Μιχάλης Αφολαγιάν | Συνέντευξη - planbemag.gr
Plan Be Mag
Μιχάλης Αφολαγιάν
Συνεντεύξεις

Μιχάλης Αφολαγιάν: «Η ελληνική τηλεόραση λειτουργεί απόλυτα στερεοτυπικά»

O Μιχάλης Αφολαγιάν με υποδέχτηκε στο Πολιτιστικό Κέντρο ANASA, στον Κεραμεικό, το οποίο φιλοξενεί δράσεις και δραστηριότητες που προάγουν τη διαπολιτισμικότητα και την ενδυνάμωση της αφρικανικής κοινότητας, και του οποίου ο ίδιος είναι συνιδρυτής. «Λοιπόν, γύρω στα 20 λεπτά πρέπει να βγάλουμε την κουβέντα», είπα μπαίνοντας. Όμως λογάριαζα χωρίς τον ξενοδόχο: Εγκάρδιος, παραστατικός, αλλά και πολύ «διαβασμένος», έθιξε τόσα θέματα που έχουμε ανάγκη να μάθουμε, αλλά και να συζητήσουμε ως κοινωνία, ώστε ήταν αδύνατο να κοιτάξεις τον χρόνο. Και αν κάτι έγινε εμφανές από τα πρώτα κιόλας λεπτά, αυτό ήταν ότι ανθρώπους σαν τον Μιχάλη θα μας κάνει καλό να τους ακούμε πιο συχνά.

Μαρία ΛυσάνδρουΜαρία Λυσάνδρου

O Μιχάλης Αφολαγιάν με υποδέχτηκε στο Πολιτιστικό Κέντρο ANASA, στον Κεραμεικό, το οποίο φιλοξενεί δράσεις και δραστηριότητες που προάγουν τη διαπολιτισμικότητα και την ενδυνάμωση της αφρικανικής κοινότητας, και του οποίου ο ίδιος είναι συνιδρυτής. «Λοιπόν, γύρω στα 20 λεπτά πρέπει να βγάλουμε την κουβέντα», είπα μπαίνοντας. Όμως λογάριαζα χωρίς τον ξενοδόχο: Εγκάρδιος, παραστατικός, αλλά και πολύ «διαβασμένος», έθιξε τόσα θέματα που έχουμε ανάγκη να μάθουμε, αλλά και να συζητήσουμε ως κοινωνία, ώστε ήταν αδύνατο να κοιτάξεις τον χρόνο. Και αν κάτι έγινε εμφανές από τα πρώτα κιόλας λεπτά, αυτό ήταν ότι ανθρώπους σαν τον Μιχάλη θα μας κάνει καλό να τους ακούμε πιο συχνά.

«Συνταγματικά, δικαιούται να είναι Έλληνας όποιος έχει αίμα ελληνικό», έχεις πει σχολιάζοντας την αργοπορία 23 χρόνων μέχρι να πάρεις την ελληνική ιθαγένεια. Εσύ πώς αισθάνεσαι γι’ αυτό; Τι είναι αυτό που, για σένα, κάνει κάποιον Έλληνα, Γάλλο, Αμερικανό…;

Εγώ γεννήθηκα κάτω από τον Αττικό ουρανό. Εδώ έμαθα τα πρώτα γράμματα, εδώ ονειρεύτηκα, εδώ έκανα τις πρώτες μου φιλίες, εδώ είχα τους πρώτους μου έρωτες, τις πρώτες μου χυλόπιτες, τις πρώτες μου εξερευνήσεις, το πρώτο μου σουβλάκι, τον πρώτο μου μουσακά… Εδώ έχω παίξει μικρός, έχω χορέψει, έχω πάει εκδρομές… Όλα αυτά τα στοιχεία, λοιπόν, με ταυτίζουν πάρα πολύ με αυτόν τον τόπο.

