PILATES: Μια “λαμπερή” μέθοδος με ουσιαστικά αποτελέσματα

Μπορεί η λάμψη των διεθνών και εγχώριων celebrities να ήταν εκείνη που εκτίναξε αρχικά τη δημοτικότητα του Pilates στα ύψη. Η αλήθεια είναι, όμως, ότι πράγματι τονώνει το σώμα και δρα ενάντια στο άγχος και την κατάθλιψη.

της Έλενας Κιουρκτσή

Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το πώς ένας κρατούμενος στον A΄ Παγκόσμιο Πόλεμο επινόησε μια μέθοδο σωματικής και πνευματικής ενδυνάμωσης, κατασκευάζοντας όργανα από τα ελατήρια που στήριζαν τα κρεβάτια των συγκρατούμενών του. Προφανώς, ο Τζόζεφ Πιλάτες (γεννημένος από Έλληνα πατέρα και Γερμανίδα μητέρα) δεν θα πίστευε τότε ότι έμελλε να γίνει γνωστός ως ο “πατέρας” μίας από τις πλέον δημοφιλείς σύγχρονες μεθόδους εκγύμνασης.
Κατά την ενήλικη ζωή του, ο Πιλάτες, στην προσπάθειά του να βοηθηθεί λόγω της ασθενικής του κράσης (υπέφερε από άσθμα και ραχίτιδα), ασχολήθηκε με τις καταδύσεις, το μποξ, το σκι, τις πολεμικές τέχνες, το μπόντι μπίλντινγκ και τη γιόγκα. Σταδιακά, κατόρθωσε να συμπυκνώσει όλη τη γνώση και εμπειρία που απέκτησε στο σύστημα που σήμερα γνωρίζουμε ως “μέθοδο Πιλάτες”.
Το πρώτο στούντιο Pilates λειτούργησε στο Mανχάταν το 1926, κυρίως με άτομα από τον χώρο του θεάματος και καλλιτέχνες. Μέχρι που, στις αρχές της δεκαετίας του ’90, ένας διορατικός φυσικοθεραπευτής, ονόματι Γκάλαχερ, αγόρασε τα δικαιώματα της μεθόδου και αποφάσισε να την καταστήσει γνωστή διεθνώς, προσεγγίζοντας αρχικά τους μεγάλους σταρ του Χόλιγουντ. Έτσι, “αμπαλαρισμένο” με τη λάμψη και τη χάρη των αστέρων, το Pilates ήρθε στη ζωή μας για να μείνει.

Περί τίνος πρόκειται
“Στα δέκα μαθήματα νιώθεις τη διαφορά, στα είκοσι τη βλέπουν οι άλλοι και στα τριάντα έχεις ένα καινούργιο σώμα”, συνήθιζε να λέει ο δημιουργός της μεθόδου, Tζόζεφ Πιλάτες.
Και αυτό γιατί η Pilates είναι μια μέθοδος που βοηθά στον μυϊκό έλεγχο του σώματος. Όπως εξηγούν οι πιστοποιημένοι εκπαιδευτές Pilates, το γεγονός ότι έχουμε μάθει να χρησιμοποιούμε συγκεκριμένες μυϊκές ομάδες που βρίσκονται στα άκρα μας (χέρια ή πόδια) και όχι στον κορμό –δηλαδή τους κοιλιακούς και ραχιαίους μυς– έχει ως συνέπεια την εξής ανισορροπία: το να υπερφορτώνουμε κάποιες μυϊκές ομάδες, ενώ άλλες αδρανούν. Αυτό μεταφράζεται σε κακή στάση του σώματος και, κατ’ επέκταση, σε παθήσεις, όπως δισκοπάθειες, προβλήματα στις αρθρώσεις, αυχενικό σύνδρομο κ.ά.
Η μέθοδος Pilates επειδή λειτουργεί “ανορθωτικά”, εις πείσμα της βαρύτητας, η οποία “τραβάει” το σώμα προς τα κάτω, προλαμβάνει μελλοντικά προβλήματα, ενώ ταυτόχρονα ανακουφίζει από τα ήδη υπάρχοντα.

