Μαρία Λυσάνδρου
Η Ιωάννα Ασημακοπούλου είναι η προσωποποίηση της ζεστασιάς, με το χαμόγελό της, τη γλυκύτητά της, την ωραία ενέργεια που εκπέμπει. Επιπλέον, είναι ένας άνθρωπος βαθιά ευαισθητοποιημένος σε σχέση με τα όσα συμβαίνουν γύρω μας, πνευματικά ανήσυχος – κι αυτό γίνεται εμφανές όχι μόνο διαβάζοντας κανείς τις απόψεις της, αλλά και παρατηρώντας τις επαγγελματικές της επιλογές. Συναντηθήκαμε με δύο ωραίες αφορμές: τη θριαμβευτική επάνοδο της σειράς «Το Σόι σου» στον Alpha, αλλά και τη φοβερή παράσταση «Ένα κάποιο κενό» στο Θέατρο Εμπορικόν, όπου η ίδια πρωταγωνιστεί φέτος. Οι δυο μας γνωριζόμαστε από παλιά, γι’ αυτό και ήμουν σίγουρη εξαρχής ότι αυτή μας η κουβέντα θα δώσει πολλά «πατήματα» για συζήτηση. Αλλά, κυρίως, με έκανε να διαπιστώσω (ξανά) αυτό που σκέφτομαι κάθε φορά που συναντιόμαστε: Πόσο πιο «καθαρός» και φωτεινός θα ήταν ο κόσμος, αν όλοι είχαμε τη ματιά της Ιωάννας…
Η ιστορία έχει δείξει ότι τα τηλεοπτικά reunions πολύ επιτυχημένων τηλεοπτικών σειρών συνήθως πάνε πιο «χλιαρά», σε σχέση με τα αρχικά projects. Το «Σόι σου», στον Alpha, ήρθε να καταρρίψει αυτό το αξίωμα, αποδεικνύοντας ότι το τηλεοπτικό κοινό παραμένει πιστό σε Χαμπέους και Τριαντάφυλλους. Πού αποδίδεις εσύ αυτό το φαινόμενο;
Το «Σόι σου» είναι μια σειρά που κουβαλά μέσα της κάτι βαθιά οικείο. Χωρίς να το καταλάβουμε, έγινε μια πραγματική comfort αγκαλιά για τον κόσμο. Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και την περίοδο της πανδημίας οι άνθρωποι επέστρεφαν σε αυτήν. Είχαν ανάγκη να νιώσουν ζεστασιά, να θυμηθούν την αίσθηση της οικογένειας, να γελάσουν.
Σε δύσκολες εποχές η κωμωδία δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη. Και αυτή η σειρά έγινε με πολλή αγάπη από όλους τους συντελεστές, μπροστά και πίσω από τις κάμερες. Όταν μια δουλειά γίνεται με αλήθεια, ο κόσμος το αναγνωρίζει.
Πώς ήταν η πρώτη φορά που ξαναβρεθήκατε όλοι μαζί στο πλατό; Διότι επέστρεψαν και όλοι ανεξαιρέτως – κι αυτό δεν ήταν καθόλου αυτονόητο…
Ήταν σαν να άνοιξε ξαφνικά μια μικρή χαραμάδα στον χρόνο. Σαν να μην είχε περάσει ούτε μία μέρα.
Βρεθήκαμε ξανά εκεί που είχαμε αφήσει τις ιστορίες μας και τα γέλια μας. Είναι ένα περίεργο συναίσθημα, σαν να βρίσκεσαι ταυτόχρονα στο παρελθόν και στο παρόν. Μια τρυφερή αναδρομή.
Περίγραψέ μου μια συνηθισμένη μέρα στο γύρισμα, όταν οι κάμερες είναι κλειστές. Έτσι, για να «κρυφοκοιτάξουμε» λίγο τις σχέσεις των ανθρώπων πίσω από τους τηλεοπτικούς χαρακτήρες.
Η μέρα ξεκινά πολύ νωρίς, «με την τσίμπλα στο μάτι», όπως λέμε γελώντας.
Στο μακιγιάζ, στα μαλλιά και στα κοστούμια δημιουργείται μια μικρή καθημερινή κοινότητα. Εκεί μιλάμε για τη ζωή, για τη δουλειά, για όσα μας απασχολούν. Εκεί πέφτει και το περισσότερο γέλιο.
Και όταν πηγαίνουμε στο σετ συνεχίζεται το παιχνίδι. Λάθη, αυτοσχεδιασμοί, απρόσμενα γέλια ανάμεσα στις σκηνές. Είναι σαν μια μικρή οικογένεια που συναντιέται κάθε μέρα.
