“Κondo-ing”: Όταν η χαρά σε κάνει… νοικοκύρη

kondoing

Πριν μερικά χρόνια, έπεσε στα χέρια μου ένα δημοσίευμα των Times για τους 100 πιο επιδραστικούς ανθρώπους του 2015. Η προσοχή μου τότε είχε πέσει σε μια Γιαπωνέζα, τη Μαρί Κόντο, η οποία δήλωνε “γκουρού της τάξης” και με επιπλέον ατού της το μπεστ σέλερ βιβλίο “Life changing magic of tidying up” (Η μαγεία του συμμαζέματος που σου αλλάζει τη ζωή), κατάφερε να μπει στην περιβόητη λίστα. 

της Λίλας Σταμπούλογλου

Αναζητώντας τότε πληροφορίες γι’ αυτήν, είχα διαβάσει ότι η λίστα των πελατών της είναι ατελείωτη και ότι η ίδια είναι κλεισμένη για μήνες. Τι εννοώ κλεισμένη; Τη φωνάζουν να πάει να τους συμμαζέψει το σπίτι, με βάση τη μέθοδο που λάνσαρε στο βιβλίο της, και την οποία έχει ονομάσει μέθοδο “Κονμαρί”. Είχα διαβάσει, ακόμα, ότι κάνει σεμινάρια, στα οποία μπορεί κανείς να πάρει πιστοποίηση της γνώσης της μεθόδου και να την ασκήσει ως επάγγελμα.
“Άλλο πάλι κι αυτό το φρούτο!”, είχα πει για τη Μαρί Κόντο, αδυνατώντας τότε να πιστέψω πώς γίνεται ένας άνθρωπος να καταφέρνει να ανεβαίνει τόσα σκαλοπάτια επιτυχίας, απλώς… συμμαζεύοντας.
Κι όμως, η Μαρί Κόντο κατάφερε όχι μόνο να επιτύχει, αλλά να κάνει και όλο τον κόσμο να μιλάει γι’ αυτήν. Σήμερα έχει στο ενεργητικό της 4 βιβλία που έχουν μεταφραστεί σε πάρα πολλές γλώσσες ενώ, μέσα στο έτος που διανύουμε, ξεκίνησε στο Netflix δική της σειρά, το “Tidying up with Marie Kondo” (Συμμαζεύοντας με τη Μαρί Κόντο), που έχει τρομερή επιτυχία. Και, φυσικά, υπάρχουν ορκισμένοι φαν που πίνουν νερό στο όνομα της, αλλά και χιλιάδες viral βίντεο με την ίδια να δίνει τα φώτα της για συμμαζέματα παντός τύπου.
Σε συνεντεύξεις της, έχει πει ότι ενδιαφερόταν για την οργάνωση από την παιδική ηλικία. Στο σχολείο, μάλιστα, προτιμούσε να συμμαζεύει τις βιβλιοθήκες, την ώρα που οι συμμαθητές της έπαιζαν στην αυλή. “Είχα παθιαστεί με ό,τι μπορούσα να πετάξω”, έχει πει. Μέχρι που, κάποια στιγμή, συνειδητοποίησε ότι, αντί να εστιάζει στο τι θα πετάξει, θα έπρεπε να κάνει το αντίθετο: να εστιάζει στο τι θέλει να κρατήσει.
“Ανακάλυψε τα πράγματα που σε κάνουν χαρούμενο: Αυτό είναι το νόημα του συμμαζέματος”: αυτή είναι και η φιλοσοφία της μεθόδου της, που έχει φτάσει να γίνει και ρήμα. “Κondo-ing” σημαίνει “κράτα ό,τι σου προσφέρει χαρά”.
Κομματάκι δύσκολο δεν είναι, όμως; Άμα ακολουθήσουμε τη συμβουλή της, θα πετάξουμε ένα κάρο πράγματα που μπορεί να μη μας κάνουν χαρούμενους, ωστόσο μας χρειάζονται. Εγώ, ας πούμε, πολύ θα ήθελα να πετάξω το μπλοκάκι μου, δεν μου προσφέρει καμία χαρά. Αλλά τι θα πω στην εφορία;