Πώς εφαρμόζεται
Κάθε συνεδρία (καλό είναι να κάνουμε τουλάχιστον δύο την εβδομάδα) διαρκεί περίπου 1 ώρα. Κατά τη διάρκειά της, ο ασκούμενος εκτελεί μία σειρά ασκήσεων σε στρώμα είτε με το βάρος του σώματός του, είτε με ειδικά όργανα (π.χ. μπάλες, λάστιχα, foam rollers), αλλά και σε μηχανήματα (π.χ. reformer, cadillac, barrels κ.ά.). Τα τελευταία λειτουργούν ως “συμπληρωματικοί μύες” που βοηθούν το σώμα να δυναμώσει, γιατί το αναγκάζουν να χρησιμοποιήσει και άλλες μυϊκές ομάδες που βρίσκονταν σε αδράνεια.
Σκοπός είναι ο ασκούμενος να “αφυπνίσει” τις αδρανοποιημένες μυϊκές ομάδες του σώματός του, γεγονός που απαιτεί χρόνο και αυτοσυγκέντρωση.
Σημαντικό ρόλο στη σωστή εκτέλεση της άσκησης παίζει η αναπνοή, η οποία πρέπει να συντονίζεται με την κίνηση του σώματος, έτσι ώστε η ενέργεια να ξεκινάει από το κέντρο της κοιλιάς και να διαχέεται προς τα άκρα. Αξίζει να σημειωθεί πως η μεγάλη γκάμα των ασκήσεων προσαρμόζεται κάθε φορά στις ανάγκες του ασκούμενου, ανάλογα με την ηλικία, το πόσο γυμνασμένος είναι ή τα προβλήματα υγείας που μπορεί να έχει. Έτσι, σε κάθε πρόγραμμα υπάρχουν διαφορετικά επίπεδα δυσκολίας.

Πού ωφελεί
Με τη μέθοδο Pilates μαθαίνουμε πώς πρέπει να στηρίξουμε το σώμα μας και, συγχρόνως, αποκτούμε μυϊκή ενδυνάμωση. Με αυτόν τον τρόπο αποφορτίζονται οι αρθρώσεις, τα άκρα και η σπονδυλική στήλη.
Οι μύες επιμηκύνονται, το σώμα “μακραίνει” και δείχνει πιο κομψό και σφριγηλό. Επιπλέον, αυξάνει η αντοχή μας, διότι η σωστή αναπνοή συμβάλλει στην εξοικονόμηση ενέργειας, που σημαίνει λιγότερη κούραση, άρα μεγαλύτερη ευεξία. Επιπλέον, μέσα από τη συστηματική άσκηση, αποκτούμε καλύτερη αντίληψη του σώματός μας και μαθαίνουμε έτσι να αποφεύγουμε όλες τις μηχανικές, απότομες και λάθος κινήσεις που μας επιβαρύνουν καθημερινά.

