Οι 4+1 καλύτεροι χειμερινοί προορισμοί στην Ελλάδα
Πιο κλασικά… δεν γίνεται!

taxidi_big

Για όσους λατρεύουν το τρίπτυχο βουνό-τζάκι-χιόνι, πέντε καταπληκτικοί προορισμοί στη χώρα μας υπόσχονται μαγικές αποδράσεις και μας προσκαλούν να τους γνωρίσουμε. 

της Έλενας Κιουρκτσή 

pilio

1. Πήλιο: Απόδραση στο βουνό των Κενταύρων
Πέτρινες πλατείες με πηλιορείτικο χρώμα και μυρωδάτο τσίπουρο στη χειμωνιάτικη λιακάδα, φυσιολατρικές εκδρομές μέσα στα πλατάνια και σκι ανάμεσα στις οξιές και τις αγριόλευκες, στο χιονοδρομικό, στα Χάνια: σε κάθε περίπτωση, το Πήλιο συνιστά έναν προορισμό με πολλά διαφορετικά πρόσωπα. Συνδυάζει πανέμορφα χωριά, ατμοσφαιρικούς ξενώνες σε ιστορικά αρχοντικά, διαδρομές μέσα στη φύση, κοσμοπολίτικο αέρα και καταπληκτική τοπική κουζίνα. Κάθε χωριό έχει τη δική του προσωπικότητα.
Σταθερή αξία οι Μηλιές, οι Πινακάτες και η Βυζίτσα για την αρχιτεκτονική τους, ενώ τα πιο άγνωστα γειτονικά τους χωριά, όπως ο Άγιος Λαυρέντιος και ο Άγιος Γεώργιος Νηλείας, προτιμώνται από τους πιο σοφιστικέ ταξιδιώτες. Η Τσαγκαράδα και η Ζαγορά είναι αντιπροσωπευτικά του ανατολικού Πηλίου, με άγρια βλάστηση και θέα στο Αιγαίο. Τα κοντινά στον Βόλο χωριά του βορειοδυτικού Πηλίου, Πορταριά και Μακρυνίτσα, είναι από τα πιο κοσμικά και τουριστικά αναπτυγμένα, με το δεύτερο να αποτελεί πόλο έλξης για τους φυσιολάτρες, καθότι προσφέρεται για περιπάτους και “καταπράσινες” δραστηριότητες.

Να μην παραλείψουμε:
Να κάνουμε μία βόλτα από την Νταμούχαρη, ένα πανέμορφο παραθαλάσσιο χωριό, όπου γυρίστηκαν και κάποιες σκηνές του “Mama Μia”. Εκεί θα δούμε από κοντά το πορσελάνινο σπίτι, που λήψη του υπάρχει και στην ταινία (χτίστηκε από πορσελάνη ελλείψει τσιμέντου το 1910) και θεωρείται στοιχειωμένο, καθώς εκεί έφυγαν από τη ζωή δυο ξαδέρφια που ερωτεύτηκαν παράφορα και παντρεύτηκαν κόντρα στις πεποιθήσεις των καιρών.
Αξίζει να δοκιμάσουμε ορφανό κοκορέτσι στον Παλιό Σταθμό, στις Μηλιές, και πιάτα με άγρια μανιτάρια στην Τσαγκαράδα. Κορυφαίες τοπικές νοστιμιές η παραδοσιακή ντόπια φασολάδα, το σπεντζοφάϊ, το μπουμπάρι, ο κρασάτος κόκορας, οι ριγανοκεφτέδες, οι γεμιστοί κολοκυθοανθοί, το χοιρινό με κυδώνια, τα κρίταμα (χορτάρι που φύεται σε παραθαλάσσια μέρη πάνω σε βράχια) και τα τσιτσίραφλα (τρυφερά βλαστάρια από τους θάμνους της άγριας φιστικιάς) τουρσί.
Μπορούμε να απολαύσουμε τον καφέ μας στο περίφημο καφενείο του Θεόφιλου, στη Μακρυνίτσα, που χρονολογείται από το 1910, και στο εσωτερικό του δεσπόζει μια τοιχογραφία του Κατσαντώνη, την οποία φιλοτέχνησε ο λαϊκός ζωγράφος.

