Σύμη μου…

Αυτός δεν είναι ένας οδηγός για τη Σύμη. Ξεκάθαρα. Δεν θα σου πει πώς να πας, τι να δεις, τι να φας, πού να πας και πού όχι. Θα σου πει απλά «να πας!». Γιατί αυτό το πανέμορφο νησί είναι πραγματικά σαν μία καρτ ποστάλ που θέλεις να την έχεις στη συλλογή σου, για να σου θυμίζει ότι η ζωή έχει χρώμα και είναι πανέμορφη μέσα στην απλότητά της…

του Θεόδουλου Παπαβασιλείου 

Κάθε καλοκαίρι εκεί. Πολλά χρόνια τώρα. Και κάθε φορά, με το που πλησιάζει το καράβι στον Γιαλό, στριμώχνομαι με όλους τους άλλους για να φωτογραφίσω αυτό τον πίνακα που βλέπω μπροστά μου. Κάθε φορά, σαν να είναι η πρώτη φορά.
Δεν κατάγομαι από τη Σύμη, αλλά μετά από τόσα χρόνια νιώθω ότι έχω ένα ιδιαίτερο δέσιμο με το εν λόγω νησί, το οποίο ξεπερνάει τα στερεότυπα που έχουν να κάνουν με το «από πού είσαι;», «πού γεννήθηκες;» και φτάνει στο «εκεί θέλω να είμαι». Κάθε καλοκαίρι…

Μύθοι και αλήθειες…
Σύμφωνα με τη μυθολογία, το νησί ονομαζόταν “Μεταποντίδα” ή “Αίγλη” από την ομώνυμη Νύμφη, η οποία γέννησε εκεί τις Τρεις Χάριτες. Μια άλλη εκδοχή είναι ότι η Σύμη πήρε το όνομά της από την πριγκίπισσα της Ρόδου, η οποία κλέφτηκε εδώ με τον θεό Γλαύκο καθώς ο πατέρας της, ο βασιλιάς, δεν ήθελε να εγκρίνει τον γάμο τους.
Ο Γλαύκος, ο οποίος θεωρείται ο πρώτος κάτοικος της Σύμης, ήταν δεινός κολυμβητής και ναυπηγός, και τις ικανότητες του αυτές τις δίδαξε στους κατοίκους του νησιού.
Ένας άλλος μύθος, κατά τον Διόδωρο τον Σικελιώτη, αναφέρει ότι ο πρώτος που κατοίκησε τη Σύμη ήταν ο Χθόνιος, γιος του Ποσειδώνα και της Σύμης, όταν εξόριστος από τον Δώτιο της Θεσσαλίας εγκαταστάθηκε στο νησί, στο οποίο έδωσε το όνομα της μητέρας του.
Οι πρώτοι κάτοικοι του νησιού ήταν πιθανότατα λαοί από τη Μικρά Ασία και, μετέπειτα, Μινωίτες.

Για να είμαι ειλικρινής, αυτά δεν τα γνώριζα. Τα βρήκα στο symi.gr, το επίσημο site του Δήμου, λίγο πριν αρχίσω να γράφω αυτό το κείμενο. Είναι αναμφίβολα σημαντική η ιστορία ενός τόπου, και η Σύμη είναι ένα από τα νησιά που έχει πολλές και σημαντικές αφηγήσεις από τα βάθη των χρόνων να προσφέρει στους επισκέπτες της.
Πιο σημαντικό, όμως, είναι το παρόν κάθε τόπου, οι εικόνες του, οι άνθρωποί του και γενικά όλα αυτά που θα σε κάνουν να θέλεις να επιστρέψεις σύντομα εκεί.

