bar-13.html). Ευχάριστο και με διάφορα events (από live έως πάρτι) είναι το Palm Beach Club (25ης Μαρτίου 20 και Ελευθερίου Βενιζέλου, http://www.palmbeachclub.gr/gr), ενώ πολύ καλές επιλογές για νυχτερινή έξοδο με άποψη συνιστούν το Coast Cafe Bar Restaurant, με φινετσάτο ντεκόρ και χαλαρή ατμόσφαιρα (Ναυάρχου Νιάρχου 2, www.coastcafe.gr/), και το πιο “ζωντανό” Cyrrus Beach Bar – Restaurant, με ειδίκευση στα κοκτέιλ και 18 διαφορετικές γεύσεις για λάτρεις –και μη– του ναργιλέ (Κολοκοτρώνη 8 και 25ης Μαρτίου, www.cyrrusbar.com).

Τι να ψωνίσουμε και πού: Με μια βόλτα στον κεντρικό δρόμο της Χερσονήσου, θα βρούμε πολλά μαγαζιά με ποικιλία προϊόντων – από κλασικά τουριστικά σουβενίρ, μέχρι καλοφτιαγμένα κεραμικά και παραδοσιακά προϊόντα και ρούχα.

Εκδρομές: Αξίζει να εκδράμουμε στα χωριά Άνω Χερσόνησος, Πισκοπιανό και Κουτουλουφάρι, να εξερευνήσουμε τα φαράγγια του Αβδού, να δούμε τις αρχαιότητες στα Μάλια και την εκεί παραλία. Επίσης, είναι πολύ εύκολο να επισκεφτούμε την Κνωσό και τα μουσεία (ιστορικό, φυσικής ιστορίας, αρχαιολογικό), στην πόλη του Ηρακλείου.
Παρότι δεν βρίσκεται στη Χερσόνησο, αλλά στον χώρο της πρώην Αμερικανικής Βάσης στις Γούρνες (αλλά πολύ κοντά τόσο στο Ηράκλειο, όσο και στη Χερσόνησο), είναι καλή ευκαιρία να το επισκεφτούμε, καθότι θεωρείται από τα πιο εντυπωσιακά ενυδρεία της Ευρώπης: Στο CretAquarium Θαλασσόκοσμος θα βρεθούμε μπροστά σε 60 ενυδρεία διαφόρων μεγεθών, με συνολικό όγκο 1.700.000 λίτρων θαλασσινού νερού, που φιλοξενούν 200 διαφορετικά είδη της μεσογειακής θάλασσας, αναπαριστώντας με την κατάλληλη σκηνογραφία τους κρητικούς και μεσογειακούς θαλάσσιους βυθούς (τηλ.: 2810 337788, https://cretaquarium.gr/el/content/episkepsi).

Πώς θα πάμε: Ο Δήμος Χερσονήσου βρίσκεται ανατολικά της πόλης του Ηρακλείου και απέχει 24 χλμ από το αεροδρόμιο “Νίκος Καζαντζάκης”, και 26 χλμ. από το λιμάνι του Ηρακλείου. Μπορούμε να φτάσουμε στο Ηράκλειο με το αεροπλάνο ή με το καράβι και, έπειτα, είτε από την παλαιά είτε από τη νέα εθνική οδό, με αυτοκίνητο να οδηγηθούμε στη Χερσόνησο. Η παλιά εθνική οδός Ηρακλείου-Αγίου Νικολάου περνάει μέσα από το Λιμάνι Χερσονήσου, ενώ η νέα εθνική οδός από πολύ κοντά. Επίσης, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα ΚΤΕΛ Ηρακλείου-Λασιθίου.

Περισσότερα: http://www.explorecrete.com/hersonissos/GR-Xersonisos.html