Πάμε για ορθοπεταλιές
Πόσα γνωρίζουμε γι’ αυτή την υπέροχη εφεύρεση που λέγεται “ποδήλατο”;

Είναι οικολογικό μέσο μεταφοράς, προσθέτει στη διάθεσή μας χωρίς να αφαιρεί από την τσέπη μας, και μας κρατάει σε φόρμα. Ο λόγος για το ποδήλατο, το οποίο, στις 3 Ιουνίου, είχε την παγκόσμια τιμητική του!

της Βίκυς Κόρδα

Ένα από τα θετικά της καραντίνας ήταν το γεγονός ότι πολλοί επιλέξαμε να “ξεσκονίσουμε” τα ξεχασμένα σε γκαράζ και αποθήκες ποδήλατά μας, και να τα «βγάλουμε βόλτα» στους άδειους από αυτοκίνητα δρόμους.
Και πολύ καλά πράξαμε. Καθώς αυτό λειτούργησε ευεργετικά σε πολλά επίπεδα. Αφ’ ενός, μεν, το ποδήλατο ως άσκηση συνέβαλε σημαντικά στη διατήρηση της καλής μας φυσικής κατάστασης εν μέσω της πανδημίας και της απομόνωσης στο σπίτι. Ή, ακόμη και αν δεν είχαμε καλή φυσική κατάσταση, είναι βέβαιο ότι μας βοήθησε να “ξεσκουριάσουμε” και να τη βελτιώσουμε. Αφ’ ετέρου, δε, έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην εκτόνωση του μυαλού μας. Στην αλλαγή παραστάσεων, στο να μείνουμε ήρεμοι, ψύχραιμοι, χαρούμενοι και αισιόδοξοι. Και, επιπλέον όλων αυτών, υπήρξε μια πολύ ωραία αφορμή για να δεθούμε και να διασκεδάσουμε με τα παιδιά μας.
Για όλους αυτούς τους λόγους και για ακόμη περισσότερους, δεν αξίζει να δούμε ποιοι οραματίστηκαν αυτή την καταπληκτική εφεύρεση και κατάφεραν να την υλοποιήσουν;
Πέπλο μυστηρίου καλύπτει την ιστορία του ποδηλάτου. Ή, μάλλον, όχι ακριβώς. Απλώς δεν είναι ένας εκείνος που είχε τη φαεινή αυτή ιδέα και που κατασκεύασε το ποδήλατο έτσι όπως το απολαμβάνουμε εμείς σήμερα. Χρειάστηκαν αιώνες και, φυσικά, πολλοί άνθρωποι, οι οποίοι έβαλαν το λιθαράκι τους σε αυτό.
Αν θέλουμε να αναζητήσουμε την εντελώς πρώιμη μορφή του ποδηλάτου, θα πρέπει να πάμε πίσω στο μακρινό 1418. Μόλις 800 χρόνια πριν, ένας Ιταλός μηχανικός, ο Giovanni Fontana (ή de la Fontana), κατασκεύασε το πρώτο “όχημα”, το οποίο κινούνταν με δύναμη από τον άνθρωπο. Αποτελούνταν από 4 τροχούς και ένα σχοινί συνδεδεμένο με γρανάζια. Περίεργο φαντάζει στα μάτια μας, σωστά; Για να σκεφτούμε, όμως, πόση εντύπωση θα έκανε ο κος Fontana, όταν έβγαινε βολτίτσα με αυτό το δημιούργημά του. Ε;
400 χρόνια μετά τον πρωτοπόρο κύριο Fontana, το 1813, ένας Γερμανός αριστοκράτης και εφευρέτης, ο Karl von Drais, άρχισε να εργάζεται στη δική του εκδοχή ενός τέτοιου “οχήματος”. Αρχικά, και εκείνος διατήρησε τους 4 τροχούς. Λίγα χρόνια αργότερα, ωστόσο, εισήγαγε ένα καινοτόμο, με 2 τροχούς, του οποίου το επικρατέστερο όνομα ήταν “Draisienne”. Ήταν εξ ολοκλήρου κατασκευασμένο από ξύλο και δεν διέθετε πετάλια. Ο αναβάτης το έθετε σε κίνηση σπρώχνοντας με τα πόδια του προς τα πίσω, κάτι αντίστοιχο με τα σημερινά ποδήλατα ισορροπίας τα οποία χρησιμοποιούν τα παιδιά μας, όταν είναι η ώρα τους να μάθουν να ποδηλατούν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτό το κατασκεύασμα (ονομαζόταν επίσης και “hobby horse”) ήταν μια προσπάθεια να δώσει λύση ο Drais σε ένα πρόβλημα της εποχής του. Συγκεκριμένα, το 1815, με την έκρηξη ηφαιστείου στην Ινδονησία, το σύννεφο στάχτης οδήγησε σε μείωση της θερμοκρασίας σε όλο τον κόσμο – και, συνεπώς, σε αποτυχημένες σοδειές και μαζικούς θανάτους ζώων λόγω υποσιτισμού, μεταξύ αυτών και των αλόγων. Τα hobby horses είχαν απήχηση για πολλά χρόνια, μέχρι που απαγορεύτηκαν από τα πεζοδρόμια τη δεκαετία του 1820, καθώς θεωρήθηκαν επικίνδυνα για τους πεζούς.
Τα ποδήλατα επανέρχονται στο προσκήνιο γύρω στα 1860. Αυτή τη φορά έχουν πεντάλια και μεγάλο μπροστινό τροχό. Ονομάζονται “velocipedes” ή χαϊδευτικά “penny-farthings”, από την ονομασία νομισμάτων της εποχής, καθώς οι τροχοί τους έμοιαζαν με κέρματα, ένα μεγάλο και ένα μικρότερο. Και ενώ ο Γερμανός Karl Kech ισχυρίστηκε πρώτος ότι το 1862 προσάρμοσε πεντάλια στο προηγούμενο “hobby horse”, η πατέντα αυτού του οχήματος κατοχυρώθηκε τελικά στον Γάλλο κατασκευαστή αμαξών, Pierre Lallement. Βέβαια, ο μεγάλος μπροστινός τροχός είχε επιτυχία σε νεαρούς που επιδίδονταν σε αγώνες ταχύτητας (μάλιστα υπήρχαν και αντίστοιχες λέσχες), δεν μπορεί, όμως, να υποστηρίξει κανείς ότι η βόλτα με ένα τέτοιο ποδήλατο ήταν… εύκολη υπόθεση, ιδίως αν χρειαζόταν να κάνει άμεσα μια στάση.
Λίγα χρόνια αργότερα, τη δεκαετία του 1870, ένας Άγγλος εφευρέτης, ο John Kemp Starley, σκαρφίστηκε την εικόνα ενός ασφαλούς ποδηλάτου, ονόματι “Ariel”. Ήταν το πρώτο ποδήλατο εξ ολοκλήρου κατασκευασμένο από μέταλλο, και η καινοτομία του βρισκόταν στο γεγονός ότι ο σχεδιασμός του μπροστινού τροχού ήταν τέτοιος, που απορροφούσε τους κραδασμούς. Βασικό μειονέκτημά του, ωστόσο, ήταν το μέγεθος του μπροστινού αυτού τροχού και η ιδιαίτερα υψηλή θέση της σέλας που, λόγω της κακής κατανομής βάρους, είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της ασφάλειας του αναβάτη.
Ο πιο κοντινός “πρόγονος” του σημερινού ποδηλάτου, όμως, είναι το δεύτερο μοντέλο που κατασκεύασε ο Starley και το οποίο ονομάστηκε “Rover”. Κι αυτό, χάρη στους σχεδόν ίσου μεγέθους τροχούς, στο κεντρικό περιστρεφόμενο τιμόνι και στα διαφορικά γρανάζια που λειτουργούσαν με αλυσίδα.

