Κρακοβία: Ο πανέμορφος “Δράκος” της Πολωνίας

krakovia_big

Διόλου μονότονη και πραγματικά κουκλίστικη, σαγηνεύει με τη μεσαιωνική της ατμόσφαιρα, την έξοχη αρχιτεκτονική της, τα καταπράσινα πάρκα της και τους σκοτεινούς μύθους της, όπου πρωταγωνιστούν βασιλείς, άγιοι, ιππότες και δράκοι.  

της Έλενας Κιουρκτσή

Λέγεται πως ένας από τους Θεούς των Ινδουιστών, ο Σίβα, κάποτε πέταξε επτά μαγικές πέτρες σε επτά διαφορετικά σημεία του κόσμου και μία από αυτές έπεσε στη Κρακοβία. Γι’ αυτό η συγκεκριμένη πόλη διαθέτει ξεχωριστή ενέργεια.

Σε αντίθεση με τη Βαρσοβία, που πρακτικά ισοπεδώθηκε από τους βομβαρδισμούς στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ίδια υπέστη ελάχιστες καταστροφές και, ως πραγματικό στολίδι, συμπεριλαμβάνεται στη Λίστα Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Η Κρακοβία, από τον 7ο αιώνα που ιδρύθηκε, διάνυσε μια πολυτάραχη διαδρομή μέσα στον χρόνο. Αν και Τάταροι, Ρώσοι, Γάλλοι, Σουηδοί και Αυστριακοί προσπάθησαν κατά καιρούς να την υποτάξουν, μεγαλύτερη ήταν ίσως η φθορά που προκάλεσε μεταπολεμικά η μόλυνση από τις σοβιετικού τύπου χαλυβουργίες της Nowa Huta. Ωστόσο, παραμένει πανέμορφη και φιλόξενη, “παντρεύοντας” καλαίσθητα και ακομπλεξάριστα μεσαιωνικά αριστουργήματα και κτίρια, κατάλοιπα του σοβιετικού παρελθόντος, σε ένα μοναδικό πολιτισμικό χαρμάνι που αντικατοπτρίζει τη σύγχρονη οπτική της.

Προς τα πού πάμε;

Η εξερεύνηση της Κρακοβίας αναμφίβολα ξεκινά από το Κάστρο Βάβελ (Wawel), που μας ταξιδεύει σε αλλοτινές εποχές, τότε που ήταν η ακμάζουσα πρωτεύουσα της Πολωνίας.

Μπαίνοντας στο Κάστρο, θα περάσουμε από λιθόστρωτα δρομάκια, πολεμίστρες, μεσαιωνικά κτίρια και περίτεχνες καμάρες, που ακόμα θυμίζουν στέψεις και σκοτεινές συνωμοσίες. Στον επιβλητικό καθεδρικό ναό του αναπαύονται βασιλιάδες, εθνικοί ήρωες, πρόεδροι, αλλά και ονομαστοί λογοτέχνες. Ενδιαφέρον έχουν η αίθουσα του θρόνου, τα αυτοκρατορικά δωμάτια, το θησαυροφυλάκιο και το παρεκκλήσι του Σιγιμούνδου με τον ολόχρυσο τρούλο. Όπως και η Αίθουσα των Αντιπροσώπων, στην οροφή της οποίας σώζονται τριάντα, από τα σχεδόν διακόσια που ήταν αρχικά, ξυλόγλυπτα κεφάλια που κρέμονται ανάποδα, συμβολίζοντας τον κύκλο ζωής του ανθρώπου.

Στο πίσω μέρος του κάστρου, μια τεράστια ελικοειδής σκάλα οδηγεί στο άνοιγμα της αποκαλούμενης “Σπηλιάς του δράκου”. Εκεί, σύμφωνα με τον θρύλο, ζούσε το μυθικό τέρας που απαιτούσε να το ταΐζουν αγελάδες ή πρόβατα, αλλιώς θα καταβρόχθιζε ανθρώπους. Αφού διάφοροι ιππότες προσπάθησαν μάταια να το σκοτώσουν, ο τότε βασιλιάς Krak ακολούθησε τη λύση που πρότεινε ένας ταπεινός τσαγκάρης: ζήτησε να γεμίσουν μια προβιά με θειάφι και να την πετάξουν στον δράκο, ο οποίος την έφαγε. Όμως, για να ξεδιψάσει, ήπιε αχόρταγα νερό από τον ποταμό Βιστούλα και έσκασε. Τόσο απλά…

krakovia_2Πλέον κυκλοφορεί ως κλασικό σουβενίρ, με χαραγμένο πάνω του το όνομα της πόλης (δεν ξέρω τι από τα δυο είναι, τελικά, η χειρότερη τιμωρία).

