Κορονοϊός. Οι επιστήμονες του μέλλοντος θα γράψουν πολλά για τη μεταδοτική ασθένεια που έπληξε τον πλανήτη, μιαν άνοιξη του 2020. Αλλά και για τον πανζουρλισμό στοκαρίσματος που ακολούθησε…
της Λίλας Σταμπούλογλου
Πολλά θα γραφτούν, σίγουρα, και από τους κοινωνιολόγους, μιας και η πανδημία επηρέασε τις σχέσεις και τη συμπεριφορά μας. Η χειραψία και ο ασπασμός, θα λένε, αφαιρέθηκαν από την καθημερινότητα των ανθρώπων εκείνο το διάστημα και η αναγκαστική κοινωνική απομόνωση, με ό,τι συνεπάγεται, καθόρισε τα πάντα.
Μαζί με όλα τα παραπάνω, οι σχολιαστές του μέλλοντος θα λένε και για το πώς αντέδρασε ο μέσος πολίτης μπροστά στον κίνδυνο της πανδημίας, στο σούπερ μάρκετ. Άδειασαν τα ράφια, θα λένε – ιδίως κάποια απ’ αυτά έμειναν εντελώς κενά. Έκαναν κάβα οι άνθρωποι, για να είναι προετοιμασμένοι για τα μέτρα που επέβαλε η συνθήκη. Και το Διαδίκτυο γέμισε με άρθρα, τύπου: “Αγορές για καραντίνα 14 ημερών” και “Πώς να προετοιμάσεις προμήθειες για δυο βδομάδες”.
Με δυο λόγια, η πανδημία μάς έκανε όλους “preppers”. Τι είναι τούτο, θα μου πείτε. Σε ελεύθερη μετάφραση, είναι εκείνος που προετοιμάζεται για μια έκτακτη κατάσταση. Σε όσους αρέσουν τα ντοκιμαντέρ, ίσως να έχουν πέσει πάνω σε κανένα τέτοιο, που μιλά για το κοινωνικό κίνημα των “preppers”, το οποίο επιδίδεται σε τεχνικές προετοιμασίας για επιβίωση.
Το Κίνημα των “Preppers” άρχισε να κάνει αισθητή την παρουσία του στις αρχές του 21ου αιώνα στις ΗΠΑ, ιδίως μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Αλλά η οικονομική κρίση και η γενικότερη αστάθεια που έφερε, όπως και οι επιδημίες που κατά καιρούς έπληξαν την ανθρωπότητα, το διεύρυναν και το άπλωσαν σε όλα τα κοινωνικά στρώματα. Κι ενώ στην αρχή αφορούσε, κατά κύριο λόγο, μερικούς παλαβούς, σιγά-σιγά έφτασε να αφορά πολύ περισσότερο κόσμο.
Το “φύλαγε τα ρούχα σου για να έχεις τα μισά”, και το “όπως στρώνεις κοιμάσαι”, είναι δυο γνωμικά που πλησιάζουν πολύ στη φιλοσοφία του “prepping”, της προετοιμασίας δηλαδή για επιβίωση σε έκτακτη κατάσταση, την οποία όλο και περισσότεροι νιώθουν την ανάγκη να υιοθετήσουν. Και υπάρχουν πολλοί τρόποι για να το κάνουν οργανωμένα: “prepping” βιβλία, “prepping” διαδικτυακά καταστήματα, “prepping” ραδιοφωνικές εκπομπές – και, βέβαια, “prepping” σεμινάρια που θα σε βοηθήσουν να προετοιμάζεσαι με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για μια ενδεχόμενη κρίση. Θα σε μάθουν πώς ν’ αποθηκεύεις τρόφιμα και μεγάλες ποσότητες νερού, ακόμα και πώς να φτιάξεις το δικό σου πηγάδι, πώς να καλλιεργήσεις βασικά αγαθά στον κήπο σου, πώς να εκτρέψεις ζώα ή πώς να κυνηγήσεις, πώς να φτιάξεις πρόχειρο κατάλυμα, πώς να επιβιώσεις στη φύση, μέχρι και πώς να προφυλάξεις τον εαυτό σου αν δεχθείς επίθεση. Ακόμα και πώς ν’ ανταλλάξεις και ν’ αποταμιεύσεις θα σε μάθουν, καθώς πολλοί εκπρόσωποι του κινήματος πιστεύουν στην πλήρη αυτάρκεια που παρέχει η ανταλλακτική οικονομία. Και ξέρετε τι πολύτιμο αποθηκεύουν; Χρυσό. Γιατί ο χρυσός θα διατηρήσει την αξία του και μετά την καταστροφή, λένε.
Οι παραλλαγές της τάσης πολλές: ξεκινούν από την προετοιμασία για μια ταπεινή διακοπή ρεύματος, και φτάνουν μέχρι την προετοιμασία για το τέλος του κόσμου. Κάπου στη μέση βρίσκεται και η προετοιμασία στην οποία επιδίδονται τώρα οι περισσότεροι πολίτες, εν μέσω του κινδύνου από τον κορονοϊό. Άλλοτε λιγότερο κι άλλοτε περισσότερο συνειδητά, όλοι γίναμε “preppers” απέναντι στην πανδημία. Προτιμούμε να στοκάρουμε προμήθειες και είδη πρώτης ανάγκης, γιατί θέλουμε να είμαστε προετοιμασμένοι για μια ενδεχόμενη ζόρικη κατάσταση. Βέβαια, οι περισσότεροι δεν είμαστε εκπαιδευμένοι, όπως ένας αληθινός εκπρόσωπος του κινήματος. Στοκάρουμε κάπως άγαρμπα και χύμα, και σίγουρα όχι μελετημένα.
