Λίλα Σταμπούλογλου
Στην Ελλάδα, μία από τις πιο γνωστές φωνές του χώρου της Ποδολογίας είναι η Ελπινίκη Χριστοδούλου, εξειδικευμένη ποδολόγος με πάνω από 19 χρόνια εμπειρίας στον κλάδο της θεραπείας του άκρου ποδός και της ομορφιάς. Μου κίνησε το ενδιαφέρον χάρη στα βίντεό της στο TikTok, όπου μ’ έναν συνδυασμό επαγγελματισμού και χιούμορ, καταφέρνει να κάνει τη φροντίδα των ποδιών viral και, σίγουρα, να αλλάξει τη στάση του κοινού απέναντι στην Ποδιατρική: ένας ολόκληρος κόσμος από απλές συμβουλές, που όμως δεν είναι βέβαιο ότι γνωρίζουμε, μέχρι βαθμολογία δημοφιλών υποδημάτων. Η συζήτηση μαζί της αποδείχθηκε πολύ ενδιαφέρουσα – και, κυρίως, χρήσιμη.
«Με χτύπησαν τα παπούτσια». Όποιος δεν έχει πει ποτέ την παραπάνω φράση, μάλλον ζει σε άλλον πλανήτη. Πάντως, σ’ αυτόν τον πλανήτη, όχι απλά μας χτυπάνε τα παπούτσια, αλλά συχνά αγοράζουμε και παπούτσια που ξέρουμε ότι θα μας χτυπήσουν. Δεν ξέρω για εσάς, αλλά εγώ έχω τουλάχιστον δέκα τέτοια ζευγάρια. Τα βλέπω στις βιτρίνες, τα παίρνω, αλλά όταν έρθει η ώρα να τα φορέσω, μετράω τα βήματά μου σαν να περπατάω στην κόλαση. Κάθε βήμα και πόνος.
Είναι παράδοξο το πόσο βάναυσα συμπεριφερόμαστε στα πόδια μας. Μας στηρίζουν, μας μετακινούν, στην κυριολεξία σηκώνουν το βάρος όλης της ζωής μας. Είναι το θεμέλιο του σώματός μας. Κι όμως, παρά την καθοριστική τους σημασία, παραμένουν ίσως το πιο παραμελημένο μέρος του σώματός μας. Η Ποδολογία ή Ποδιατρική, δηλαδή η επιστήμη που ασχολείται με τη φροντίδα, τη διάγνωση και τη θεραπεία των παθήσεων των κάτω άκρων, έρχεται να μας υπενθυμίσει κάτι που όλοι γνωρίζουμε, μα σπάνια εφαρμόζουμε: ό,τι κάνουμε στα πόδια μας, αργά ή γρήγορα, το πληρώνουμε.
Η πλειονότητα των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι ποδολόγοι σήμερα έχουν κοινό παρονομαστή: λάθος κόψιμο νυχιών, κακή υγιεινή και, κυρίως, λάθος παπούτσια. Από πολύ στενά sneakers μέχρι δωδεκάποντα ψηλοτάκουνα και παντόφλες χωρίς στήριξη, οι καθημερινές μας επιλογές καθορίζονται περισσότερο από τη μόδα και λιγότερο από τη λογική. Οι τάσεις της εποχής μάς έχουν πείσει ότι η ομορφιά πονάει. Η ποδιατρική κοινότητα επισημαίνει συχνά ότι «το σωστό παπούτσι είναι αυτό που σχεδόν δεν το νιώθεις». Δεν πιέζει, δεν τρίβει, δεν αναγκάζει το πόδι να προσαρμοστεί σε αυτό – αντιθέτως, προσαρμόζεται εκείνο στο πόδι. Ένα καλό παπούτσι έχει σωστή καμπύλη, σκληρή φτέρνα για σταθερότητα, και επαρκή απορρόφηση κραδασμών, χωρίς να «βουλιάζει» το πέλμα.
Πού να τα ξέρουμε, όμως, όλα αυτά, όταν η συνήθης ενημέρωσή μας προέρχεται από τυχαίες πληροφορίες στο διαδίκτυο, όταν ήδη έχει προκύψει το πρόβλημα;
Ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια η επιστήμη της Ποδολογίας έχει καταφέρει να βγει από το περιθώριο, χάρη στα κοινωνικά δίκτυα. Ποδολόγοι και ποδίατροι αξιοποιούν τις πλατφόρμες για να δείξουν τη σωστή φροντίδα των κάτω άκρων και να αποδομήσουν μύθους που κυκλοφορούν εδώ και δεκαετίες. Η εξειδικευμένη ποδολόγος Ελπινίκη Χριστοδούλου είναι μία από αυτούς:
Ποια είναι τα πιο συχνά προβλήματα που βλέπετε στους ασθενείς σας;
Τα συχνότερα περιστατικά που αντιμετωπίζουμε είναι ονυχοκρυπτώσεις (εισφρύσεις όνυχα), υπερκερατώσεις, κάλοι, τύλοι, μυρμηγκιές πελματιαίες, μυκητιάσεις και χρόνιοι πόνοι στη φτέρνα ή στα μετατάρσια. Πολύ συχνά βλέπουμε, επίσης, μετεγχειρητικά πόδια, διαβητικά έλκη και πέλματα με δυσμορφίες ή παθογένειες που απαιτούν εξειδικευμένη φροντίδα και συνεχή παρακολούθηση.