Διαγώνια από το κάστρο, βρίσκεται το έξοχο Μουσείο Ιαπωνικής Τέχνης και Τεχνολογίας “Μάνγκα” (κόμικς), το οποίο περιλαμβάνει και μια ενδιαφέρουσα συλλογή από κεραμικά, υφάσματα, ξυλοτυπίες (ουκίγιο-ε) και περισσότερα από 7.000 αντικείμενα που συνέλεξε τον 19ο και 20ό αιώνα ο Πολωνός περιηγητής Feliks Jasienski (www.manggha.krakow).

Από το Κάστρο προς το κέντρο της πόλης, ακολουθούμε τη βασιλική οδό, τον δρόμο που έπαιρναν οι βασιλείς την ημέρα της στέψης τους.

Φτάνοντας στη μεσαιωνική πλατεία της Κρακοβίας (μία από τις μεγαλύτερες της Ευρώπης), διαπιστώνουμε ότι περιστοιχίζεται από άριστα διατηρημένα κτίρια μοναδικής αρχιτεκτονικής ομορφιάς με καμάρες και στοές, που στεγάζουν μαγαζάκια με είδη λαϊκής τέχνης. Εκεί δεσπόζει ο επιβλητικός καθεδρικός ναός Mariacka και το Δημαρχείο – κτίριο του 15ου αιώνα. Από το καμπαναριό του ναού, κάθε μία ώρα, ένας τρομπετίστας παίζει μια μελωδία που ακούγεται σε όλη την πλατεία. Η παράδοση αυτή προέρχεται από τους μεσαιωνικούς χρόνους, τότε που χρησίμευε ως προειδοποίηση για επερχόμενη επιδρομή.

Εκεί κοντά βρίσκονται το Ιστορικό Μουσείο στη βόρεια πλευρά του παλατιού Krzysztofory (http://www.mhk.pl/) και το μικρό Μουσείο Φαρμακευτικής, που στεγάζεται σε κτίριο του 1400 και διαθέτει σπάνια ιατρικά χειρόγραφα, φαρμακευτικά μπουκάλια και συνταγογραφήσεις του Μεσαίωνα (http://muzeumfarmacji.pl/). Εξαιρετικό είναι και το Μουσείο Czartoryski, με πλήθος σημαντικών έργων ζωγραφικής ντόπιων και ξένων καλλιτεχνών, με κορυφαία ορισμένα έργα του Ντα Βίντσι (http://www.muzeum-czartoryskich.krakow.pl/). 

Η πολύχρωμη εβραϊκή συνοικία

Ονομάζεται “Kazimierz” και είναι πολύβουη και hip. Στα αξιοθέατά της περιλαμβάνεται η εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης, καθώς και η Παλιά Συναγωγή, που χρονολογείται από τον 15ο αιώνα. Άρρηκτα συνδεδεμένη με βάναυσες μνήμες του παρελθόντος, καθότι υπήρξε τόπος συγκέντρωσης των Εβραίων της περιοχής από τους Ναζί πριν οδηγηθούν στα στρατόπεδα του Auschwitz, έγινε ευρύτατα γνωστή μετά την προβολή της ταινίας “Η λίστα του Σίντλερ” του Σπίλμπεργκ.

Σήμερα έχει μετατραπεί σε στέκι συνάντησης μποέμ και καλλιτεχνών, ενώ πρωτοστατεί στη νυχτερινή ζωή της πόλης χάρη στα εστιατόρια, τα μπαράκια και τα ατμοσφαιρικά κλαμπ που διαθέτει.

Για όσους “αντέχουν”

Σε απόσταση περίπου 60 χλμ. από την καρδιά της Κρακοβίας, στην περιοχή Oswiecim, στέκουν ακόμα τα εκτρωματικά στρατόπεδα συγκέντρωσης Auschwitz και Birkenau – από τα πιο θλιβερά μνημεία της ανθρώπινης θηριωδίας ανά τους αιώνες. Η επίσκεψη σε αυτά απαιτεί γερό στομάχι, ειδικά όταν θα βρεθεί κανείς απέναντι σε εκθέματα με προσωπικά αντικείμενα των θυμάτων και, ιδιαίτερα, μπροστά σε παπούτσια και ρούχα παιδιών και νηπίων. Το εξαιρετικά οργανωμένο μουσείο του λειτουργεί σαν μια απελπισμένη υπενθύμιση για τη φρίκη του ολοκληρωτισμού και του φανατισμού κάθε απόχρωσης – κάτι ιδιαίτερα επίκαιρο στην εποχή μας (http://auschwitz.org/en/).

