Μαρία Λυσάνδρου
«Πιστεύω ότι υπάρχουν µικρές στιγµές στην επικοινωνία µας µε τους ανθρώπους που µας καθορίζουν, υπενθυµίζοντάς µας να επιστρέφουµε στο ‘κέντρο’ µας», µου λέει ο Τάσος Ιορδανίδης στην κουβέντα µας γι’ αυτό το τεύχος. Δεν έχει άδικο. Το θέµα είναι πόσο έχουµε την ηρεµία και την ψυχραιµία να αναγνωρίσουµε τις στιγµές αυτές.
Πόσες φορές περνάει µια ολόκληρη µέρα, και συνειδητοποιούµε ότι την περάσαµε χωρίς να είµαστε σε καµία φάση ουσιαστικά «παρόντες»; Κάναµε όσα έπρεπε, απαντήσαµε σε όσα email έπρεπε, προλάβαµε όσα προλάβαµε. Σκεφτήκαµε το επόµενο πριν τελειώσει το προηγούµενο και κάπου ανάµεσα… µας χάσαµε. Χωρίς απαραίτητα να έχει συµβεί κάτι δραµατικό. Κι αυτό είναι το βασικότερο πρόβληµα: µέσα σε µια πολύπλοκη και πιεστική καθηµερινότητα, έχουµε εκπαιδευτεί να δίνουµε την εντύπωση του άψογου προσανατολισµού όντες «χαµένοι». Το λες και ύψιστη (θλιβερή) δεξιότητα.
Έχουµε πλέον τη δυνατότητα να µιλάµε µε κάποιον στην άλλη άκρη του κόσµου, να γνωρίζουµε µέσα σε δευτερόλεπτα τι συµβαίνει στη χώρα, να έχουµε πρόσβαση σε απείρως περισσότερη πληροφορία από όση πραγµατικά «σηκώνουµε». Κι όµως, δυσκολευόµαστε όλο και περισσότερο να είµαστε παρόντες στο σηµείο όπου βρισκόµαστε – κι αυτό αρχίζει να µας καταβάλλει. Αθόρυβα κι αργά.
«Πιστεύω ότι στη σηµερινή κοινωνία υπάρχει µια ‘αποστράγγιση’ του συναισθήµατος. Οι άνθρωποι δεν προλαβαίνουν; Έχουν αναγκαστεί να έχουν άλλες προτεραιότητες…;», αναρωτιέται ο Τάσος.
Έτσι, υιοθετούµε το παγωµένο χαµόγελο του Joker, αφήνοντας να συσσωρεύονται µέσα µας λόγια που δεν είπαµε, ανάγκες που δεν λάβαµε υπ’ όψιν, αισθήµατα που δεν εκφράσαµε. Και να σου τα αυτοάνοσα, να σου και η ψυχολογική κατάρρευση, εκείνο το αίσθηµα του κενού…
Η ηρεµία µάς προκαλεί αµηχανία, δεν ξέρουµε πώς να τη διαχειριστούµε. Γι’ αυτό και την αποφεύγουµε. Υποσυνείδητα; Ενσυνείδητα; Ποιος ξέρει…
«Πρέπει να µάθουµε ν’ αφήνουµε πίσω µας ό,τι µας ζορίζει. Αυτό µας τρώει. Γιατί επιµένουµε ν’ αναλωνόµαστε σε πράγµατα που µας κρατάνε πίσω; Εγώ είµαι σε µια ανοιχτή λεωφόρο. Βρίσκοµαι ήδη στο 750ό χιλιόµετρο και τρέχω µπροστά. Τι νόηµα έχει να ξαναγυρίζω στο 300ό χιλιόµετρο, εκεί που κάποτε µ’ έπιασε λάστιχο; Εσένα σου φαίνεται λογικό;», µου είπε ένα βράδυ ένας συνάδελφος, ενώ συζητούσαµε για τις τόσες δυσάρεστες ειδήσεις που ακούµε τελευταία για την υγεία γνωστών και αγνώστων. Κι αυτή ήταν η δική µου µικρή στιγµή αφύπνισης.
Κι όµως, αν το σκεφτείς, είναι τόσο απλό. Τόσο απλό, όσο αυτή η τυχαία κουβέντα σε ένα τυχαίο επαγγελµατικό event. Και πόσα άλλα τέτοια µικρά ευεργετικά στιγµιότυπα… Εκείνο το λεπτό στο φανάρι που, για πρώτη φορά, κοιτάζεις πραγµατικά έξω από το παράθυρο· εκείνο το χαρούµενο τραγούδι που σου θυµίζει τα παιδικά σου χρόνια· εκείνο το ηλιοβασίλεµα που φωτίζει µαγικά τα κτίρια, τους ανθρώπους και ολόκληρο τον ουρανό· ένα απρόσµενο µήνυµα από κάποιον/α που σ’ αρέσει· η µυρωδιά της βροχής· ένα παιδί που γελάει στον δρόµο.
Μπορεί να µην κάνουν τη ζωή ευκολότερη. Μπορεί να µη δίνουν λύσεις στα καθηµερινά προβλήµατα. Αλλά µας κάνουν για λίγο να αισθανθούµε – κι αυτό είναι τεράστια υπόθεση.
Το «κέντρο» µας δεν χάνεται πάντα λόγω µιας µεγάλης κρίσης. Μπορεί να χαθεί λίγο-λίγο µέσα στη βιασύνη, στην αδιάκοπη «φασαρία», στον καταιγισµό υποχρεώσεων. Κι όµως, µπορεί να επανέλθει απρόσµενα, µέσα από µια τέτοια µικρή στιγµή που απαιτεί µόνο να έχουµε την καρδιά µας ανοιχτή – ίσα για να µας θυµίσει ότι είµαστε ακόµη εδώ.