Υγιή παιδιά το καλοκαίρι. Εμφανείς και αφανείς κίνδυνοι, και πώς να τους αντιμετωπίσουμε

Οι δραστηριότητες του παιδιού σε εξωτερικούς χώρους, όσο ευχάριστες είναι για το ίδιο, άλλο τόσο απαιτούν προσοχή και εγρήγορση από τους μεγάλους.

της Έλενας Κιουρκτσή

«Αλλαγή» διατροφής
Το καλοκαίρι τα παιδιά, λόγω περισσότερου ελεύθερου χρόνου ο οποίος αξιοποιείται συχνά μπροστά σε μια οθόνη τηλεόρασης ή βιντεοπαιχνιδιού, είναι ακόμα πιο επιρρεπή στην κατανάλωση διαφόρων υπερθερμιδικών σνακ, λιπαρών τροφών, γλυκών και σακχαρούχων αναψυκτικών, γεγονός που συμβάλλει στην αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας.
Πρακτικές συμβουλές: Αποφεύγουμε να μαγειρεύουμε βαριά φαγητά, π.χ. τηγανητά, που εκτός από ανθυγιεινά, σε συνδυασμό με τη ζέστη δυσκολεύουν τη χώνευση και προκαλούν δυσφορία. Το πρωινό είναι απαραίτητο και μπορεί να περιλαμβάνει γάλα με δημητριακά ή γιαούρτι και ένα χυμό φρούτου, που θα προσφέρουν στο παιδί την απαιτούμενη ενέργεια για τις δραστηριότητές του. Φροντίζουμε να υπάρχουν πάντα διαθέσιμα υγιεινά σνακ, όπως ψωμί με τυρί με χαμηλά λιπαρά, φρουτοσαλάτα ή γιαούρτι με δημητριακά. Η ποικιλία φρέσκων φρούτων και λαχανικών εποχής, τα οποία αφθονούν αυτή την περίοδο, είναι επιβεβλημένη στην καθημερινή διατροφή του παιδιού, συντελώντας στη σωστή ανάπτυξη και την υγεία του.

Ενάντια στη θερμοπληξία
Η θερμοπληξία (υπερθέρμανση του σώματος λόγω ζέστης και αυξημένης υγρασίας) είναι μια ιδιαίτερα επικίνδυνη κατάσταση, η οποία προκαλεί θνησιμότητα σε ποσοστό περίπου 4% των παιδιών, στην πλειονότητά τους μικρότερων των 4 ετών.
Πρακτικές συμβουλές: Κατά τις θερμές ώρες της ημέρας, μεταξύ 12:00 και 16:00, και ειδικά σε περίοδο καύσωνα, δεν πρέπει να επιτρέπεται στα παιδιά να παίζουν σε εξωτερικούς χώρους. Οι γονείς να φροντίζουν, όταν βγαίνουν έξω, να τα ντύνουν με ανοιχτόχρωμα, άνετα βαμβακερά ρούχα και καπέλο, και να τους βάζουν αντηλιακό. Κατά τη διάρκεια του 24ωρου, να τους δίνουν συχνά υγρά (κυρίως νερό), ακόμη και αν δεν το ζητούν από μόνα τους. Ένας αξιόπιστος δείκτης ότι το παιδί είναι σωστά ενυδατωμένο είναι όταν τα ούρα του είναι ανοιχτόχρωμα.

Αποφεύγοντας τα τσιμπήματα
Τα τσιμπήματα που μπορεί να προκαλέσουν συχνότερα φλεγμονή στο δέρμα ή και αλλεργική αντίδραση, τοπική ή γενικευμένη, είναι εκείνα των κουνουπιών και των υμενόπτερων (σφήκες, μέλισσες).
Πρακτικές συμβουλές: Προτιμάμε τα μακρυμάνικα δροσερά ρούχα, καθώς και τα παντελόνια κάτω από το γόνατο που προστατεύουν το σώμα του παιδιού τόσο από την έκθεση στον ήλιο, όσο και από τις επιθέσεις εντόμων. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε καλλυντικά και αρωματικά προϊόντα για την καθαριότητα και φροντίδα του, που αφήνουν έντονο το άρωμά τους, διότι θα γίνει ευκολότερα στόχος των εντόμων. Τέλος, απευθυνόμαστε άμεσα σε γιατρό, εφόσον το παιδί μετά από τσίμπημα εκδηλώσει ξαφνική δυσκολία στην αναπνοή, αδυναμία, λιποθυμία, κνιδωτικό εξάνθημα ή φαγούρα σε όλο το σώμα. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να εμφανιστούν και μετά από κάποιες ώρες, και όχι απαραίτητα αμέσως.