Θα σου πω ένα παράδειγμα, για να καταλάβεις: είχα πάει ένα ταξίδι στη Γαλλία για μια ταινία μικρού μήκους. Μου φτιάχνουν, λοιπόν, τα εισιτήρια από την παραγωγή για να γυρίσω πίσω και, από λάθος, αντί να βάλουν το δικό μου όνομα, βάζουν στο εισιτήριο το όνομα της γυναίκας που ήταν στην παραγωγή. Ως αποτέλεσμα, μου πήραν το εισιτήριο, λέγοντας ότι δεν ήταν δικό μου. Κινδύνευσα να μείνω στη Γαλλία. Ευτυχώς, υπήρχε εκεί κάποιος από την παραγωγή, ο οποίος κάπως τους διαβεβαίωσε ότι το εισιτήριο ήταν δικό μου και, τελικά, μετά από πολύ μεγάλη ταλαιπωρία, έφτασα στο γκισέ της αεροπορικής εταιρείας. Με το που άκουσα ελληνικά, λοιπόν, σκέφτηκα «Ουφ… πάω σπίτι μου!». Αυτό, για μένα, έκανε πολύ ξεκάθαρο στο μυαλό μου ότι η Ελλάδα είναι το σπίτι μου. Οπότε, όχι, για μένα το αίμα δεν είναι το μοναδικό που παίζει ρόλο.

Άρα, αν έπρεπε να το ορίσουμε λίγο πιο συγκεκριμένα; Τι είναι αυτό που κάνει κάποιον Έλληνα;

Τα βιώματα! Εγώ δηλώνω Αφρο-Έλληνας, αν και αυτό είναι μια έννοια που θέλει ακόμα διαμόρφωση από την ίδια την κοινότητα – από μέσα προς τα έξω. Πρέπει να γίνει μια μεγάλη κουβέντα μέσα στην ίδια την κοινότητα, ώστε να αποφασίσει πώς θέλει να αυτοπροσδιορίζεται και αν αυτός ο όρος είναι δόκιμος.

Από την άλλη, είναι και το γεγονός ότι η μετανάστευση στην Ελλάδα ξεκίνησε τη δεκαετία του’70, είναι ένα σχετικά καινούργιο φαινόμενο για την ελληνική κοινωνία, και υπάρχουν πολλά πράγματα που ακόμα «ζυμώνονται».

Η κοινωνία, λοιπόν, δεν ήταν έτοιμη, αλλά με όλες τις συναντήσεις των πολιτισμών που έγιναν σε βιωματικό επίπεδο, κάπως έφτασε να ψηφιστεί ένα σχετικό νομοσχέδιο το 2015. Αυτό δείχνει ότι υπάρχουν τα αντανακλαστικά και ότι υπάρχει ένα κρίσιμο πλήθος μέσα στην κοινωνία που επανεξετάζει και επαναπροσδιορίζει την έννοια της ταυτότητας, το τι σημαίνει να είσαι Έλληνας πολίτης.

Αυτό ακούγεται πολύ αισιόδοξο…

Είναι… Βέβαια, από εκεί και πέρα, ανάλογα με την παιδεία και τις προσλαμβάνουσες του καθενός, διαμορφώνονται τα πράγματα αναλόγως. Δεν πιστεύω, δηλαδή, ότι ο ρατσισμός και η ξενοφοβία θα εξαλειφθούν ποτέ. Ίσως, όμως, να μπορέσουν να μειωθούν σημαντικά μέσα από μια προσπάθεια να πάρει η Παιδεία άλλες διαστάσεις και να γίνει πιο διαπολιτισμική.

Πόσο κοντά σε κάτι τέτοιο θεωρείς ότι βρίσκεται η Παιδεία στην Ελλάδα;

Κοίταξε να δεις… Νιώθω ότι η Παιδεία στην Ελλάδα είναι λίγο αναχρονιστική. Δεν μπορεί, δηλαδή, το βιβλίο της Ιστορίας να εκθειάζει τις Μεγάλες Δυνάμεις, χωρίς να συζητά με λεπτομέρεια το τι έκαναν αυτές οι Δυνάμεις. Δεν είναι ουμανιστική η εκπαίδευση. Υπάρχει ένα μοντέλο που ευνοεί πολύ την εξειδίκευση, χωρίς να βοηθάει το μυαλό να «ανοίξει» με γενικές γνώσεις… Αυτό το εκπαιδευτικό σύστημα δεν απαντάει σε ερωτήματα, στηρίζεται ολόκληρο στην παπαγαλία.