zagoroxwria

2. Ζαγοροχώρια: Τα νεραϊδίσια χωριά των θρύλων και των παραδόσεων
Οι κρύοι μήνες είναι ιδανική περίοδος για να βρεθούμε και να απολαύσουμε αυτόν τον ορεινό προορισμό, όταν η ομίχλη καλύπτει τις απότομες χαράδρες του Βίκου, οι πλάτανοι στις όχθες του Βοϊδομάτη έχουν ρίξει τα φύλλα τους και τα αγριόχορτα “κορτάρουν” τις αιωνόβιες πέτρες της Σκάλας του Βραδέτου, ενδεχομένως το ωραιότερο καλντερίμι της ορεινής Ελλάδας.
Τα Ζαγοροχώρια, ένα σύμπλεγμα από 52 χωριουδάκια, με πολλά κοινά αρχιτεκτονικά, πολιτισμικά και ιστορικά στοιχεία, που βρίσκονται στο Ζαγόρι, τοπωνύμιο που ετυμολογικά προέρχεται από το σλαβικό “Ζα Γκόρα” που σημαίνει “πίσω από το βουνό” ή “ο τόπος πέρα από το βουνό”, δηλαδή στην προκειμένη περίπτωση “πέρα από το Μιτσικέλι”. Τα περισσότερα χωριά έχουν ανακηρυχθεί παραδοσιακοί οικισμοί, στα οποία δεσπόζουσα θέση κατέχουν η πέτρα και δευτερευόντως το ξύλο.
Στο επιβλητικό φυσικό τοπίο κυριαρχούν τα άγρια βουνά, οι χαράδρες, τα βαθιά φαράγγια, τα σπηλαιοβάραθρα, τα ορμητικά ποτάμια, οι αλπικές λίμνες, οι εντυπωσιακοί καταρράκτες και τα παρθένα δάση. Μόλις πέσουν οι πρώτες βροχές και οι καμινάδες των σπιτιών ξεκινήσουν να καπνίζουν, το κομβόι των επισκεπτών από όλη την Ελλάδα –και ιδιαίτερα από την Αθήνα– ξεκινάει…

Να μην παραλείψουμε:
Μπορούμε να θαυμάσουμε από κοντά τα αρκετές δεκάδες παραδοσιακά πέτρινα γεφύρια –στην πλειοψηφία τους σε εξαιρετική κατάσταση– που φέρουν τη σφραγίδα της αυθεντικής ζαγορίτικης παραδοσιακής αρχιτεκτονικής. Κάποια είναι εύκολο να τα προσεγγίσουμε, κάποια άλλα όχι και τόσο. Τα περισσότερα από αυτά κατασκευάστηκαν τον 19ο αιώνα, αλλά υπάρχουν και κάποια του 18ου. Το καθένα έχει τη δική του γοητεία και ομορφιά. Ωστόσο, το Καλογερικό κάνει τη διαφορά. Είναι το ομορφότερο πέτρινο γεφύρι της Ελλάδας και ένα από τα ωραιότερα στα Βαλκάνια. Βρίσκεται λίγο έξω από το χωριό Kήποι και ενώνει τις όχθες του Μπαγιώτικου ρέματος.
Σχεδόν δίπλα στον ασφαλτόδρομο που ενώνει το Μεγάλο με το Μικρό Πάπιγκο, μπορούμε να κάνουμε μια στάση για να δούμε τις Οβίρες ή Κολυμπήθρες, όπως τις αποκαλούν οι ντόπιοι. Μοιάζουν με μικρές λίμνες, έχουν γαλάζια νερά και σμιλεύτηκαν στα βράχια χάρη στη δύναμη του τρεχούμενου νερού.
Το μέρος ενδείκνυται για τους λάτρεις των extreme sports, καθώς και για όσους ενδιαφέρονται για δραστηριότητες στη φύση. Δημοφιλής είναι η ορειβασία (ειδικά η ανάβαση στη Δρακολίμνη, μια λίμνη με έναν μυθικό δράκο, αλλά και πολλά αληθινά “δρακάκια”: μικρόσωμα αμφίβια που ονομάζονται τρίτωνες), η πεζοπορία, το καγιάκ και η καταρρίχηση στα σπηλαιοβάραθρα.
Είναι το ιδανικό μέρος να απολαύσουμε χειροποίητες πίτες, ζεστή φασολάδα με φρέσκο ψωμί, ψητά κρέατα και κόκκινο κρασί.