Αν σου ζητούσα να μου συγκρίνεις την Αντωνία του 2026 με την Αντωνία του 2014, ποιες βασικές διαφορές θα εντόπιζες;
Έχουν περάσει αρκετά χρόνια, και αυτό φαίνεται. Όταν γνωρίσαμε την Αντωνία ήταν 29 ετών, ενώ τώρα είναι 41. Τη βλέπουμε πιο ώριμη, πιο γειωμένη, αλλά και πιο δυνατή. Έχει δημιουργήσει τη δική της οικογένεια και έχει περάσει μέσα από εμπειρίες που τη μεταμόρφωσαν.
Κι όμως, ο πυρήνας της παραμένει ο ίδιος – η τρυφερότητα, η αγάπη της για τους ανθρώπους και η ανάγκη της για σύνδεση.
Θέλω λίγο να σταθούμε και σε ένα στοιχείο της Αντωνίας έξω από τα κωμικά της χαρακτηριστικά: η ίδια υιοθετεί ένα παιδί. Θα μπορούσε αυτό, σε δεύτερη ανάγνωση, να είναι και ένα κοινωνικό μήνυμα πίσω από τη χαλαρότητα της σειράς;
Είχαμε κάνει μια πολύ όμορφη συζήτηση με τους σεναριογράφους γύρω από αυτό το θέμα, και τους είχα πει πόσο σημαντικό θα ήταν να μπει το κομμάτι της υιοθεσίας στη σειρά. Χάρηκα πολύ που τελικά το τόλμησαν.
Η Τέχνη έχει τη δύναμη να αγγίζει κοινωνικά ζητήματα ακόμη και μέσα από την κωμωδία. Μπορεί να ανοίγει μικρά παράθυρα κατανόησης, να δημιουργεί χώρο για σκέψη χωρίς να χάνει τη ζεστασιά της.
Η δύναμη κρύβεται και στη στιγμή που τολμάς να πεις «φοβάμαι», «κουράστηκα», «χρειάζομαι χώρο να αναπνεύσω»
Συνεχίζοντας τον παραπάνω συλλογισμό, θα μπορούσε αυτή η σειρά να έχει τόσο μεγάλη επιτυχία (και) επειδή παρουσιάζει τις ιστορίες μιας οικογένειας – ενός θεσμού που αποτελεί θεμέλιο λίθο της ελληνικής κοινωνίας;
Η οικογένεια είναι ο πρώτος κόσμος που γνωρίζουμε. Εκεί μαθαίνουμε την αγάπη, αλλά και τις δυσκολίες της συμβίωσης.
Οι παθογένειες υπήρχαν πάντα. Αυτό που αλλάζει είναι ότι σήμερα μπορούμε να τις κοιτάξουμε με περισσότερη επίγνωση. Και το ωραίο στο «Σόι σου» είναι ότι τις φωτίζει με χιούμορ και τρυφερότητα. Μέσα από αυτό το γέλιο όλοι αναγνωρίζουμε μικρά κομμάτια του εαυτού μας.
Επιλέγεις συχνά έργα που θέτουν κοινωνικούς προβληματισμούς. Αυτό είναι συνειδητή επιλογή;
Είναι βαθιά ανάγκη.
Νιώθω ότι η Τέχνη έχει νόημα όταν συνομιλεί με την εποχή της. Όταν ανοίγει ερωτήματα και μας καλεί να κοιτάξουμε τον εαυτό μας λίγο πιο βαθιά.
Φέτος πρωταγωνιστείς στην παράσταση «Ένα κάποιο κενό», στο Θέατρο Εμπορικόν. Τι σημαίνει αυτή η συνεργασία για σένα;
Είναι μια από τις πιο σημαντικές συνεργασίες τής μέχρι τώρα πορείας μου.
Μέσα από αυτή τη δουλειά ένιωσα ότι μου δόθηκε ένας χώρος ελευθερίας – να ανακαλύψω βαθύτερα κομμάτια του εαυτού μου και να τα εκφράσω μέσα από τον ρόλο.
Η Τέχνη έχει αυτή τη μαγική ιδιότητα. Όσο δημιουργείς έναν χαρακτήρα, τόσο μετακινείσαι κι εσύ ως άνθρωπος.
Η Ξένια, ο χαρακτήρας σου στην παράσταση, είναι μια γυναίκα που βιώνει τη μητρότητα διαφορετικά από αυτό που περιμένει η κοινωνία. Πόσο δύσκολο είναι για μια γυναίκα ή για οποιαδήποτε θηλυκότητα να ξεφύγει από τους ρόλους που της έχουν επιβληθεί από την κοινωνία;
Οι ρόλοι που η πατριαρχία έχει χαράξει πάνω στις ζωές μας μοιάζουν με τατουάζ. Δεν φεύγουν εύκολα. Κάθε γενιά, όμως, βρίσκει έναν τρόπο να τα ξεθωριάζει λίγο περισσότερο, μέχρι να φανεί καθαρά το δικό μας σχέδιο από κάτω.