Χρώμα δεν αλλάζουνε τα μάτια… Τα σπίτια όμως;
Η Σύμη ανακηρύχθηκε νωρίς διατηρητέος οικισμός και κατάφερε να διατηρήσει τον κεντρικό χαρακτήρα της αρχιτεκτονικής της. Αυτό έγινε το 1971, και συγκεκριμένα με την αριθμ.24908/23-10-1971 υπουργική απόφαση, όπου ο οικισμός κρίνεται «ιστορικός τόπος χρήζων ιδιαιτέρας προστασίας». Ώχρα, σομόν, κόκκινο, γαλάζιο, λευκό. Η παλέτα των χρωμάτων γίνεται όλο και πιο τολμηρή στα μεγάλα νεοκλασικά σπίτια του Γιαλού που έχουν αναστηλωθεί.
Ο υπόλοιπος οικισμός, μείγμα αιγαιοπελαγίτικης αρχιτεκτονικής με ενετικά στοιχεία, είναι εξίσου εντυπωσιακός σε όψη και μέγεθος. Νεοκλασικίζουσες προσόψεις, συμμετρικά ανοίγματα, παράθυρα και πόρτες με μπαλκόνια κάνουν τα κτίρια του Γιαλού να μοιάζουν με ανθρώπινα πρόσωπα. Δίπατα και τρίπατα καπετανόσπιτα, βαμμένα με την παλέτα της χρωματικής ελευθεριότητας. Δώμα, αυλές στρωμένες με βοτσαλωτά, διακοσμητικά δάπεδα, αετώματα και κεραμοσκεπές. Εικόνες σε λουλακί και ώχρα, που παραπέμπουν ευθέως στην περίοδο της μεγάλης ακμής, στον 19ο αιώνα και στο ρεύμα του νεοκλασικισμού.
Κι αυτά τα στοιχεία από το symi.gr τα πήρα. Αν έπρεπε να περιγράψω με δικά μου λόγια την αρχιτεκτονική του νησιού, θα περιοριζόμουν σε αυτό που ανέφερα στην αρχή: ένας πίνακας με πανέμορφα χρώματα που μπορείς να χαζεύεις για ώρες. Τόσο απλά.

Από τον Γιαλό στο Χωριό, 500 σκαλιά “δρόμος”
Ο Γιαλός έχει τις περισσότερες επιλογές για φαγητό, καφέ, ποτό, ψώνια. Εκεί είναι όλη η “ζωή” του νησιού. Κι όταν λέμε “ζωή”, δεν αναφερόμαστε στον συνωστισμό που παρατηρείται σε όλα τα δημοφιλή νησιά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Η Σύμη μπορεί να σου προσφέρει χαλαρές και ποιοτικές διακοπές, ακόμη και μέσα στην καρδιά του Αυγούστου. Άλλωστε, σε κανέναν από αυτούς που ψάχνουν ουσιαστική ξεκούραση και αποφόρτιση από την πιεστική καθημερινότητα, δεν αρέσει το στρίμωγμα. Πόσω δε μάλλον, στα καλοκαίρια της πανδημίας…
Κι αν θέλεις κάτι ακόμη πιο ήρεμο, πιο “μαζεμένο”, αλλά πάντα πολύχρωμο, μπορείς να επισκεφτείς το Χωριό ή, αλλιώς, την Άνω Σύμη. Κι εδώ σε θέλω! Αν είσαι ανάμεσα σε αυτούς που την περίοδο της καραντίνας χρησιμοποιούσε κατά κόρον τον κωδικό για άθληση, ήρθε η ώρα να αποδείξεις τις αντοχές σου! Βρες την Καλή Στράτα, ανέβα τα 500 μεγάλα σκαλιά της, απόλαυσε στη διαδρομή τα υπέροχα σπίτια, αλλά και την Σύμη από ψηλά, και όταν ολοκληρωθεί η… ανάβαση, πιες ένα καφέ ή κάτι δροσιστικό στη γραφική πλατεία του Χωριού για να ξαποστάσεις.