Αριστουργήματα από αλάτι

Ένας σαγηνευτικός υπόγειος κόσμος, φτιαγμένος εξ ολοκλήρου από αλάτι, βρίσκεται σε απόσταση 15 χλμ. από τη Κρακοβία. Τα φημισμένα αλατωρυχεία της Wieliczka συγκεντρώνουν πλήθος επισκεπτών και εύλογα συμπεριλαμβάνονται στη λίστα μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Εκτείνονται σε εννέα υπόγεια επίπεδα και φθάνουν σε βάθος τα 327 μέτρα, με περισσότερες από 2.040 αίθουσες και 300 χλμ. στοές, που είναι λαξευμένες πάνω σε συμπαγείς όγκους αλατιού, καθώς και υπόγειες λίμνες. Για λόγους ασφαλείας, λιγότερο από το 1% του ορυχείου είναι ανοιχτό για τους επισκέπτες, ωστόσο είναι σχεδόν τέσσερα χιλιόμετρα σε μήκος.

Μία στοά του, μάλιστα, έχει διαμορφωθεί σε παρεκκλήσι προς τιμήν της Ευλογημένης Κίνγκα, προστάτιδας των εργαζομένων σε ορυχεία, και έχει σκαλιστεί εξ ολοκλήρου σε συμπαγές αλάτι με εντυπωσιακή μαστοριά από τους ίδιους τους αλατωρύχους, οι οποίοι δημιούργησαν και ανάγλυφες βιβλικές παραστάσεις ή ακόμη και πολυελαίους από κρυστάλλους αλατιού. Η περιήγηση στους φαντασμαγορικούς χώρους του αλατωρυχείου διαρκεί περίπου δύο ώρες, πάντοτε με συνοδεία ξεναγού, σε μία διαδρομή περίπου 2 χλμ. με τα πόδια (http://www.wieliczka-saltmine.com).

Χρήσιμες πληροφορίες

Πού θα μείνω:

Copernikus: με υπέροχη διακόσμηση και δωμάτια με θέα προς το κάστρο Wawel (Kanonicza 16, τηλ. +48 12 424 34, https://copernicus.hotel.com.pl/en/).

Polonia: βρίσκεται στην καρδιά της πόλης και λειτουργεί από το 1917 (ul.Basztowa 25, τηλ. +48 12 422 12 33, http://www.hotel-polonia.com.pl/en/).

Για οικονομική διαμονή και διάκοσμο με ντεκόρ εποχής ενδείκνυται το Good Bye Lenin Hostel (ul Joselewiczka 23, τηλ. +48 12 421 2030, www.goodbyelenin.pl).

krakovia_3

Γεύσεις και στέκια:

Ένα ιδιόμορφο, όσο και άκρως επιτυχημένο, μείγμα από την παραδοσιακή κουζίνα των διάφορων κατακτητών που παρέλασαν από την Κρακοβία –και ευρύτερα από την πολύπαθη αυτή χώρα– συνιστά η Πολωνική Κουζίνα, μία από τις γευστικότερες του κόσμου. Εκλεκτές είναι οι σούπες (π.χ. από κριθάρι και λουκάνικα που σερβίρονται μέσα σε ένα κούφιο καρβέλι ψωμί) και τα ψητά που συνοδεύονται από σάλτσες φρούτων. Με ρετρό διάκοσμο και φροντισμένα πιάτα μάς υποδέχεται το Pod Baranem, αγαπημένο ρεστοράν των ντόπιων (św. Gertrudy 21, τηλ. +48 12 429 40 22, http://podbaranem.com/eng/).

Στο Kogel-Mogel, που φιλοξενείται σε ένα παλαιό κτίριο σχολείου, αξίζει να δοκιμάσουμε “Επαναστατική Ρέγκα” και λαγό “Κόκκινο Στρατιώτη”, χιουμοριστική αναφορά στο κομμουνιστικό παρελθόν της χώρας (ul. Sienna 12, τηλ. +48 12 426 4968, http://kogel-mogel.pl/en).

Το γνωστότερο παραδοσιακό –και αγαπημένο του φημισμένου σκηνοθέτη Ρομάν Πολάνσκι και πολλών διεθνών celebrities– ρεστοράν της πόλης είναι το Ogniem I Mieczem (“Διά Πυρός και Σιδήρου”), που θυμίζει υποβλητικό μεσαιωνικό καπηλειό και διαθέτει προσεγμένα πιάτα, πελώριες μερίδες και καταπληκτική αυλή (Serkowskiego 7, τηλ. +48 12 656 23 28, http://www.ogniemimieczem.pl/index_en.html).

Για vegeterian γεύσεις, καλή επιλογή είναι το Glonojad στο Kazimierz (Glonojad, Plac Matejki 2, τηλ. +48 12 346 1677, www.glonojad.com).