3. Ελάτη – Περτούλι – Νεραϊδοχώρι: Διαδρομή προς την απόλυτη ομορφιά
Το οδικό δίκτυο που τα συνδέει βρίσκεται σε άριστη κατάσταση και παραμένει ανοιχτό ακόμα και τον χειμώνα που πέφτει αρκετό χιόνι. Έτσι, εκτός από τα αξιοθέατα και τα σημεία ενδιαφέροντος που είναι αρκετά σε όλη την περιοχή, μας περιμένουν ατελείωτα δάση, στενές κοιλάδες με μικρά ποτάμια, αλπικά λιβάδια και γυμνές κορυφές, συνθέτοντας έναν ανεξάντλητο παράδεισο για όσους αγαπούν τις διαδρομές στο βουνό.
Παρότι τα χωριά της περιοχής κάηκαν κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, χάνοντας έτσι την παραδοσιακή αρχιτεκτονική φυσιογνωμία τους, τα πέτρινα τοξωτά γεφύρια στέκονται ακόμη και παραμένουν αδιάψευστοι μάρτυρες περασμένων εποχών, τότε που η περιοχή ήταν μία από τις βασικές πύλες επικοινωνίας της Θεσσαλίας με την Ήπειρο.
Από την Ελάτη, ο στενός ορεινός δρόμος περνάει μέσα από πυκνά δάση ελάτων, διασχίζει ειδυλλιακά ξέφωτα –τα περίφημα περτουλιώτικα λιβάδια–, για να καταλήξει στο Περτούλι.

Να μην παραλείψουμε:
Το πέτρινο γεφύρι της Παλαιοκαρυάς που είναι το πιο χαρακτηριστικό της περιοχής. Αυτό που το κάνει ιδιαίτερο ανάμεσα στα άλλα, είναι ο καταρράκτης που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το γεφύρι. Ενδιαφέρον είναι και το πέτρινο γεφύρι του Χατζηπέτρου, στο Νεραϊδοχώρι.
Ροφήματα –καφέ, σοκολάτα, τσάι, ελληνικό στη χόβολη– σε ατμοσφαιρικές καφετέριες με ζεστούς χώρους που βρίσκονται στην Ελάτη, το Περτούλι και το Νεραϊδοχώρι. Επίσης, μπορούμε να γευτούμε και καλομαγειρεμένο ντόπιο κρέας στις ταβέρνες των χωριών. Σπεσιαλιτέ η γίδα βραστή, το κατσικάκι, το κότσι και το αρνάκι στη γάστρα.
Τα αλπικά μέρη της περιοχής (Λιβάδια Περτουλίου), πάλλευκα τον χειμώνα από το χιόνι στα 1.200 μέτρα υψόμετρο. Εκεί βρίσκεται και το χιονοδρομικό κέντρο Περτουλίου, με πίστες για μικρούς και μεγάλους, σαλέ για ζεστά ροφήματα και ενοικίαση εξοπλισμού. Στα Λιβάδια Περτουλίου, επίσης, μπορούμε να επιδοθούμε και σε άλλες δραστηριότητες, όπως ιππασία, τοξοβολία, snowmobile και mountain bike.
Είτε βρισκόμαστε στην Ελάτη είτε στο Περτούλι, αν θέλουμε να κάνουμε μια ωραία εκδρομή, μια αξιόλογη επιλογή είναι η εκκλησία με τους 13 τρούλους, η Ιερά Μονή Τιμίου Σταυρού στα Δολιανά.