Προσοχή στα ατυχήματα
Τα παιδιά, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, έχουν τη δυνατότητα να παίζουν περισσότερο σε εξωτερικούς χώρους. Γρατσουνιές και στραμπουλήγματα είναι τα συνήθη και πιο «αθώα» αποτελέσματα των… εξερευνήσεών τους.
Πρακτικές συμβουλές: Ελέγχουμε τα παιχνίδια των εξωτερικών χώρων, π.χ. στο εξοχικό ή και στην παιδική χαρά, με τα οποία έρχεται σε επαφή το παιδί, ώστε να επιβεβαιώσουμε ότι είναι ασφαλή. Καλό είναι το παιδί να παίζει πάντα υπό την επίβλεψη ενός ενήλικα. Χρήσιμο είναι να υπάρχει ένα βαλιτσάκι πρώτων βοηθειών, που θα περιέχει αποστειρωμένες γάζες, αυτοκόλλητη ταινία, ελαστικούς επιδέσμους, τσιρότα, οινόπνευμα, οξυζενέ, βάμμα ιωδίου, αμμωνία και ένα ψαλιδάκι. Αν υπάρξει κάποιο ατύχημα, καθησυχάζουμε το παιδί και, αναλόγως, του δίνουμε εμείς τις πρώτες βοήθειες ή απευθυνόμαστε σε γιατρό.

Ελαχιστοποιώντας τον κίνδυνο πνιγμού
Στην Ελλάδα, παιδιά (κυρίως κάτω των 5 ετών) χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο από πνιγμό στη θάλασσα, σε πολύ κοντινή απόσταση από την ακτή, σε πισίνες ή σε υδροπάρκα.
Πρακτικές συμβουλές: Τα παιδιά να χρησιμοποιούν τα κατάλληλα βοηθήματα επίπλευσης (μπρατσάκια, φουσκωτά, κουλούρες). Να μπαίνουν στο νερό όταν έχει τελειώσει η διαδικασία της πέψης, δηλαδή τέσσερις ώρες μετά το γεύμα (ακόμη κι αν πρόκειται για σάντουιτς). Ακόμη και αν γνωρίζουν κολύμπι, πρέπει πάντοτε να επιβλέπονται από έναν ενήλικα που ξέρει να κολυμπά, καθώς συχνά δεν έχουν αίσθηση του μέτρου και των κινδύνων.

5 αφανείς καλοκαιρινοί κίνδυνοι

1. Καυτό νερό από το λάστιχο
Το εκτεθειμένο στον ήλιο λάστιχο ποτίσματος μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα στο παιδί, όταν, πάνω στην παρόρμησή του να παίξει με το νερό, ανοίξει τη βρύση. Γι’ αυτό, το πότισμα θα πρέπει να γίνεται υπό την επίβλεψη ενήλικα.

2. Κάμπιες
H επαφή τους με το παιδί μπορεί να του προκαλέσει κνησμό, τσούξιμο, ενδεχομένως και ναυτία. Γι’ αυτό τα παιδιά πρέπει, ούτως ή άλλως, να πλένουν τα χέρια τους όταν επιστρέφουν στο σπίτι και να βγάζουν τα παπούτσια στην είσοδο, καθότι μπορεί να έχουν πατήσει καμία άθελά τους.

3. Μαγιό με δίχτυ
Αρκετά μαγιό για αγόρια έχουν στο εσωτερικό τους δίχτυ, με συνέπεια κάποιες φορές τα γεννητικά τους όργανα να μπλέκονταν σε αυτό. Να ελέγχουμε πάντα το δίχτυ, ώστε οι τρύπες να είναι μικρές ή, εναλλακτικά, να φοράμε στο παιδί ένα εσώρουχο από μέσα.

4. Μεταλλικές και πλαστικές επιφάνειες
Είτε είναι κατασκευασμένες από μέταλλο, είτε από πλαστικό, πολλές επιφάνειες ή τμήματα εξοπλισμού στις παιδικές χαρές θερμαίνονται επικίνδυνα κάτω από τον καλοκαιρινό ήλιο. Πάντοτε να ελέγχουμε τις επιφάνειες της τσουλήθρας ή της τραμπάλας πριν παίξει το παιδί, προκειμένου να αποφύγουμε δυσάρεστες εκπλήξεις.

5. Ο δευτερογενής πνιγμός μετά από κολύμπι σε πισίνα
Ακόμα και αν γνωρίζουμε πώς θα κρατήσουμε το παιδί ασφαλές στο νερό, ας έχουμε υπ’ όψιν μας ότι το κολύμπι στην πισίνα ενέχει έναν αφανή κίνδυνο, που δεν είναι ο πνιγμός. Η κατά λάθος κατάποση νερού μπορεί να ερεθίσει τους μικρούς του πνεύμονες και να προκαλέσει πρόβλημα στην οξυγόνωση του αίματος.
Το αίσθημα κόπωσης, η δυσκολία στην αναπνοή, ο βήχας ή ο πόνος στο στήθος που μπορεί να εμφανιστούν 24 ώρες μετά από ένα περιστατικό κατάποσης νερού σε πισίνα, είναι ενδείξεις για δευτερογενή πνιγμό και καλό είναι να συμβουλευτούμε τον παιδίατρό μας.

* Ευχαριστούμε για τις επιστημονικές πληροφορίες την Παιδίατρο Πόπη Αγιαννίδου-Βλαχούση.