Τα περισσότερα προβλήματα δεν ξεκινούν από παθολογία, αλλά από κακές καθημερινές συνήθειες: λάθος υποδήματα, παραμέληση υγιεινής, κακή κοπή νυχιών ή αδιαφορία για μικρές ενοχλήσεις που τελικά γίνονται χρόνιες. Η ημιπληροφόρηση από το διαδίκτυο και οι μόδες της υγείας συχνά επιδεινώνουν την κατάσταση. Ο κόσμος δοκιμάζει λάθος προϊόντα ή φυσικές λύσεις χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, καθυστερώντας έτσι τη σωστή αντιμετώπιση.
@enso.foot.clinic Τα τακούνια είναι ΚΑΚΙΣΤΑ για το πόδι. Μάθε γιατί…
Ποιες θεωρείτε ότι είναι η χειρότερες τάσεις της μόδας που κοστίζουν στα πόδια μας;
Οι μυτερές φόρμες και τα ψηλά τακούνια συνεχίζουν να είναι ο μεγαλύτερος εχθρός των ποδιών, καθώς μετατοπίζουν το βάρος, πιέζουν τα δάχτυλα και προκαλούν κάλους και παραμορφώσεις. Εξίσου επιβαρυντικά είναι τα εντελώς επίπεδα παπούτσια (slides, μπαλαρίνες) που δεν προσφέρουν απορρόφηση κραδασμών, ούτε σταθερότητα.
Τα τελευταία χρόνια, βλέπουμε και μια νέα παγίδα: τα λεγόμενα sneakers τύπου αθλητικά, τα οποία φοριούνται καθημερινά από το πρωί ως το βράδυ, χωρίς να διαθέτουν πραγματική τεχνολογία στήριξης. Είναι μαλακά μεν, αλλά χωρίς σωστή γεωμετρία σόλας και υποστήριξη καμάρας, με αποτέλεσμα κόπωση, κακή στάση και πόνους που μεταφέρονται ως τα γόνατα και τη μέση.
Το σωστό υπόδημα πρέπει να συνδυάζει άνεση, σταθερότητα και στήριξη, χωρίς να θυσιάζει την εργονομία στον βωμό της μόδας.
Η φροντίδα των ποδιών είναι θέµα πρόληψης και αυτοσεβασµού
Τι γενικές συμβουλές θα δίνατε σε κάποιον για να κρατάει τα πόδια του σε καλή κατάσταση;
Η φροντίδα των ποδιών είναι θέμα πρόληψης και αυτοσεβασμού.
Καθημερινό πλύσιμο και σχολαστικό στέγνωμα ανάμεσα στα δάχτυλα. Ενυδάτωση με εξειδικευμένες κρέμες ποδιών που περιέχουν ουρία ή αλλαντοΐνη. Ευθύ κόψιμο νυχιών, χωρίς γωνίες, για αποφυγή εισφρύσεων. Επιλογή υποδημάτων βάσει τύπου ποδιού και δραστηριότητας, όχι αποκλειστικά βάσει εμφάνισης. Τα παπούτσια πρέπει να στηρίζουν το πόδι, όχι να το φυλακίζουν.
Σε περιπτώσεις πόνου, σκληρύνσεων, κάλων ή αλλαγών στο χρώμα των νυχιών, επίσκεψη σε ποδολόγο για έγκαιρη διάγνωση. Η πρόληψη σώζει χρόνο, χρήμα και ταλαιπωρία – και διατηρεί τα πόδια λειτουργικά για μια ζωή.
Έχουν συμβάλει θετικά τα κοινωνικά δίκτυα στην ενημέρωση του κόσμου σχετικά με την υγιεινή των ποδιών, αλλά και στο πότε θα αποφασίσει κανείς να ζητήσει τη γνώμη ειδικού; Εσείς έχετε δει διαφορά μέσα από τα βίντεό σας;
Η διαφορά είναι εμφανής. Ο κόσμος πλέον ενημερώνεται, αναγνωρίζει έγκαιρα συμπτώματα και αντιλαμβάνεται ότι ο πόνος δεν είναι φυσιολογικός. Πολλοί ασθενείς φτάνουν στο ραντεβού γνωρίζοντας ήδη βασικά σημάδια, επειδή τα είδαν ή τα άκουσαν στα βίντεό μου.
Τα κοινωνικά δίκτυα, όταν χρησιμοποιούνται με επιστημονική υπευθυνότητα, γίνονται πολύτιμο εργαλείο πρόληψης και εκπαίδευσης. Δεν αντικαθιστούν τη διάγνωση, αλλά καθοδηγούν τον άνθρωπο στο να ζητήσει έγκαιρα βοήθεια. Η σωστή ενημέρωση μπορεί να προλάβει διαβητικές επιπλοκές, χρόνιους πόνους, ακόμη και ακρωτηριασμούς. Αν ο κόσμος μάθει να ακούει τα πόδια του, θα καταλάβει πόσο του «μιλούν» πριν πονέσουν.
Ίσως ήρθε η ώρα να δούμε τα πόδια μας όχι απλώς ως μέσο μετακίνησης, αλλά ως καθρέφτη της συνολικής μας υγείας. Ένα σωστό παπούτσι, μια καθημερινή ρουτίνα φροντίδας και μια επίσκεψη στον ειδικό όταν χρειάζεται, μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε ένα σώμα που αντέχει και σε ένα σώμα που συνθλίβεται κάτω από άγνοια, παραπληροφόρηση και λάθος επιλογές.
Όπως λέει και η Ελπινίκη Χριστοδούλου: «Η βαρύτητα μπορεί να γίνει ο καλύτερος σου σύμμαχος, αφού πρώτα κάνεις τον ποδίατρο καλύτερο σου φίλο».