4. Μέτσοβο: Τόπος ασύλληπτου φυσικού κάλλους
Ένας λόγος για τον οποίο είναι τόσο δημοφιλής προορισμός, κυρίως τον χειμώνα, είναι ότι διαθέτει τρία χιονοδρομικά κέντρα, το Καρακόλι, τις Πολιτσές και το νεότερο του Ζυγού. Εκεί, οι λάτρεις των χειμερινών σπορ μπορούν να ζήσουν μοναδικές στιγμές. Εκτός από σκι στα χιονοδρομικά κέντρα της περιοχής, μπορούμε να κάνουμε ιππασία ή ποδήλατο βουνού γύρω από την τεχνητή λίμνη του Αώου, μέσα σε ένα τοπίο μοναδικής φυσικής ομορφιάς, καθώς και πεζοπορία στα μονοπάτια του εθνικού δρυμού Βάλια Κάλντα και προς το ορειβατικό καταφύγιο του Μαυροβουνίου, όπως και ορεινές διαδρομές με αυτοκίνητο 4×4.
Στην κεντρική πλατεία, ή “αλούν” όπως λέγεται στα βλάχικα, οι μυρωδιές από τα ψητά και σουβλιστά κρέατα ανοίγουν την όρεξη, ενώ, κόντρα στην εικόνα των μαγαζιών με τα τουριστικά είδη και τις φασόν γκλίτσες, οι ηλικιωμένοι Μετσοβίτες ανταμώνουν στα παγκάκια φορώντας τις παραδοσιακές στολές τους. Η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική των οικισμών, τα πετρόχτιστα αρχοντικά, τα πλακόστρωτα καλντερίμια, οι είκοσι παραδοσιακές βρύσες, τα γραφικά μοναστήρια, η βλάχικη διάλεκτος, η ντόπια παραδοσιακή κουζίνα και η τήρηση των εθίμων συμβάλλουν στην ιδιαίτερη ατμοσφαιρικότητα της περιοχής.

Να μην παραλείψουμε:
Βόλτες στις ανηφοριές του χωριού και επίσκεψη στην πινακοθήκη του Μετσόβου, το άλσος του Αγίου Γεωργίου, με όλα τα είδη δέντρων που συναντάμε στην Πίνδο, καθώς και το τυροκομείο και το οινοποιείο του Αβέρωφ.
Να αγοράσουμε μετσοβόνε, καπνιστό, μετσοβέλλα, γραβιέρα και μετσοβίσιο – τυριά τα οποία δεν θα βρούμε πουθενά αλλού στην Ελλάδα. Επίσης, μπορούμε να γευτούμε μια μεγάλη γκάμα από κοντοσούβλι στις ταβέρνες του χωριού, αρνί με κουνουπίδι, καθώς και λουκάνικα. Ιδιαίτερες είναι οι πίτες της περιοχής, όπως η γαλατόπιτα, η λαχανόπιτα, η τραχανόπιτα και η κασιάτα.
Λίγο έξω από το χωριό, σε μια ρεματιά, ενδιαφέρον παρουσιάζει το ιστορικό μοναστήρι του Αγίου Νικολάου, με τοιχογραφίες του 17ου αιώνα. Η βόλτα, όμως, που αξίζει πολλά αλλά προϋποθέτει αυτοκίνητο, μάς οδηγεί 20 χιλιόμετρα μακριά, στην τεχνητή λίμνη του Αώου, που συνδυάζει ένα μοναδικό λαβύρινθο ρυακιών, φυσικών μικρών λιμνών και εκτεταμένων ορεινών λιβαδιών με εκπληκτική βλάστηση, όχι μόνο από άποψη ομορφιάς, αλλά και λόγω πολλών σπάνιων φυτών.