Επιπλέον, δεν λαμβάνει καθόλου υπ’ όψιν τις νέες, καινοτόμες ανακαλύψεις που δείχνουν ότι υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι εγκεφαλικής λειτουργίας. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν πιο πρακτική σκέψη, υπάρχουν άλλοι που σκέφτονται πιο συναισθηματικά. Άρα, απαιτούνται και διαφορετικοί τρόποι διδασκαλίας.

Μιχάλης Αφολαγιάν

Αυτό πώς πιστεύεις ότι θα μπορούσε να αλλάξει, ειδικότερα σε σχέση με τους ανθρώπους που έχουν καταγωγή από άλλες χώρες; Να εμπλέκονται, ας πούμε, και εκπρόσωποί τους στη διαμόρφωση των εκπαιδευτικών πολιτικών;

Για μία περίοδο είχα κληθεί ως σύμβουλος στο Υπουργείο Παιδείας για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, για να εντοπίσω τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η δεύτερη γενιά μεταναστών. Υπήρχε, δηλαδή, μία πρόθεση προς αυτή την κατεύθυνση, η οποία όμως αλλάζει ανάλογα με τις εκάστοτε κυβερνήσεις.

Σίγουρα είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει εκπροσώπηση από τα κάτω, γιατί οι άνθρωποι γνωρίζουν καλύτερα τις ανάγκες, τα προβλήματα και τις δυσκολίες. Αν αυτό δεν συμβεί, υπάρχει και μία κοινωνία των πολιτών που αναπτύσσεται από τη βάση, όπως εμείς στο Πολιτιστικό Κέντρο, που ασχολούμαστε με το θέμα της εκπαίδευσης και της ενδυνάμωσης.

Μίλησέ μου, λοιπόν, για το Πολιτιστικό Κέντρο ANASA, στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα.

Ο πυρήνας των ιδρυτών του αποτελείται από τρία άτομα – τον Μανώλη Αφολαγιάν, τη Νατάσα Χαντά – Μάρτιν κι εμένα. Από εκεί και πέρα, έχουμε ένα κύκλο συνεργατών, από τους οποίους κάποιοι είναι πολύ σταθεροί (το λογιστήριο, για παράδειγμα). Σε μεγάλη κλίμακα λειτουργούμε εθελοντικά, διαμορφώνοντας ένα σύστημα βιωσιμότητας με τα εργαστήρια και τα μαθήματα που κάνουμε.

Αν σου ζητούσα να μου δώσεις τα χαρακτηριστικά των ανθρώπων που έρχονται στο Κέντρο; Είναι όλοι αφρικανικής καταγωγής;

Ως επί το πλείστον, τα εργαστήρια τα στηρίζουν Έλληνες πολίτες, οι οποίοι ενδιαφέρονται για την Αφρική, έχουν μελετήσει και κάπως νιώθουν μία σύνδεση. Σε μια δεύτερη φάση, υπάρχει και μια ομάδα παιδιών δεύτερης γενιάς αφρικανικής καταγωγής, στους οποίους κάνουμε εμείς reach out επί της ουσίας… Κι αυτό, γιατί υπάρχει μία άλλη ταχύτητα εκεί. Είναι πιο αφομοιωμένοι από την ελληνική κοινωνία, αλλά, πολλές φορές, και πιο αποκομμένοι από τις ρίζες τους. Με λίγα λόγια, υπάρχει και εκεί μία transit κατάσταση, την οποία προσπαθούμε λίγο να αλλάξουμε, να τους πούμε «Μπορεί να έχεις διαμορφώσει κάπως τη ζωή σου, αλλά εδώ υπάρχει και μία ρίζα, μην την αγνοείς…».

Μετά, ερχόμαστε σε επαφή και με μετανάστες καλλιτέχνες, τους οποίους συναντάμε στον δρόμο ή σε κέντρα κράτησης – πριν πολλά χρόνια, ας πούμε, είχαμε συναντήσει έναν εκπληκτικό χορευτή και βρήκαμε τρόπο να τον βοηθήσουμε με τα χαρτιά του. Τους παρέχουμε χώρο για να μπορέσουν να δουλέψουν και να κρατήσουν αυτό το καλλιτεχνικό-πολιτιστικό στοιχείο, το οποίο για εμάς είναι «τροφή».

Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν πρόκειται για ρατσισμό, αλλά για ξενοφοβία.

Διαβάζοντας κάποια πράγματα για το Κέντρο, είδα ότι έχετε ευρύτερη δραστηριότητα: πέρα από τις δράσεις για ενδυνάμωση της αφρικανικής ταυτότητας, υπάρχουν και πρωτοβουλίες για την έμφυλη βία, για το body shaming…

Ισχύει. Διότι, πίσω από ό,τι κάνουμε, υπάρχει το motto «Η Τέχνη ως πολιτική». Εδώ είμαστε μια diverse ομάδα με διαφορετικούς ανθρώπους, τους οποίους, κατά καιρούς, ενδιαφέρουν και διαφορετικά πράγματα. Για παράδειγμα, τώρα δουλεύαμε το #equal_gen, ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα που έχει να κάνει με την έμφυλη βία.

Οπότε, ναι μεν θέλουμε να γνωρίσουμε καλύτερα την Αφρική και να προωθήσουμε την κουλτούρα της, αλλά η πρόθεσή μας δεν είναι να φτιάξουμε μια μικρή ομάδα και να γκετοποιηθούμε – το αντίθετο! Ζούμε μέσα στην κοινωνία και θέλουμε να είμαστε ενεργοί πολίτες! Δεν μπορούμε, λοιπόν, να είμαστε «τυφλοί» απέναντι στις γυναικοκτονίες που γίνονται γύρω μας.

Ας ξαναγυρίσουμε λίγο στο θέμα της διαφορετικότητας. Τι συμπεριφορές έχεις αντιμετωπίσει εσύ όλα αυτά τα χρόνια από τους ανθρώπους εδώ;

Είναι λογικό ότι, από τη στιγμή που πρωτοπαρουσιάζεσαι σε ένα χώρο, σε πολλούς σαφώς υπάρχουν ερωτηματικά. Με τη διάδραση, όμως, όλα αυτά εξομαλύνονται.

Εγώ γι’ αυτό βρήκα την Τέχνη ως ένα όχημα, μέσα από το οποίο ανακάλυψα ότι αυτό δεν είναι ρατσισμός, είναι ξενοφοβία – είναι διαφορετικό. Είναι εκείνη η ελληνική ταινία, «Ο άνθρωπος που γύρισε από τη ζέστη», που έδειχνε τους κανίβαλους. Κι αυτή ήταν η εικόνα που είχαν οι Έλληνες για τους Αφρικανούς… μια εικόνα που επικρατεί από την εποχή του δουλεμπορίου, αλλά και πιο μετά, με τους ανθρώπινους ζωολογικούς κήπους που είχαν δημιουργήσει οι μεγάλες αποικιοκρατικές δυνάμεις. Αυτά είναι κατάλοιπα που δεν τα φιλτράρει κανείς, τύπου «τον αράπη κι αν τον πλένεις, το σαπούνι σου χαλάς». Κι αυτά υπήρχαν παντού – σε ταινίες, σε τραγούδια, σε ποιήματα…

Τώρα, ας πούμε, έχει τεθεί θέμα για τα βιβλία Λογοτεχνίας του δημοτικού, τα οποία περιλαμβάνουν λέξεις όπως «αράπης», οι οποίες μπορεί να κάνουν ένα παιδί να νιώσει πολύ άσχημα. Έχει δημιουργηθεί μία καταπληκτική κίνηση από τον σύλλογο γονέων «Πελαργός», γιατί πολλοί από αυτούς έχουν υιοθετήσει παιδιά από άλλες χώρες, και θέτουν το θέμα προς συζήτηση.

Πώς σε βοήθησε, λοιπόν, εσένα η Τέχνη στην πράξη;

Η ενασχόλησή μου με την Τέχνη, και ιδιαίτερα με τις παραστατικές τέχνες, με βοήθησε να καταλάβω ποιες είναι οι ποιότητες των ανθρώπων. Εγώ, ας πούμε, ξεκίνησα κάνοντας θέατρο δρόμου. Πηγαίναμε, θυμάμαι, μπουλούκι σε χωριά και κάναμε παραστάσεις.