Ωστόσο, καταλαβαίνω τι εννοεί και η Μαρί Κόντο. Και, προσπερνώντας τους εύλογους προβληματισμούς για τη δυσκολία εφαρμογής της φιλοσοφίας του kondo-ing στην πράξη, μπορώ να κατανοήσω και γιατί το προσπαθούν τόσοι πολλοί άνθρωποι διακαώς. Με δυο λόγια, αν κάτσεις να το φιλοσοφήσεις λίγο, αντιλαμβάνεσαι γιατί η Γιαπωνέζα γκουρού της τάξης έκανε τόσο γκελ στον κόσμο. Όχι σε οποιονδήποτε κόσμο. Στον κόσμο αυτόν που ζούμε, της Δυτικής κουλτούρας.
Αυτός ο κόσμος έχει γαλουχηθεί με τις αρχές του υπερ-καταναλωτισμού και του shopping therapy. Οι άνθρωποι γεμίζουν τα σπίτια τους με υλικά αγαθά, τα περισσότερα από τα οποία δεν τα χρειάζονται πραγματικά, αλλά τα αποκτούν για να ικανοποιήσουν στιγμιαία την καταναλωτική τους μανία. Σαν τον ναρκομανή που παίρνει τη δόση του, και μετά από λίγο την ξαναθέλει.
Το ναρκωτικό του καταναλωτισμού έχει τιγκάρει τις ντουλάπες και τα ντουλάπια σου, έχει στοιβάξει χιλιάδες μπουκαλάκια στα ράφια του μπάνιου σου κι έχει γεμίσει το σύνθετο με μπιμπελό που απλώς σου δυσκολεύουν τη ζωή όταν θες να ξεσκονίσεις. Την ίδια στιγμή, η ζωή σου (και τα εκατοντάδες υλικά αγαθά που αγοράζεις) στριμώχνονται σε όλο και μικρότερους χώρους. Οικονομική κρίση, υπερπληθυσμός, αστικά κέντρα μέσα στα οποία πρέπει να χωρέσουν εκατομμύρια – όλα τα παραπάνω μαζί σου λένε: δικαιούσαι ένα δυάρι ή ένα τριάρι. Ή μια γκαρσονιέρα. Ή ένα μικρό δωμάτιο. Ή, ακόμα, κι ένα δωμάτιο κάτω απ’ τη γη. Βολέψου εκεί μέσα, εσύ και τα συμπράγκαλά σου.
Κι εκεί που ζεις το στριμωξίδι, παρέα με τα χιλιάδες καταναλωτικά καλούδια σου, και ονειρεύεσαι αποθηκευτικούς χώρους που τα χωράνε όλα, έρχεται μια Γιαπωνέζα τύπισσα που δηλώνει εξειδικευμένη στην οργάνωση, και σου λέει: μη συμμαζεύεις απλά, μην αποθηκεύεις, μην πετάς, απλώς κράτα ό,τι αγαπάς. Και σου δείχνει πώς να το κάνεις, με την ευλάβεια της γκέισας που περιποιείται τον καλεσμένο της.
Δεν θα την προσέξεις; Δεν θα κολλήσεις; Δεν θα παρασυρθείς; Φυσικά! Και πολύ πιθανόν να τη λατρέψεις κιόλας. Είναι μια μικρή θεά που έχει οσμιστεί την ανάγκη σου να “καθαρίσεις” τη ζωή σου από όλα τα περιττά με τα οποία την έχεις φορτώσει. Γιατί απλώς δεν χωράτε να ζείτε πια όλοι μαζί, μέσα στο μικρό σου δυαράκι.

Η Κόντο βρήκε έτοιμο έδαφος. Την τελευταία δεκαετία, το youtube έχει γεμίσει με βίντεο που σου δείχνουν πώς να τακτοποιήσεις, πώς να οργανώσεις, πώς να ξεκαθαρίσεις. Μπορείς να βρεις συμβουλές κυριολεκτικά για τα πάντα: πώς να οργανώσεις την ντουλάπα, την κουζίνα, το μπάνιο, τα χειμωνιάτικα κ.λπ. Οι beauty youtubers κάνουν η μια μετά την άλλη βίντεο για το πώς ξεκαθαρίζουν τα καλλυντικά τους. Οι μαμάδες bloggers σού λένε πώς συμμαζεύουν τα παιχνίδια των παιδιών και πώς καταφέρνουν να έχουν σε τάξη τα πάντα, από το φαΐ μέχρι τα άπλυτα. Και πάει λέγοντας. Το μότο όλων αυτών, πάντως, είναι ένα: συμμαζευτείτε, ξεκαθαρίστε, οργανωθείτε.
Η Μαρί Κόντο πήγε κι ένα βήμα παραπέρα. Πρόσθεσε και τη λέξη “χαρά” στο πακέτο. Δεν ξέρω αν το έκανε επίτηδες, όπως την κατηγορούν οι επικριτές της. Μπορεί και να λέει επιτηδευμένες υπερβολές. Αλλά ο τρόπος που τις πλασάρει είναι πανέξυπνος, ας της το αναγνωρίσουμε. Κι αν τον είχε ανακαλύψει η Ελληνίδα μάνα, όλα τα παιδικά δωμάτια θα ήταν συμμαζεμένα.

Χαρά. Ποιος δεν τη θέλει, την άτιμη; Ακόμα κι αν σου λέει κάποιος “συμμάζεψε”, όταν μπαίνει η λέξη “χαρά” στη φράση, το σκέφτεσαι μέχρι κι εσύ που βαριέσαι να στρώσεις το κρεβάτι σου.

Η Μαρί Κόντο χτύπησε φλέβα. Η επιτυχία ήταν μονόδρομος.
Υ.Γ. Οι τραπεζικές της καταθέσεις, πάλι, χτύπησαν φλέβα χρυσού.