Αλήθεια, τι σπεύσαμε να προμηθευτούμε, οι Έλληνες, όταν ο κίνδυνος άρχισε να γίνεται ορατός και κατανοητός; Στοιχεία της Nielsen για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου έδειξαν ότι την πρώτη θέση των προτιμήσεών μας, εν όψει πανδημικής κρίσης, κατέλαβαν τα αντισηπτικά μαντιλάκια, με τις πωλήσεις τους να ξεπερνούν το 1.500%! Είναι σίγουρο ότι όλοι έχουμε μια ιστορία αναζητώντας αντισηπτικά μαντιλάκια στην αγορά. Και μάλλον κάναμε πολλά χιλιόμετρα, σε πολλά καταστήματα, για ν’ αποκτήσουμε ένα πολυπόθητο πακετάκι.
Στην εξόρμησή μας για προμήθειες, η δεύτερη θέση των προτιμήσεων ανήκει στα αντισηπτικά τζελ, και μετά ακολούθησαν τα κρεμοσάπουνα, τα ζυμαρικά, τα όσπρια, το αλεύρι και τα σαπούνια. Οι χλωρίνες και τα γάντια μίας χρήσης επίσης έγιναν ανάρπαστα, ενώ και οι κονσέρβες, το αλάτι, το βρεφικό γάλα, τα κατεψυγμένα λαχανικά, οι τοματοπολτοί και το χαρτί υγείας γέμισαν τα καλάθια. Αν μας έβλεπε ένας αυθεντικός “prepper” να βγαίνουμε από τα σούπερ μάρκετ, μπορεί να γελούσε με τα άπειρα χαρτιά υγείας που κουβαλούσαμε, αλλά μάλλον θα παραδεχόταν ότι, αν και πρωτάρηδες, τα πήγαμε αρκετά καλά στη συλλογή προμηθειών.
Ο “prepper” ο σωστός
Βέβαια, ένας αυθεντικός “prepper”, δεν θα πήγαινε σούπερ μάρκετ τελευταία στιγμή και μάλλον θα είχε προνοήσει να έχει στοκ για πανδημία από το πρώτο λεπτό που ξεκίνησε η ιστορία με τον κορονοϊό στη Γιουχάν. Ίσως και νωρίτερα. Θα είχε, ίσως, φτιάξει το δικό του μποστάνι στην ταράτσα και θα είχε στοκάρει ακόμα και σπόρους. Ένας αυθεντικός “prepper”, μάλλον θα είχε κάνει τα κουμάντα του και στο πόσιμο νερό, και σε κεριά και φακούς και σε μπαταρίες, υποθέτοντας ότι η πανδημία μπορεί να οδηγήσει σε διακοπές νερού και ρεύματος, αφού το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού –άρα και των υπαλλήλων στις υπηρεσίες– θα νοσήσει και θα λείψει από τη δουλειά του.
Υπάρχουν “preppers”με ανάλογα e-shops που κέρδισαν μια περιουσία, την ώρα που ο φόβος κατέλαβε τους πάντες. Ο 29χρονος Νάντερ Κνόμπεν από την Ολλανδία, ιδιοκτήτης e-shop, δήλωσε στο CNN: “Τον Φεβρουάριο πούλησα τόσες μάσκες, ραδιόφωνα, φίλτρα νερού και μερίδες ξηράς τροφής, όσες είχα πουλήσει σε έξι μήνες”. Άλλοι σαν κι αυτόν δήλωσαν ότι έχουν τρελές πωλήσεις και ότι ο όγκος των παραγγελιών τούς ανάγκασε να προσλάβουν και προσωπικό.
Τι γράφουν, αλήθεια, οι εκπαιδευμένοι του είδους για την τωρινή πανδημία;
“Το Prepping είναι να προετοιμάζεσαι για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όχι να δημιουργείς ένα μικρό στοκ προϊόντων, επειδή ξαφνικά χρειάζεσαι τρία κουτιά μάσκες για προσωπική χρήση. Κάθε φορά που συμβαίνει κάποιος σεισμός, τσουνάμι, τυφώνας ή τώρα στην περίπτωση του κορονοϊού, η ομάδα μας κατακλύζεται από πανικόβλητα μηνύματα. Το ζήσαμε ξανά πριν χρόνια με τον SARS. Τότε είχαν δημιουργηθεί δεκάδες εξαιρετικές αναρτήσεις, και σας ενθαρρύνω να τις διαβάσετε”, γράφει ο εκπρόσωπος της ομάδας των “preppers”, στο Reddit.
Αν, λοιπόν, θέλετε ταχύρρυθμα σεμινάρια προετοιμασίας για έκτακτες καταστάσεις, αναζητήστε τις αναρτήσεις τους. Το σίγουρο είναι ότι ένα καλάθι παραγεμισμένο με χαρτιά υγείας δεν θα σας χρησιμεύσει και πολύ. Εκτός κι αν πλήξει την ανθρωπότητα μια πανδημία διάρροιας.