Άφθονες νοστιμιές (π.χ. λουκάνικα, τυροπιτάκια με σος μαρμελάδας κ.ά.) και καλής ποιότητας βαρελίσια μπίρα σερβίρονται σε ξύλινους πάγκους στο υπαίθριο παζάρι που στήνεται τα σαββατοκύριακα στην κεντρική πλατεία, σε απίστευτες τιμές.

krakovia_4Για τσάι (και όχι μόνο): Στα καλύτερα τεϊοποτεία και café συγκαταλέγονται το Tektura, με μεγάλη ποικιλία τσαγιών, καφέ, καθώς και νόστιμα χειροποίητα κέικ (Krupnicza 7, https://m.facebook.com/TEKTURAcafe/) και το Herbata Tea House, με μεγάλη γκάμα βοτάνων και αφεψημάτων ου σερβίρονται σε κομψά σερβίτσια με “αέρα” Ανατολής (ul. Florianska 13, https://eherbata.pl/).

Στην κεντρική πλατεία, ενδείκνυται μια ζεστή σοκολάτα στη σοκολατοποιία Wedel, που από το 1851 αποτελεί έναν ακόμη ζωντανό “θρύλο” της περιοχής (Rynek Główny 46, http://www.wedelpijalnie.pl/en/).

Ποτό και διασκέδαση: Επειδή η Κρακοβία είναι διεθνής φοιτητούπολη, διαθέτει έντονη νυχτερινή ζωή, ειδικά στο Kazimierz, με πλήθος από μπαράκια που παίζουν όλα τα είδη της μουσικής. Στην παλιά πόλη θα ακούσουμε κυρίως τζαζ. Προσωπική μου αδυναμία το Klub Alchemia, με ανάλογο του ονόματός του διάκοσμο, ενδιαφέροντα gigs, που σερβίρει γευστικότατες μπίρες από κάνουλες που συγκοινωνούν με υπόγειες δεξαμενές, γεμάτες ντόπιο ζύθο (Estery 5, http://en.alchemia.com.pl/).

Για αυθεντική πολωνική βότκα, καλή επιλογή είναι το μπαρ Ojczysta Czysta (υπάρχει και στη Βαρσοβία), πιθανόν το μόνο που σερβίρει αποκλειστικά τοπικό αλκοόλ. Για παράδειγμα, εκτός από βότκα Kra kus ή Vratislavia, διαθέτει και πολλές μάρκες από μπίρες, όπως την “εναλλακτική” Perła και τις mainstream Żywiec ή Tyskie (Rynek Główny 40, http://www.ojczystaczysta.pl/#/).

Ακουστικές απολαύσεις: Μπορούμε να παρακολουθήσουμε κάποιο κονσέρτο κλασικής μουσικής σε μια από τις δεκάδες επιβλητικές εκκλησίες. Μουσικά αριστουργήματα των Μότσαρτ, Μπαχ ή του Πολωνού Σοπέν στο ατμοσφαιρικό περιβάλλον των ναών, με τη συνοδεία εκκλησιαστικού οργάνου, συνιστούν μια εμπειρία πραγματικά συγκλονιστική.

krakovia_5Τι να ψωνίσουμε: Ζωγραφισμένα στο χέρι κεραμικά πιάτα, κούπες, μπολ, κανάτες, τσαγιερά και ό,τι άλλο τραβάει η ψυχή μας, με πανέμορφα παραδοσιακά πολωνικά μοτίβα ή με πρωτότυπες, πιο μοντέρνες διακοσμητικές προσεγγίσεις. Πολύ καλής ποιότητας είναι τα κεντήματα, καθώς και τα υαλικά από το εργοστάσιο του Krosno, νοτιοανατολικά της Κρακοβίας, που πωλούνται στα μαγαζιά. Από νοστιμιές, να προτιμήσουμε τα αποξηραμένα λουκάνικα, το βουνίσιο τυρί oscypek (συνήθως από γάλα προβάτου), τα αγγουράκια τουρσί και τις βότκες Chopin και Żubrówka.

Πότε να πάμε: Η άνοιξη ή το καλοκαίρι είναι ιδανικές εποχές για να ταξιδέψουμε στην Κρακοβία και να την απολαύσουμε, χωρίς να ξεπαγιάσουμε από το κρύο. Καθότι μικρή για να την εξερευνήσουμε, το μόνο που θα χρειαστούμε είναι καλά αθλητικά παπούτσια και το αντηλιακό μας.

Πώς θα πάμε: Προς το παρόν, δεν υπάρχουν απευθείας πτήσεις από Αθήνα. Οπότε θα πρέπει να πετάξουμε για Βαρσοβία και, από εκεί, να μετακινηθούμε με τρένο (περίπου 2,5 ώρες), λεωφορείο ή εσωτερική πτήση.

Εθνικό νόμισμα: Το Ζλότι. Ανταλλακτήρια συναλλάγματος υπάρχουν σχεδόν παντού στην πόλη.

Περισσότερες πληροφορίες: www.krakow.pl