Για την ιστορία, αξίζει να αναφέρουμε επιπλέον τα εξής:
_ Αρχικά το ποδήλατο αποτελούσε πολυτέλεια των ευκατάστατων, αλλά, για καλή μας τύχη, η μαζική παραγωγή βοήθησε ώστε να είναι προσιτό και στους μη ευνοημένους.
_ Καθώς άρχισαν και οι γυναίκες να χρησιμοποιούν ευρύτερα το ποδήλατο για τις μετακινήσεις τους από τον 19ο αιώνα, επηρεάστηκε ανάλογα και η γυναικεία μόδα. Οι κορσέδες περιορίστηκαν, ενώ δημιουργήθηκαν ειδικά, γυναικεία “παντελόνια γυμναστικής”, τα οποία φορούσαν μέσα από τις μάξι φούστες τους, προκειμένου να κρατούν τα πόδια τους καλυμμένα.
_ Η επικράτηση των ποδηλάτων έχει μερίδιο ευθύνης και στη βελτίωση των δρόμων, καθώς δημιουργήθηκε η ανάγκη για ομαλότερες επιφάνειες στο οδικό δίκτυο.
_ Στη χώρα μας το ποδήλατο ήρθε το 1885, ενώ το 1890 έγιναν και οι πρώτοι ποδηλατικοί αγώνες.

Την επόμενη φορά που θα κάνουμε τη βόλτα μας με το ποδήλατο, ας ευχαριστήσουμε νοερά τον Fontana, τον von Drais, τον Lallement, τον Starley και όσους άλλους ήταν «μπροστά από την εποχή τους», βάζοντας το χεράκι τους, κυριολεκτικά και μεταφορικά, στην τελειοποίηση αυτού του υπέροχου δημιουργήματος που ονομάζεται “ποδήλατο”!

Πηγή
https://www.livescience.com/44765-who-invented-the-bicycle.html