grevena

5. Γρεβενά: Προκλητικά υπέροχα!
Κάτω από τη σκιά της Πίνδου κρύβεται η συνταγή για μια από τις καλύτερες χειμερινές αποδράσεις στην Ελλάδα. Πυκνά δάση με τρεχούμενα νερά, με οξιές κυρίως, αλλά και μαυρόπευκα και ρόμπολα που καλύπτουν τις πλαγιές των βουνών.   Ο πιο όμορφος οικισμός είναι το Σπήλαιο, όπου, λίγα χιλιόμετρα έξω από το χωριό, θα συναντήσουμε και το υπέροχο γεφύρι της Πορτίτσας στο στενό πέρασμα ενός φαραγγιού. Για περισσότερη αδρεναλίνη, μπορούμε να επιδοθούμε σε σκι και snowboard στο χιονοδρομικό κέντρο της Βασιλίτσας.

Να μην παραλείψουμε:
Ανάμεσα σε γεφύρια και πυκνά δάση, τα βλαχοχώρια του νομού κρατούν την παράδοση ζωντανή. Ανάμεσά τους η Σαμαρίνα, το πιο ονομαστό βλαχοχώρι της Πίνδου, κατέχει την πρωτιά τού ψηλότερα χτισμένου οικισμού της Ελλάδας.
Στον Εθνικό Δρυμό Πίνδου, η ποικιλία των τοπίων είναι ανυπέρβλητη: Η ονομαστή κοιλάδα Βάλια Κάλντα ανάμεσα στις ψηλές χιονισμένες κορυφές, οι δύο αλπικές λίμνες της Φλέγκας, το Αρκουδόρεμα στα χνάρια της καφετιάς αρκούδας. Διαφορετικά χρώματα και οικοσυστήματα, όλα συνυπάρχουν αρμονικά στον φρέσκο, αλλά κρύο, αέρα της Πίνδου.
Τα Γρεβενά είναι η Μέκκα των μανιταριών, και δεν είναι καθόλου τυχαίο που στην περιοχή πρόσφατα έχει αναπτυχθεί ο μανιταροτουρισμός. Εύλογα, λοιπόν, η τοπική κουζίνα περιλαμβάνει εξαίσια πιάτα φτιαγμένα με μανιτάρια, αλλά και με κρεατικά και τυριά. Τα σπιτικά προϊόντα, όπως οι μαρμελάδες και τα γλυκά, καθώς και τα τοπικά ποτά, όπως το τσίπουρο, είναι διάσημα σε ολόκληρη την περιοχή. 

5 χρήσιμα tips για χειμερινές εξορμήσεις
1. Λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπ’ όψιν το γερμανικό ρητό “Δεν υπάρχει κακός καιρός, μόνο κακό ντύσιμο”.
2. Κρατάμε πάντα τα άκρα μας ζεστά: χέρια, πόδια, κεφάλι. Τα ισοθερμικά είναι η τέλεια λύση, καθώς και το ντύσιμο με τη λογική “κρεμμυδιού” (π.χ. ένα ισοθερμικό, ένα μακό, ένα πουλόβερ).
3. Προτιμάμε τα πιο φαρδιά παντελόνια και όχι τα στενά τζιν, καθότι ο αέρας που εισέρχεται από τις γάμπες μας μετατρέπεται σε ζέστη.
4. Έχουμε μαζί μας, για κάθε περίπτωση, αντιπυρετικά και παστίλιες για τον λαιμό, διότι είναι εποχή ιώσεων, και οι κλειστοί χώροι, όπως και η ξηρή ατμόσφαιρα, ευνοούν τη μετάδοσή τους.
5. Και για να μην έχουμε ατυχήματα αν δεν είμαστε έμπειροι με το χιόνι, η αρχή είναι “δεν πατάμε όπου δεν είναι άσπρο”. Πιο συγκεκριμένα, αποφεύγουμε το γκρι που είναι πάγος και γλιστράει.