Είναι πολύ ενδιαφέρον να μου πεις πώς σε αντιμετώπιζαν οι άνθρωποι στην επαρχία…

Στο χωριό σε κοιτάνε με ερωτηματικό. Αλλά μόλις ανοίξω το στόμα μου κι ακούνε ότι η ελληνική γλώσσα ρέει χωρίς κανένα κόμπιασμα και με ένα πλούσιο λεξιλόγιο… (γέλια), ο άλλος απλά ακούει και δεν ξέρει πώς να το αντιμετωπίσει. Γίνεται ένας «πόλεμος» μέσα στον εγκέφαλό του.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το εξής: Πάω στο Πήλιο, στο μουσικό χωριό, και στον δρόμο κάνω μια στάση σε ένα φαρμακείο. Μπαίνω γρήγορα μέσα και λέω στην κυρία «Θέλω ένα παυσίπονο, γιατί έχω φοβερό πονοκέφαλο». «Yes, sir. I will tell you how much it costs», μου λέει. «Συγνώμη, δεν καταλαβαίνετε ελληνικά;». Κι εκείνη τη στιγμή, νομίζω ότι έφαγε μια φλασιά… έμεινε η γυναίκα και με κοιτούσε. Της πήρε λίγο να το επεξεργαστεί και μετά μου είπε «Ναι, με συγχωρείτε…».

Αυτό συμβαίνει όταν δεν έχεις επαφή. Αλλά μετά, όταν μας γνώριζαν, μας άνοιγαν τα σπίτια τους, μας τάιζαν, μας πότιζαν, ήταν αυτή η «ελληνική φιλοξενία». Έτσι συνειδητοποίησα ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν πρόκειται για ρατσισμό, αλλά για ξενοφοβία.

Γι’ αυτό κι εγώ έχω και την υπομονή, και τη διάθεση να βοηθήσω να καταλάβουν οι άνθρωποι ότι είμαστε κι εμείς πολίτες αυτής της χώρας. Μπορεί να μην έχουμε τις ίδιες σχέσεις με τον τόπο (και οι ρίζες παίζουν μεγάλο ρόλο, είναι κατανοητό αυτό), αλλά οι ρίζες «χτίζονται», δημιουργούνται. Μας ενδιαφέρει κι εμάς αυτός ο τόπος να πάει καλά…

Δυστυχώς, οι θεσμοί ήταν εκείνοι που μας απέκλεισαν, οι θεσμοί ήταν εκείνοι που δεν μας επέτρεψαν να νιώσουμε ότι αυτή η χώρα μας εκτιμά, ή ότι αντιλαμβάνεται πως είμαστε ένα δυναμικό που εν δυνάμει μπορεί να την εκπροσωπήσει επάξια και να την τιμήσει, όπως έκανε ο Αντετοκούμπο.

Είδες διαφορά μετά την επιτυχία του Γιάννη Αντετοκούμπο;

Βέβαια! Άλλαξαν όλα! Αυτόματα γύρισε η σελίδα!

Ίσως είναι σημαντικό που όλο αυτό έγινε και μέσω του αθλητισμού, με τον οποίο ταυτίζονται όλοι. Δεν έχω δει να ταυτίζονται με έναν Αφρικανό γιατρό που είναι διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής στη Βόρεια Ελλάδα ή με μια Νιγηριανή καρδιολόγο στο ΚΑΤ, η οποία είναι απίστευτη γιατρός… αλλά να σου πω κάτι; Ας αλλάξουν τα πράγματα έτσι! Το σημαντικό είναι ότι υπάρχει πλέον ένα κρίσιμο πλήθος στην κοινωνία, το οποίο εκπροσωπεί τη χώρα. Εγώ, ας πούμε, έχω πάει κάποιες φορές στο εξωτερικό, εκπροσωπώντας την Ελλάδα!

Η τηλεόραση θεωρείς ότι μπορεί να παίξει θετικό ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση;

Η τηλεόραση μπορεί να παίξει ρόλο θετικό και αρνητικό ταυτόχρονα, όπως και το θέατρο. Κι αυτό είναι κάτι που αρχίζουμε να το συζητάμε μεταξύ μας οι καλλιτέχνες με αφρικανική καταγωγή.