Τι να προσέξω
✔ Επειδή δεν προσφέρουν όλοι οι χώροι την αυθεντική μέθοδο Pilates, πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στην επιλογή του γυμναστηρίου. Πριν υπογράψουμε συμβόλαιο, ας διαβάσουμε επιμελώς τα “ψιλά” γράμματα, ελέγχοντας αν αναγράφεται ότι το πρόγραμμα είναι βασισμένο ή εμπνευσμένο από το Pilates.
✔ Η μέθοδος Pilates, για να αποδώσει, θα πρέπει να γίνεται υπό την καθοδήγηση ενός έμπειρου, καταρτισμένου εκπαιδευτή. Καλό είναι, πριν ξεκινήσουμε, να ελέγξουμε την προϋπηρεσία του στη γυμναστική, τον χορό, ακόμα και τη φυσικοθεραπεία (το τελευταίο αποτελεί μεγάλο πλεονέκτημα).
✔ O εξοπλισμός του στούντιο επίσης παίζει σημαντικό ρόλο, ειδικά στην περίπτωση που το πρόγραμμα που θα ακολουθήσουμε περιλαμβάνει και ασκήσεις με όργανα.
✔ Όπως και σε κάθε μορφή εκγύμνασης, ο εκπαιδευτής οφείλει να γνωρίζει το ιατρικό ιστορικό μας. Παρότι η μέθοδος Pilates είναι μία ήπια μορφή άσκησης, καλό είναι να γίνεται με τη σύμφωνη γνώμη του ιατρού μας.
✔ Η μέθοδος απευθύνεται στις ηλικίες άνω των 18 ετών, δηλαδή μετά την ολοκλήρωση της ανάπτυξης. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν οι χορευτές και οι αθλητές.

Ποιο Pilates μου ταιριάζει
• Pilates το αυθεντικό. Στοχεύει στον έλεγχο των μυών που αποτελούν τον λεγόμενο “πυρήνα”, δίνοντας έμφαση στη σωστή αναπνοή.
Απευθύνεται: Σε όλους. Βοηθά ιδιαίτερα όσους έχουν κάποια ευπάθεια στη σπονδυλική στήλη. Γυμνάζει αποτελεσματικά χωρίς να τραυματίζει.

• Yogalates. Είναι μία μείξη της γιόγκα και του Pilates. Και εδώ παίζει σημαντικό ρόλο η σωστή αναπνοή, ενώ χρησιμοποιούνται και τα όργανα αντίστασης του Pilates.
Απευθύνεται: Σε εκείνους που θέλουν να γυμναστούν χωρίς να αυξήσουν όγκο, εστιάζοντας κυρίως στους μυς στήριξης (δηλαδή τον κορμό, τα ισχία και τους ώμους). Είναι ιδανικό για όσους αγαπούν και τα δύο είδη άσκησης (Yoga, Pilates) και συνιστά εξαιρετική επιλογή για όσους επιθυμούν να εκτονωθούν από το στρες και να χαλαρώσουν.

• Aerial Pilates. Τα πλεονεκτήματα του Pilates συνδυάζονται με την αιώρηση. Έτσι, οι ασκήσεις εκτελούνται είτε αυτούσιες, είτε σε συνδυασμό με “ακροβατικές” κινήσεις, με τη βοήθεια ειδικού ελαστικού πανιού που κρέμεται από το ταβάνι.
Απευθύνεται: Σε όσους αγαπούν το ύψος και το αίσθημα της έλλειψης βαρύτητας, και ενδιαφέρονται να επιτύχουν μυϊκή ενδυνάμωση και βελτίωση της στάσης του σώματος. Δεν ενδείκνυται για άτομα με υπέρταση ή γλαύκωμα, εγκύους και πρόσφατα χειρουργημένους.

• Aqua Pilates. Οι ασκήσεις εκτελούνται σε πισίνα, κυρίως στα τοιχώματά της και στα ρηχά, ενώ υπάρχει εξοπλισμός (π.χ. “μακαρόνια” από αφρολέξ) για όσους χρειάζονται βοήθεια.
Απευθύνεται: Σε όσους ενδιαφέρονται να βελτιώσουν την ελαστικότητα των μυών και την κινητικότητα των αρθρώσεών τους, και ιδιαίτερα σε άτομα με τραυματισμούς και μυοσκελετικά προβλήματα (ενδυναμώνει τον κορμό, δηλαδή κοιλιακούς, μέση και πλάτη). Επίσης, αποτελεί εξαιρετική άσκηση αν έχουμε παραπανίσια κιλά, καθώς και για τις μεγαλύτερες ηλικίες. Δεν ενδείκνυται για όσους έχουν αλλεργία στο χλώριο της πισίνας.