«Ο άνδρας της ζωής µου είµαι εγώ» (;) | Editorial - planbemag.gr
Plan Be Mag
γυναικεία ενδυνάμωση
Απόψεις

«Ο άνδρας της ζωής µου είµαι εγώ» (;)

Θα είµαι ειλικρινής. Ξεκινώντας να γράψω αυτό το κείµενο περί γυναικείας ενδυνάµωσης, έχω µια ανησυχία. Ανησυχία ότι το θέµα του θα ακουστεί στα αυτιά κάποιων περισσότερο σαν «σύνθηµα», παρά ως φράση ουσίας. Πρόσφατα διάβασα στο instagram «σταµατήστε να χρησιµοποιείτε τον φεµινισµό ως µέσο για να πουλάτε πράγµατα». Και δεν µπορώ να µην αναρωτηθώ: Τι πάει λάθος εδώ;

Μαρία ΛυσάνδρουΜαρία Λυσάνδρου

Θα είµαι ειλικρινής. Ξεκινώντας να γράψω αυτό το κείµενο περί γυναικείας ενδυνάµωσης, έχω µια ανησυχία. Ανησυχία ότι το θέµα του θα ακουστεί στα αυτιά κάποιων περισσότερο σαν «σύνθηµα», παρά ως φράση ουσίας. Πρόσφατα διάβασα στο instagram «σταµατήστε να χρησιµοποιείτε τον φεµινισµό ως µέσο για να πουλάτε πράγµατα». Και δεν µπορώ να µην αναρωτηθώ: Τι πάει λάθος εδώ;

Η αλήθεια είναι ότι, για να υπάρχει ακόµα ανάγκη να µιλάµε για γυναικεία ενδυνάµωση, σηµαίνει ότι ο… ευγενής στόχος της ισότητας δεν έχει κατακτηθεί. Παρά τα φαινοµενικά άλµατα της σύγχρονης κοινωνίας προς τα εµπρός, ο πυρήνας των κοινωνιών εξακολουθεί να µαζεύει σκουριά. Όσο κι αν δεν συζητάµε πλέον για τα –αυτονόητα πια– δικαιώµατα στην εκπαίδευση, στην εργασία και στη συµµετοχή των γυναικών στην πολιτική ζωή, ένα σύννεφο φαίνεται να πλανάται πάνω από τις «ισότιµες σύγχρονες κοινωνίες» µας. Κι αυτό το σύννεφο δεν είναι µόνο πρακτικό – π.χ. λιγότερες απολαβές µιας γυναίκας συγκριτικά µε ένα άνδρα συνάδελφό της στην ίδια θέση. Είναι πρωτίστως θέµα νοοτροπίας.

Διότι ακόµα κι αν µια γυναίκα καταφέρει να ανελιχθεί επαγγελµατικά, πάντα θα υπάρχουν οι καλοθελητές που θα αποδίδουν την επιτυχία της στην ωραία της εµφάνιση, ή στην προθυµία της να κάνει… «χάρες» σε ανώτερα στελέχη, ή στις γνωριµίες της οικογένειάς της. Και οι υπόνοιες αυτές δεν είναι καν το χειρότερο κοµµάτι· το χειρότερο είναι ότι πολλές από αυτές τις απόψεις τις εκφράζουν άλλες γυναίκες. Κι αυτό, από µόνο του, είναι χαρακτηριστικό της αρτηριοσκληρωτικής νοοτροπίας µε την οποία είµαστε όλοι εµποτισµένοι. Διότι όλοι µας, µηδενός εξαιρουµένου (ακόµα και το αρσενικό εδώ είναι ενδεικτικό), έχουµε σκεφτεί σε κάποια στιγµή «µε τέτοιο αβυσσαλέο ντεκολτέ, η τύπισσα πάει γυρεύοντας», ή «10 λεπτά για να παρκάρει; Εµ… γυναίκα οδηγός!».

Σε µία πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση µε τη Γιούλικα Σκαφιδά, εντοπίσαµε πόσο η γλωσσική µας έκφραση µπορεί να είναι ενδεικτική της πραγµατικής εικόνας της κοινωνίας µας: «Η κοπέλα αυτή είναι µαγκάκι», «Διεκδίκησε τα δεδουλευµένα της δυναµικά, η γυναίκα έχει balls». Και το αποκορύφωµα: «Δεν έχω ανάγκη κανέναν. Ο άνδρας της ζωής µου είµαι εγώ!». Το ότι εµείς οι ίδιες χρησιµοποιούµε τον άνδρα ως υπέρτατο χαρακτηρισµό της δικής µας ανεξαρτησίας, αποδεικνύει ότι έχουµε ακόµα πολύ δρόµο µπροστά µας.

Στο δε προσωπικό κοµµάτι, πολλές είναι οι γυναίκες που εκφράζουν ανοιχτά την απόφασή τους να µην παντρευτούν ή να µην κάνουν οικογένεια. Το γεγονός ότι δεν φοβούνται να εκφραστούν δηµόσια για το θέµα αυτό, είναι από µόνο του τεράστια πρόοδος. Τι γίνεται, όµως, µε την αντίδραση των υπολοίπων; Διότι τα βλέµµατα λύπησης και οι νουθεσίες, του τύπου «Βρες όµως ένα σύντροφο, κι ας µην παντρευτείς. Έχει ο Γιώργος ένα φίλο ελεύθερο, θα σου τον γνωρίσω!» ή «Κάνε ένα παιδί έστω και µόνη σου, θα σε ολοκληρώσει», αποδεικνύουν ότι η πρόοδός µας είναι λειψή. Η πραγµατική πρόοδος δεν έχει παρενθέσεις, ούτε υποσηµειώσεις, ούτε «ναι µεν, αλλά» – αποδέχεται τα γεγονότα και δεν τα σχολιάζει. It is what it is…

Έχουµε κι εµείς, οι γυναίκες, ευθύνη για το αρνητικό πρόσηµο που αποκτά κάποιες φορές η «γυναικεία ενδυνάµωση»; Εγώ θα πω «ναι». Διότι ο… υπερβάλλων ζήλος και η συνεχής εριστικότητα (ενδεχοµένως µια µορφή άµυνας κι αυτή) φέρνουν τα αντίθετα αποτελέσµατα, µαρτυρώντας περισσότερο ένα ζόρι, παρά µια ειλικρινή προσπάθεια να ακουστείς και να ληφθείς υπ’ όψιν.

Και ποια είναι η λύση; Η σοβαρότητα των απόψεων. Το µέτρο και η ψυχραιµία. Η απόδειξη των ικανοτήτων µας στην πράξη, που κλείνει στόµατα. Η αγάπη της πραγµατικής µας εικόνας, και όχι µιας υπερ-ρετουσαρισµένης φιγούρας στα social media. Και η επίγνωση ότι το να είσαι γυναίκα είναι δύναµη. Όχι αδυναµία.