Όταν επιλέγεται ένας μαύρος ηθοποιός να παίξει έναν ρόλο, αυτό, από μόνο του, έχει την έννοια της συμπερίληψης. Καλούμαστε, όμως, να εξετάσουμε τι ρόλο ακριβώς υποδύεται και αν αυτός ο ρόλος υπηρετεί στερεότυπα. Εγώ, ας πούμε, δυσκολεύομαι να κάνω έναν ρόλο που υπηρετεί στερεότυπα, εκτός κι αν είναι μέσα σε ένα πλαίσιο που με ενδιαφέρει. Όπως στη «Μάγισσα», ας πούμε…

Για πες, λοιπόν… Τι ακριβώς σε ενδιέφερε στη «Μάγισσα»;

Η διαφορά σε αυτό το σίριαλ είναι ότι διαδραματίζεται σε συγκεκριμένη ιστορική περίοδο. Με ενδιαφέρει πολύ αυτό το «πάντρεμα» που κάνει η «Μάγισσα»: εμμέσως πλην σαφώς, λέει ότι η Ελλάδα δεν ήταν ποτέ έξω από αυτό που συνέβαινε με τις μετακινήσεις των λαών εκείνη την περίοδο. Ιδιαίτερα όταν υπήρχε στη μέση και μια Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ιστορικές πηγές που δηλώνουν ξεκάθαρα ότι υπήρχαν μεγάλες κοινότητες Αφρικανών που φτιάξανε ρίζες εδώ: έχουμε τους Χαλικούτηδες στην Κρήτη και το Άβατο στη Θράκη! Αυτές είναι αφρικανικές κοινότητες που «μπολιάστηκαν» με την τοπική κοινότητα, και βλέπεις εκεί διάφορα χρώματα.

Μάλιστα, είχαμε έρθει σε επαφή με έναν ερευνητή που μας έδειξε στοιχεία από τα οθωμανικά αρχεία των κοινοτήτων που υπήρχαν ανά την Ελλάδα. Μου άρεσε πολύ όταν έμαθα ότι, κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, ήρθαν πολλοί να πολεμήσουν. Απλώς ήταν αθέατοι. Στη ναυμαχία της Ναυπάκτου, ας πούμε, επειδή υπήρχαν και αγγλικοί στόλοι, υπήρχαν και πολεμιστές αφρικανικής καταγωγής. Η δε Αϊτή είχε στείλει όπλα και τρόφιμα στην Ελλάδα, επειδή και εκείνοι ήταν δούλοι που απελευθερώθηκαν από τον ζυγό και αναγνώριζαν την Ελληνική Επανάσταση ως αντίδραση στους καταπιεστές! Βέβαια, το πλοίο δεν έφτασε ποτέ, γιατί η αποστολή καταλήφθηκε από ξένα πλοία.

Συνειδητοποιείς, λοιπόν, ότι τα στερεότυπα λειτουργούν ασυνείδητα. Πρέπει να είσαι αρκετά κοσμοπολίτης, ώστε να φανταστείς ένα «Βυσσινόκηπο» με Αφρικανούς ηθοποιούς.

Θα επανέλθω στη «Μάγισσα». Σκέφτομαι ότι οι περισσότεροι χαρακτήρες της σειράς φέρονται όμορφα στον Μπακού – ο Αντρέι Σιντόροφ πρώτος απ’ όλους, αλλά και οι υπηρέτες των Λασκαραίων, και ο ίδιος ο Κανέλλος Λάσκαρης. Κι είναι ένα ωραίο μήνυμα αυτό…

Εμένα αυτό με ενδιέφερε σ’ αυτή τη σειρά. Μου φάνηκε εξαρχής ότι αυτό που παρουσίαζε ήταν χιλιάδες χιλιόμετρα μπροστά, μιλάμε για έτη φωτός!

Έχει τον Αντρέι Σιντόροφ ως ένα από τους βασικούς χαρακτήρες, έναν Έλληνα, ο οποίος είχε φύγει στη Ρωσία μετανάστης, και εμπλέκει τη Φιλική Εταιρεία, την οποία αποτελούσαν άνθρωποι που είχαν διαπρέψει στο εξωτερικό και πλέον είχαν την οικονομική δυνατότητα να στηρίξουν την πατρίδα τους. Πολύ σημαντική αυτή η παράμετρος!

