Θεόδουλος Παπαβασιλείου
Σε έναν κόσµο που λατρεύει τα «καλούπια», η µεγαλύτερη πολυτέλεια είναι να µη χωράς σε κανένα. Ακόµη µεγαλύτερη, να µην προσπαθείς να χωρέσεις σε κανένα. Κάπως έτσι πορεύτηκε ο Γιώργος Μαζωνάκης. Ήταν αυθεντικός. Δεν κρύφτηκε, δεν πλάσαρε ποτέ κάτι άλλο από αυτό που ήταν, δεν αρνήθηκε ποτέ τη λαϊκή του καταγωγή.
Δεν ήταν για όλους και δεν προσπάθησε ποτέ να γίνει. Ίσως γι’ αυτό, τελικά, να έγινε αποδεκτός από τους περισσότερους, κάτι που φάνηκε και στο τελευταίο αντίο. Πολιτικοί από διαφορετικούς χώρους, καλλιτέχνες διαφορετικών γενεών και µουσικών καταβολών, χιλιάδες άνθρωποι που µπορεί να µην είχαν τίποτα άλλο κοινό µεταξύ τους, αποχαιρέτησαν τον δικό τους Γιώργο, «το τελευταίο λαϊκό είδωλο», όπως είπε και ο Σταύρος Ξαρχάκος.
Και κάπου εδώ εµφανίζονται, ως συνήθως, οι γνωστοί άγνωστοι. Εκείνοι που αισθάνονται πάντα την ανάγκη να κουνήσουν το δάχτυλο, να µας συνετίσουν. «Αγρυπνία για τον Μαζωνάκη; Αυτή είναι η κατάντια του λαού µας. Από πού κι ως πού να ασχολούνται όλοι µε τον θάνατό του;», και άλλα τέτοια βαθυστόχαστα.
Το ερώτηµα είναι απλό: ποιος είσαι εσύ ή ποιος θεωρείς ότι είσαι εσύ που θα κάνεις κουµάντο στους ήρωες και τα είδωλα των άλλων; Και µε ποιο δικαίωµα θα επιβάλεις πότε θα κλάψει, θα συγκλονιστεί ή θα βγει κάποιος στον δρόµο;
Όλοι έχουµε ανάγκη από είδωλα, από ήρωες. Για κάποιους είναι η µάνα, ο πατέρας, τα αδέλφια τους. Για κάποιους άλλους είναι ένας άνθρωπος που τους στήριξε στα δύσκολα, για άλλους ένας αυτοδηµιούργητος επιχειρηµατίας, ένας πολιτικός, ένας ηθοποιός. Για άλλους ένας καλλιτέχνης που, µέσα από τη δουλειά του, τους έκανε παρέα στη χαρά και στον πόνο, ταυτίστηκε µε µια περίοδο της ζωής τους, τους προβληµάτισε, τους έκανε να αναµετρηθούν µε τον εαυτό τους. Για κάποιους, όλοι οι παραπάνω.
Οι ήρωες της σύγχρονης εποχής δεν κρατάνε ντουφέκι και δεν πολεµάνε τον εχθρό στα βουνά. Άλλοι τραγουδάνε, άλλοι παίζουν, άλλοι γράφουν, άλλοι µιλάνε, άλλοι δηµιουργούν και, µε ένα µαγικό τρόπο, γίνονται κοµµάτι της ζωής εκατοµµυρίων ανθρώπων.
Γι’ αυτό ξεχύθηκαν στους δρόµους στις κηδείες του Καζαντζίδη, του Παπανδρέου, της Μερκούρη, της Βουγιουκλάκη, του Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου, του Μητροπάνου, του Παντελίδη, του Μαζωνάκη. Το ίδιο έγινε σε άλλες χώρες για τον Έλβις Πρίσλεϊ, τον Μάικλ Τζάκσον, τον Μοχάµεντ Άλι, την Νταϊάνα, τη βασίλισσα Ελισάβετ, τον πάπα Ιωάννη Παύλο Β. Εκατοµµύρια άνθρωποι βγήκαν στους δρόµους για ανθρώπους που, µε τον έναν ή τον άλλον τρόπο, είχαν γίνει µέρος της ζωής τους.
Δεν τους λατρεύαµε όλοι όλους. Δεν συµφωνούσαµε µε όλα όσα είπαν ή όσα έκαναν. Μπορεί να µη µας άρεσε η µουσική τους, η πολιτική τους, η αισθητική τους, ο τρόπος που έζησαν. Ε, και τι σηµαίνει αυτό; Ότι δεν είχαν αξία για τους άλλους; Ότι επειδή δεν ταίριαζαν σε εµάς, λανθασµένα ταίριαζαν σε τόσες χιλιάδες ή εκατοµµύρια ανθρώπους;
Το ότι ανήκουµε όλοι σε µια µεγάλη διαδικτυακή οµάδα δεν µας δίνει κανένα δικαίωµα να έχουµε άποψη για όλα. Ή, καλύτερα, να θεωρούµε ότι έχουµε τη µόνη σωστή άποψη για όλα. Για το τι πρέπει να φορέσουν οι άλλοι, ποιους να συναναστραφούν, τι να τρώνε, ποια µουσική να ακούν, µε ποιους να ταυτιστούν, ποιους να αγαπήσουν, ποιον επιτρέπεται να πενθήσουν.
Κατάντια δεν είναι ο θρήνος για τον χαµό του Μαζωνάκη, το πένθος για τον όποιο Μαζωνάκη. Κατάντια είναι να θεωρείς τον άλλον κατώτερο, προσπαθώντας σχεδόν εµµονικά να αποδείξεις τη δική σου ανωτερότητα, και αναγκάζοντας πολλές φορές τους άλλους ακόµη και να απολογηθούν για τα συναισθήµατά τους ή να µπουν στη διαδικασία να τα αιτιολογήσουν.
Καµία εξήγηση. Καµία υποσηµείωση. Καµία δικαιολογία. Αν νιώθεις πως «όσο ζω, ΜΑΖΩ», ή πως «ό,τι έχεις ζήσει, το ’χει η Βίσση», δεν έχεις να απολογηθείς σε κανέναν.
Κανένας δεν έχει δικαίωµα να µας επιβάλλει τίποτα. Πόσο µάλλον να µας κουνήσει το δάχτυλο για τα άτοµα που θεωρούµε κοµµάτι της προσωπικής µας ιστορίας, τα είδωλά µας, τους ήρωές µας. Αυτά είναι δικά µας και δεν χρειάζονται την έγκριση κανενός.