Η Ξένια φοβάται να πει ότι δεν ήταν έτοιμη να γίνει μητέρα. Φοβάται να μιλήσει για το κενό που νιώθει. Γιατί η κοινωνία περιμένει από τις γυναίκες να είναι πάντα δυνατές, πάντα επαρκείς. Κι όμως, η αλήθεια είναι πολύ πιο σύνθετη.
Ποιο είναι, για σένα, το πιο βαθιά ριζωμένο στερεότυπο σε σχέση με τη γυναίκα, το οποίο όσο και να «επαναστατήσουμε», θα δυσκολευτούμε πολύ να πετάξουμε από πάνω μας;
Ότι πρέπει να είναι πάντα δυνατή και να μη λυγίζει.
Για πολλά χρόνια μαθαίναμε ότι η δύναμη σημαίνει να μη δείχνεις αδυναμία. Σήμερα αρχίζουμε, σιγά σιγά, να καταλαβαίνουμε κάτι πολύ πιο αληθινό. Ότι η δύναμη κρύβεται και στη στιγμή που τολμάς να πεις «φοβάμαι», «κουράστηκα», «χρειάζομαι χώρο να αναπνεύσω».
Η ευαλωτότητα δεν είναι αδυναμία. Είναι μια μορφή αλήθειας.
Έχοντας παρακολουθήσει την παράσταση, θέλω να συζητήσουμε λίγο και την άλλη πλευρά: Οι άνδρες σήμερα παλεύουν επίσης να επαναπροσδιορίσουν τον ρόλο τους;
Οι άνδρες είναι κι αυτοί παιδιά της ίδιας πατριαρχικής δομής. Μεγάλωσαν με την ιδέα ότι δεν πρέπει να κλαίνε, ότι πρέπει να είναι πάντα δυνατοί.
Αυτή η πίεση δημιούργησε μεγάλη απόσταση ανάμεσα στα φύλα. Νομίζω όμως ότι, σιγά σιγά, προσπαθούμε όλοι και όλες να ξανασυναντηθούμε ως άνθρωποι.
Σε δύσκολες εποχές η κωµωδία δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη
«Τελικά, για να μην κλαίμε, για να μη φανερωθεί η αδυναμία μας, χτίζουμε το προσωπικό μας κέλυφος, κλεινόμαστε μέσα του ασφαλείς –αλλά παντελώς μόνοι– και αρχίζουμε να πλάθουμε ζωές που δεν μας περιλαμβάνουν…»: Τι ένιωσες όταν διάβασες για πρώτη φορά το κείμενο της παράστασης;
Με συγκίνησε βαθιά.
Βρήκα μέσα του κομμάτια δικά μου και κομμάτια που νομίζω ότι όλοι προσπαθούμε να κρύψουμε. Εκείνα τα μικρά κενά που φοβόμαστε να κοιτάξουμε.
Ίσως, τελικά, αυτό που φοβόμαστε περισσότερο δεν είναι το κενό. Είναι η στιγμή που θα το κοιτάξουμε και θα καταλάβουμε ότι μέσα του υπάρχει η αλήθεια μας.
Η κοινωνία μοιάζει σήμερα πιο ανοιχτή, όπου καθένας μπορεί πλέον να εκφραστεί ελεύθερα. Ας πούμε ότι, στα λόγια, το έχουμε καταφέρει. Στην πράξη ισχύει;
Έχουν γίνει σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια. Παρόλα αυτά, νιώθω ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο.
Συχνά επιστρέφουν ξανά συζητήσεις γύρω από δικαιώματα που θεωρούσαμε αυτονόητα. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να συνεχίσουμε να διεκδικούμε χώρο, ελευθερία και αξιοπρέπεια.
Κι έτσι, μια και τον Μάρτιο γιορτάζουμε τη γυναίκα, ας κλείσουμε αισιόδοξα: Ποια θεωρείς μια μεγάλη νίκη των γυναικών;
Οι νίκες είναι πολλές.
Οι γυναίκες και γενικά όλες οι θηλυκότητες διεκδικούμε όλο και περισσότερο το δικαίωμα να ορίζουμε το σώμα μας, τη ζωή μας και τις επιλογές μας.
Υπάρχει, όμως, κάτι ακόμη πιο σημαντικό. Όταν στεκόμαστε η μία δίπλα στην άλλη, όταν συνδεόμαστε και ακούμε πραγματικά η μία την άλλη, δημιουργείται ένας χώρος ελευθερίας όπου μπορούμε να υπάρχουμε όπως πραγματικά είμαστε. Και αυτή η δύναμη, όταν γίνεται συλλογική, μπορεί πραγματικά να αλλάξει τον κόσμο.