Ο άνθρωπος αυτός έρχεται στην Ελλάδα για να βοηθήσει να απελευθερωθεί η χώρα από την σκλαβιά. Πώς θα ήταν δυνατό να δεχτεί κάποιον ως δούλο του; Γι’ αυτό και, στην πρώτη διένεξη που προκύπτει, ο Αντρέι λέει ξεκάθαρα στον Μπακού «είσαι ελεύθερος, δεν είσαι δούλος μου». Εφόσον έσωσε ο ένας τη ζωή του άλλου, αυτοί οι δύο πλέον είναι αδέλφια.

Η σειρά είναι, πράγματι, ένα project αξιώσεων και, όσο προχωράνε τα επεισόδια, το πράγμα αποκτά όλο και περισσότερο ενδιαφέρον…

Για μένα αυτή είναι μία από τις ωραιότερες σειρές. Εγώ, τουλάχιστον, δεν έχω βρεθεί σε παραγωγή μεγαλύτερη από αυτή.

Το σενάριο είναι αυτό που με τρελαίνει. Πώς το κάνουν αυτό, ρε παιδιά; Πώς τα μπλέκουν έτσι; Οι άνθρωποι αυτοί είναι πολυτάλαντοι. Είναι ένα πολύ ευφάνταστο και δημιουργικό team, το οποίο εμένα μου θυμίζει και τον τρόπο που λειτουργούν τα διάφορα teams στο εξωτερικό. Δεν είναι ένας σεναριογράφος, είναι ολόκληρη ομάδα.

Εκπληκτική σειρά! Εμένα μου έστειλε μέχρι και φίλος από την Ολλανδία ότι τη βλέπει!

Αν εξαιρέσουμε, λοιπόν, τη «Μάγισσα»… πώς βλέπεις να λειτουργεί γενικώς η ελληνική τηλεόραση σε σχέση με τα στερεότυπα;

Η ελληνική τηλεόραση λειτουργεί απόλυτα στερεοτυπικά! Πολύ λίγοι είναι οι σκηνοθέτες και οι σεναριογράφοι, οι οποίοι σκέφτονται πέρα από τα στερεότυπα. Αυτό ισχύει και για το θέατρο.

Συνειδητοποιείς, λοιπόν, ότι τα στερεότυπα λειτουργούν ασυνείδητα. Βλέπεις τη φιγούρα του άλλου και αυτόματα τον κατατάσσεις σε μια συγκεκριμένη κατηγορία. Πρέπει να είσαι αρκετά κοσμοπολίτης, ώστε να φανταστείς, ας πούμε, ένα «Βυσσινόκηπο» με Αφρικανούς ηθοποιούς.

Κι άσε τον «Βυσσινόκηπο», που είναι και ξένο έργο. Να είναι το έργο ελληνικό…

Ναι! Καμπανέλλης, ας πούμε! «Η Αυλή των Θαυμάτων»! Ε, αυτό θα ήταν τρελό…

Αφού μιλήσαμε για το θέατρο, να πούμε έτσι, για το τέλος, ότι φέτος είσαι στο Εθνικό.

Ναι, ανεβάζει ο Γιάννης Χουβαρδάς «Βασιλιά Ληρ», στην κεντρική σκηνή Τσίλλερ. Πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον ανέβασμα. Θεωρώ ότι, με αυτό το έργο, ο Γιάννης ήθελε να πετύχει πολλά πράγματα και σε προσωπικό επίπεδο, νιώθω ότι ο ίδιος έχει μία πολύ προσωπική εμπλοκή. Έχω ξανασυνεργαστεί μαζί του και στην «Όπερα της πεντάρας», αλλά νομίζω ότι εδώ συγκεκριμένα έχει μια δική του προσωπική κατεύθυνση, και αυτό με συγκινεί πάρα πολύ.

Είναι μία πολύ ωραία δουλειά.

 

Ο Μιχαλης Αφολαγιάν στο Instagram