Το trendy στερεότυπο | Απόψεις
Plan Be Mag
Απόψεις

Το trendy στερεότυπο

«Να είσαι ο εαυτός σου και όλα θα πάνε καλά!». Πόσες φορές το έχουµε ακούσει αυτό; Πριν από µια συνέντευξη για δουλειά, πριν από ένα ραντεβού, πριν από ένα πάρτι ή µια εκδήλωση όπου µπορεί να κάνουµε σηµαντικές γνωριµίες...

Μαρία ΛυσάνδρουΜαρία Λυσάνδρου

«Να είσαι ο εαυτός σου και όλα θα πάνε καλά!». Πόσες φορές το έχουµε ακούσει αυτό; Πριν από µια συνέντευξη για δουλειά, πριν από ένα ραντεβού, πριν από ένα πάρτι ή µια εκδήλωση όπου µπορεί να κάνουµε σηµαντικές γνωριµίες…

Kι όµως, όσο κι αν σε προτρέπουν φίλοι και… καµπάνιες να «αγκαλιάσεις τη µοναδικότητά σου», η κοινωνία µας προωθεί το εντελώς αντίθετο. Συγκεκαλυµµένα: Κανείς δεν θα σου πει ποτέ «µην είσαι ο εαυτός σου» – ίσα ίσα…

Κι όµως, όλα γύρω (διαφηµίσεις, social media, αφιερώµατα σε συνδροµητικές πλατφόρµες) προβάλλουν συγκεκριµένα πρότυπα επιτυχίας: µε συγκεκριµένες αναλογίες, συγκεκριµένα επαγγελµατικά προφίλ, συγκεκριµένα success stories, συγκεκριµένη (τέλεια) οικογενειακή ζωή κ.λπ. Και αν υπάρξουν και µερικά πιο «εναλλακτικά» πρότυπα, συνήθως έρχονται απλά να επιβεβαιώσουν τον κανόνα.

Άρα; Τι πάει να πει «Να είσαι ο εαυτός σου;». Και να θέλεις, µπορείς (πάντα); Και να θέλεις, θα το σεβαστούν (όλοι); Και, ok, αν µέσα στη διαφορετικότητά σου «χωράς» σε κάποιο αποδεκτό στερεοτυπικό κουτάκι, κάτι γίνεται. Αν, όµως, όχι…

Τι εννοώ λέγοντας «στερεοτυπικό κουτάκι»; Όχι µόνο εκείνα τα παλιά, «καλά» στερεότυπα, τύπου: «γυναίκα καριέρας» (άρα, µόνη στη ζωή, χωρίς άνδρα και παιδιά ή, τουλάχιστον, διαζευγµένη), «επιτυχηµένος άνδρας» (άρα, µε υψηλή θέση, καλό µισθό, οπωσδήποτε ετεροφυλόφιλος, µε µια σπιταρόνα όπου τον περιµένουν γυναίκα και παιδιά), «αλλοδαπός» (άρα, πιθανότατα κακοποιός), «οµοφυλόφιλος» (άρα, καλλιτεχνική φύση και γεµάτος συµπλέγµατα), «καλλιτέχνης» (άρα, κουλτουριάρης και σίγουρα Αριστερός), «δηµόσιος υπάλληλος» (άρα, τεµπέλης), «χρόνιος ασθενής» (άρα, ανίκανος να δουλέψει και εξαρτώµενος από άλλους), «κορυφαίος ποδοσφαιριστής» (άρα, σίγουρα άνδρας, οι γυναίκες δεν είναι γι’ αυτά), «άνδρας» (άρα, σίγουρα straight που «τιµάει τα παντελόνια του»), «γυναίκα» (άρα, «θηλυκό», παµπόνηρη, κουτσοµπόλα). Και πάει λέγοντας…

Όχι. Δεν εννοώ απαραίτητα αυτά τα κουτάκια. Μιλάω για το άλλο, το trendy, το καινοφανές στερεότυπο που τα αποκηρύσσει: «Προοδευτικός, συµπεριληπτικός».

Ένα στερεότυπο, το οποίο πάρα πολλοί «κόπτονται» να υιοθετήσουν, αλλά λίγοι υποστηρίζουν αυθεντικά. Η πραγµατικότητα γύρω µας το αποδεικνύει: Τόση συζήτηση για την έµφυλη βία, τον ρατσισµό, τον σεβασµό στα άτοµα µε αναπηρία, την παιδική κακοποίηση. Αλλά τελικά… µηδέν εις το πηλίκο. Εγώ θα πω «1, έστω, και όχι µηδέν». Γιατί, όντως, κάποια πράγµατα άρχισαν να αλλάζουν αµυδρά. Αµυδρά όµως. Πράγµα που σηµαίνει ότι, προς το παρόν, είµαστε κυρίως ωραία λόγια και ελάχιστες πράξεις.

Δεν γίνεται να πλασάρεσαι ως «συµπεριληπτικός», κηρύσσοντας την αλληλεγγύη στους πρόσφυγες, αλλά στο σπίτι να χειροδικείς πάνω στη γυναίκα σου. Ούτε να υποστηρίζεις µε πάθος τα δικαιώµατα των οµοφυλοφίλων, αλλά να παρκάρεις σε ράµπα. Ή να κηρύσσεις τη γυναικεία ενδυνάµωση, αλλά να κόβεις την «καληµέρα» στον γιο σου επειδή έχει δεσµό µε µια κοπέλα αφρικανικής καταγωγής.

Δεν γίνεται να είσαι συµπεριληπτικός µόνο όπου σε βολεύει, µόνο όπου σου είναι «ανώδυνο». Η προοδευτικότητα και η συµπερίληψη είναι στάση ζωής, δεν εφαρµόζονται κατά βούληση.

Γι’ αυτό, λοιπόν, αυτό το «Να είσαι ο εαυτός σου» εξακολουθεί να είναι για πολλούς δίκοπο µαχαίρι. Διότι ποτέ δεν ξέρεις αν εµπίπτεις στις κατηγορίες εκείνες που ο απέναντι κρίνει ως «άξιες συµπερίληψης». Ασχέτως τού τι διακηρύσσει ο ίδιος. Ασχέτως των τόσων εκστρατειών ευαισθητοποίησης. Ασχέτως των πιο συµπεριληπτικών, πλέον, τηλεοπτικών σειρών και ταινιών. Ασχέτως των τόσων συζητήσεων που γίνονται πια µέσα στην κοινωνία.

Θα το πω κι εγώ, κι ας είναι κλισέ: Η πολύπλευρη, ολιστική Παιδεία είναι το µεγαλύτερο στοίχηµα εδώ, όπως και η συνεχής προβολή θετικών προτύπων.

Έχουµε ακόµα πολύ δρόµο µέχρι να γίνει αυτό το «Να είσαι ο εαυτός σου» µια ανώδυνα εφαρµόσιµη προτροπή. Ίσως αν συνειδητοποιήσουµε κατ’ αρχάς αυτό, αντί να βαυκαλιζόµαστε µε προοδευτικά τσιτάτα, να µπορέσουµε να κάνουµε άλλο µισό βήµα µπροστά.