Το… καΐκι σου και σ’ άλλη παραλία
Οι διακοπές “επιβάλλουν” ατελείωτες ώρες στην παραλία, βουτιές σε καθαρά νερά, φαγητό σε ταβερνάκι δίπλα στη θάλασσα, άντε και καμιά κατσίκα να βολτάρει δίπλα απ’ την ξαπλώστρα σου ψάχνοντας κάτι να τσιμπήσει κι αυτή! Η Σύμη μπορεί να σου προσφέρει όλα τα παραπάνω. Αρκεί να πας στον Γιαλό, να πάρεις ένα από τα καραβάκια που σε περιμένουν εκεί, και να πας στην παραλία που σου ταιριάζει περισσότερο.
Στον Άγιο Γεώργιο τον Δυσάλωνα, με τον εντυπωσιακό κάθετο βράχο, να πας οργανωμένος, γιατί δεν έχει τίποτα εκεί, πέρα από πανέμορφα νερά και ένα μικρό ξωκλήσι. Αντιθέτως, στην παραλία στο Πέδι (έναν οικισμό που απέχει μόνο δύο χιλιόμετρα από τον Γιαλό), μπορείς να βρεις όλα τα απαραίτητα. Από εκεί μπορείς, αν είσαι ο αθλητικός τύπου που αναφέραμε πιο πάνω, να ανέβεις το βουνό, να κατέβεις στην παραλία του Αγίου Νικολάου και να αράξεις εκεί με τις ώρες. Αν δεν είσαι και τόσο της περιπέτειας ή της ορειβασίας, πάρε καΐκι!
Η Νάνου είναι, επίσης, μια αγαπημένη παραλία, όπως και η Μαραθούντα, με το κλασικό τους ταβερνάκι και τα πεντακάθαρα νερά.
Επιλογές υπάρχουν για όλα τα γούστα. Πάρε το καΐκι σου και πήγαινε κάθε μέρα και σε άλλη παραλία!

Τα μπουκάλια των θαυμάτων
Ένα από τα πιο σημαντικά αξιοθέατα, στο νότιο μέρος του νησιού, είναι το μοναστήρι του Αρχάγγελου Μιχαήλ του Πανορμίτη, που προσελκύει χιλιάδες προσκυνητές από όλη την Ελλάδα. Ο Πανορμίτης, ένα όνομα που επιλέγουν πολλοί Συμιακοί να δώσουν στα παιδιά τους, φημίζεται για τα θαύματά του και, όπως υποστηρίζει η Παράδοση, απ’ όπου και αν ρίξεις ένα μπουκάλι ή κάποιο αφιέρωμα στη θάλασσα, ακόμα κι από τη μακρινή Αυστραλία, αυτό θα ταξιδέψει όσο χρειαστεί, μέχρι να φτάσει στο μοναστήρι.
Εσύ σίγουρα, όταν φτάσεις εκεί, μπορείς να ανάψεις το κεράκι σου, να επισκεφτείς τα μικρά του μουσεία, να πιεις ένα καφεδάκι και να απολαύσεις τη γαλήνη του τοπίου, όταν αυτή φυσικά δεν “διαταράσσεται” από τα γκρουπ εκδρομέων που έρχονται για να εκπληρώσουν το δικό τους τάμα…

Αφού φτάσαμε ως εδώ…
Μπορεί να ξεκίνησα τονίζοντας ότι αυτό το κείμενο δεν είναι ένας ταξιδιωτικός οδηγός που θα σου υποδείξει το τι, το πού και το πώς, ωστόσο στην πορεία οι έμμεσες προτάσεις “εισέβαλαν” στη ροή του λόγου.
Κι αφού φτάσαμε ως εδώ, ας δώσουμε και κάποιες πιο άμεσες προτάσεις:
Να μείνεις στο Nikolitsi Studios. Τα ωραία και καθαρά δωμάτια, η υπέροχη θέα, αλλά, πάνω απ’ όλα, η φιλοξενία και η ζεστασιά της Φωτεινής, θα δικαιώσουν την επιλογή σου.
Να φας στον Θόλο. Εκεί θα σε υποδεχτεί η Χαρούλα, και θα απολαύσεις συμιακό γαριδάκι, κατσικάκι ντόπιο και πολλά άλλα νόστιμα πιάτα, καλομαγειρεμένα και καθαρά.
Και, τέλος, να κάνεις τον γύρο του νησιού με το “Ποσειδών” και τον καπετάν Γιάννη. Η οργάνωση, οι βουτιές σε πεντακάθαρα νερά και το υπέροχο φαγητό, θα σε κάνουν να ξεχάσεις όποιες άλλες αντίστοιχες εμπειρίες είχες στο παρελθόν.

Αυτή είναι η Σύμη μου. Να πας!