Επιστροφή στην άσκηση: Πώς θα ξαναβρούμε την προ-lockdown φυσική μας κατάσταση

«Mη μου μιλάς για καλοκαίρια, για ακρογιαλιές και αστέρια…».
Το καλοκαίρι είναι προ των πυλών, και ίσως είναι η πρώτη φορά που το περιμένουμε με τόση λαχτάρα. Για όλους σηματοδοτεί μια πιο ανέμελη εποχή, μια ευκαιρία για χαλάρωση, για βόλτες στη θάλασσα και μοχίτος στις παραλίες, ενώ ο ήλιος καίει ευχάριστα το σώμα μας – το ταλαιπωρημένο σώμα μας, στο οποίο η καραντίνα έχει αφήσει τα σημάδια της… 

του Μιχάλη Σαμαρά

Οι επιπτώσεις του lockdown στο σώμα μας (και όχι μόνο)
Tα αυστηρά μέτρα που αναγκαστήκαμε να τηρήσουμε όλοι αυτούς τους μήνες, όπως ο περιορισμός των μετακινήσεων, η τηλεργασία και η τηλεκπαίδευση, οδήγησαν πολλούς στο να διακόψουν κάθε είδους άσκηση, ακόμα και το απλό καθημερινό περπάτημα ως τη δουλειά ή το σχολείο των παιδιών. Παράλληλα, με τον αθλητισμό να είναι “κλειστός” για πάνω από έξι μήνες, αφού γυμναστήρια, αθλητικοί σύλλογοι, κολυμβητήρια, σχολές πολεμικών τεχνών κ.λπ. βρίσκονταν σε αναστολή λειτουργίας, αθλητές και αθλούμενοι έμειναν ξαφνικά χωρίς δραστηριότητα και, μάλιστα, για ουκ ολίγο χρονικό διάστημα.
Ως αποτέλεσμα όλων αυτών, το μυϊκό μας σύστημα ατόνισε και, σε συνδυασμό με την καθιστική ζωή και την υπερκατανάλωση φαγητού (για θυμηθούμε λίγο το… «Σούζη τρως!»), οδήγησαν σε δυσμενή αποτελέσματα τόσο στη σωματική, όσο και στην ψυχική μας υγεία:
Απόκτηση περιττών κιλών.
Κακή φυσική κατάσταση.
Ήπιας ή και βαρύτερης μορφής κατάθλιψη.
Εκδήλωση διαφόρων συνδρόμων που οφείλονται στην εκτεταμένη χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή και του κινητού, όπως το γνωστό αυχενικό σύνδρομο, το σύνδρομο του καρπιαίου σωλήνα, καθώς και το σύνδρομο επαναληπτικής καταπόνησης (RSI), το οποίο καλύπτει όλους τους τραυματισμούς σε μυς και νεύρα που προκαλούνται από εκτεταμένη χρήση των χεριών.
Είναι σημαντικό να πούμε σ’ αυτό το σημείο πως, αν τα συμπτώματα και ο πόνος επιμένουν, η επίσκεψη σε έναν φυσιοθεραπευτή είναι απαραίτητη, ώστε να προλάβουμε επιδείνωση ενός προβλήματος που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμα και σε χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπισή του.

Σημειωτέον ότι όλα τα παραπάνω δεν επηρέασαν μόνο τους ενήλικες, αλλά σε μεγάλο ποσοστό και τους εφήβους, που για μήνες είχαν περιοριστεί, έχοντας επαφή με τους φίλους τους μόνο μέσω των εφαρμογών του κινητού τους, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των online παιχνιδιών.

O ρόλος της άσκησης στη σωματική και ψυχική υγεία
Οποιαδήποτε μορφή άσκησης είναι ιδιαίτερα σημαντική για την υγεία μας, καθώς δεν συμβάλλει μόνο στην αύξηση της μυϊκής μας μάζας ή της αερόβιας και αναερόβιας αντοχής μας, αλλά δρα ευεργετικά και στην ψυχική μας υγεία. Άλλωστε, δεν είναι καθόλου τυχαία η έκφραση «νους υγιής εν σώματι υγιεί», την οποία επιβεβαιώνει έρευνα που έγινε στο Harvard T.H.Chan School of Public Health. Βάσει της συγκεκριμένης έρευνας, 15 λεπτά τρέξιμο ή μία ώρα περπάτημα ημερησίως μειώνουν τον κίνδυνο κατάθλιψης κατά 26%!
Η άσκηση έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα ωφέλιμη σε ανθρώπους που πάσχουν από καρδιαγγειακές ασθένειες και διαβήτη τύπου 2, και μπορεί να εξισωθεί με τη φαρμακευτική θεραπεία σε περιπτώσεις ήπιας κατάθλιψης. Παράλληλα, μειώνει τα επίπεδα του άγχους, αυξάνει τα επίπεδα της ενδορφίνης (μιας πανίσχυρης χημικής ουσίας του εγκεφάλου που μας κάνει να νιώθουμε ευεξία) και βελτιώνει τη μνήμη και την ποιότητα του ύπνου μας.

Ώρα για επανεκκίνηση: Διατάσεις-διατάσεις-διατάσεις
Τα γυμναστήρια επιτέλους ανοίγουν ξανά, όπως και οι υπόλοιπες αθλητικές δραστηριότητες. Όποια μορφή άσκησης κι αν επιλέξουμε, δεν πρέπει ποτέ να παραλείπουμε ένα κομμάτι ιδιαίτερα σημαντικό στην αρχή και το τέλος κάθε προπόνησης: τις διατάσεις (stretching). Οι διατάσεις γίνονται αμέσως μετά από μια σύντομη προθέρμανση, ώστε να έχουν ζεσταθεί οι μύες, οι τένοντες και, γενικά, όλοι οι μαλακοί ιστοί του σώματός μας.
Ο βασικός ρόλος των διατάσεων είναι να προλαμβάνουν τους τραυματισμούς κατά τη διάρκεια της κυρίως προπόνησης, ενώ ταυτόχρονα βοηθούν στη σωστή στάση του σώματος, αυξάνουν την ελαστικότητα και την ευλυγισία μας, και συμβάλλουν στην ισορροπία και τον συντονισμό των κινήσεων. Χωρίζονται στις δυναμικές (πριν την προπόνηση) και στις στατικές (κατά την αποθεραπεία). Πρέπει να γίνονται αργά και με σταδιακή αύξηση στο εύρος της κίνησης, έχοντας διάρκεια περίπου 20 δευτερολέπτων.
Φυσικά, πρέπει να έχουμε υπ’ όψιν μας πως η διάταση δεν πρέπει να μας ζορίζει ή να μας προκαλεί πόνο. Αν νιώσουμε ενόχληση, πρέπει να σταματάμε.

Είναι δεδομένο ότι η επαναφορά της άσκησης στη ζωή μας θα βοηθήσει στην εξάλειψη των σωματικών επιπτώσεων του παρατεταμένου lockdown. Σε περίπτωση, όμως, που τα συμπτώματα επιμένουν, θα πρέπει να επισκεφθούμε έναν φυσιοθεραπευτή, ο οποίος με ειδικές ασκήσεις και, εφόσον απαιτείται, ένα συνδυασμό ασκήσεων και φαρμακευτικής αγωγής, μπορεί να μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα με επιτυχία.

Ο Μιχάλης Σαμαράς είναι Φυσικοθεραπευτής.
www.physionow.gr



Abbvie