Μαρία Λυσάνδρου
Η Ελεονώρα Μελέτη έχει τον τρόπο να κερδίζει αμέσως την προσοχή σου, αλλά κυρίως τον θαυμασμό σου. Ευρωβουλευτής εδώ και λίγους μόνο μήνες, έχει καταφέρει να κάνει αισθητή την παρουσία της στις Βρυξέλλες, πετυχαίνοντας ήδη τις πρώτες σημαντικές της νίκες: μετά από δικό της αίτημα, η Κομισιόν δεσμεύτηκε να ποινικοποιήσει τη ρητορική μίσους στο διαδίκτυο, συμπεριλαμβάνοντάς την στα «εγκλήματα της Ε.Ε.»· οι τροπολογίες της ως εισηγήτριας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος υπερψηφίστηκαν στην έκθεση για τις Προτεραιότητες της Ε.Ε. στη Σύνοδο του ΟΗΕ για τη Θέση της Γυναίκας· με συνεχείς παρεμβάσεις της, υποστηρίζει τον αγώνα για συμπερίληψη, αποδοχή και σεβασμό στη διαφορετικότητα. Είναι συντονίστρια στην Επιτροπή FEMM (Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων), ενώ μόλις δέχτηκε πρόταση από τον σοσιαλιστή Αντιπρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου να συμμετάσχει στη δημιουργία και να προεδρεύσει μιας διακομματικής ομάδας, η οποία θα αναλάβει την προώθηση της σημασίας της εκπαίδευσης και των δεξιοτήτων στην ανταγωνιστική Ευρώπη.
Οι δυο μας είχαμε συναντηθεί για πρώτη φορά πριν από περίπου τρία χρόνια. Θυμάμαι ότι, συζητώντας τότε μαζί της, η δυναμικότητα, η αμεσότητα και η απλότητά της μου είχαν κάνει μεγάλη εντύπωση. Αυτή τη φορά, το βεβαρημένο πρόγραμμα και τα πήγαινε-έλα στις Βρυξέλλες μάς ανάγκασαν να τα πούμε τηλεφωνικά. «Δεν θα είναι ίδιο το αποτέλεσμα…», σκέφτηκα. Αλλά η συνομιλήτριά μου δεν ήταν καθόλου τυχαία. Το αποτέλεσμα αποδείχθηκε ίδιο – και καλύτερο.
Ευρωβουλευτής πλέον… Μεγάλη η έκθεση που είχες και ως δημοσιογράφος, μεγάλη η έκθεση που έχεις και τώρα από το καινούργιο σου πόστο. Εντοπίζεις καθόλου διαφορές;
Αν εξαιρέσεις την ακραία επίθεση που έφερε η ανακοίνωση της υποψηφιότητάς μου από πολύ συγκεκριμένες ομάδες ανθρώπων, ευτυχώς λίγες, ο κόσμος που με ξέρει δεν έχει αλλάξει τη συμπεριφορά του απέναντί μου. Με αντιμετωπίζουν με την ίδια ζεστασιά, την ίδια καλοσύνη, τα ίδια καλά λόγια…
Στην πραγματικότητα, εγώ είμαι εκείνη που έχει αλλάξει ως προς αυτή την έκθεση.
Δηλαδή…;
Δεν έχω πια τόσο θυμό, σε σχέση με όταν ήμουν στην τηλεόραση. Δεν ξέρω γιατί ένιωθα τόσο θυμό, δεν το έχω ψάξει. Μπορεί και να μην ήταν ακριβώς θυμός· μπορεί να ήταν τοξικότητα…
Το σίγουρο είναι ότι τώρα είμαι πολύ πιο ήρεμη από ό,τι τα περισσότερα προηγούμενα χρόνια. Είμαι πιο ήρεμη μέσα μου – ίσως επειδή με καλύπτει περισσότερο το περιεχόμενο των όσων κάνω τώρα. Ψυχολογικά νιώθω πολύ πιο κοντά σε αυτό που ένιωθα όταν έκανα εκπομπές, όπως τα «Μεσάνυχτα» ή το «Hashtag», οι οποίες είχαν ένα κοινωνικό αποτύπωμα, παρά όταν έκανα άλλου τύπου εκπομπές.
Πιθανότατα έχει να κάνει και με το πώς βίωνα εγώ την αυτοπραγμάτωσή μου μέσα από αυτό. Δεν το έχω ψάξει σε τόσο βάθος, για να είμαι ειλικρινής…
Οι άνθρωποι των ΜΜΕ είµαστε διαµορφωτές της Κοινής Γνώµης, και πρέπει να είµαστε πολύ προσεκτικοί στο πώς ακριβώς τη διαµορφώνουµε.
Πάντως, μου δίνεις την εντύπωση ότι αυτό που κάνεις τώρα δεν σου ταιριάζει απλά· σε γεμίζει, δείχνεις να έχεις δοθεί ολόψυχα. Κι αυτό φαίνεται και από τα όσα έχεις πετύχει μέσα σε ένα διάστημα μόλις λίγων μηνών.
Νομίζω ότι είναι άδικο να τα συγκρίνουμε αυτά τα δύο – άλλο πράγμα η δημοσιογραφία και η τηλεόραση, άλλο πράγμα αυτό που κάνω τώρα. Εγώ, επίσης, διαχωρίζω τη δημοσιογραφία από την τηλεόραση.
Εμένα το επάγγελμά μου ήταν η δημοσιογραφία. Απλώς μέσα από την τηλεόραση με έμαθε ο κόσμος. Επομένως, εγώ τη δουλειά μου εξακολουθώ να την ασκώ καθημερινά – όταν γράφω τις παρεμβάσεις μου, όταν γράφω τις ερωτήσεις μου, τις τοποθετήσεις μου. Για να κάνεις μια παρέμβαση, χρειάζεται να κάνεις πρώτα μια έρευνα, να ψάξεις στοιχεία, να ενημερωθείς… Έχει πολλή δουλειά δημοσιογραφική/ερευνητική από πίσω. Άρα, δεν το έχω αφήσει καθόλου· απλά έχω αφήσει για λίγο το κομμάτι της παρουσίασης.
Νομίζω ότι έχει να κάνει και με τη φάση στην οποία βρίσκεται ο καθένας. Τώρα, για μένα, έχει ανοίξει απλά ένας νέος κύκλος.
Και κάτι πολύ σημαντικό: αυτό που κάνω τώρα το έκανα και πριν – έντονη κοινωνική δράση, ενασχόληση με τα κοινά, ομιλίες για κοινωνικά θέματα… Απλά δεν είχα κάποια θεσμική θέση. Τώρα υπάρχει πρόσβαση σε νομοθετικά εργαλεία που, με κόπο και αγώνα, μπορούν να φέρουν κάποιες ουσιαστικές αλλαγές στην πράξη.
Είναι, λοιπόν, ένας συνδυασμός και μια αλληλεπίδραση των δύο μου ιδιοτήτων – γι’ αυτό, άλλωστε, πήρα και την απόφαση να το τολμήσω. Κάποιοι νομίζουν ότι «η Ελεονώρα άφησε την τηλεόραση, για να πάει στην πολιτική». Δεν νιώθω καθόλου ότι έχω μπει στον χώρο της πολιτικής, κι ούτε θέλω να μπω με την έννοια που έχει ο πολύς κόσμος στη συνείδησή του. Εγώ είμαι μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και κάνω αυτά που πρέπει να κάνω έχοντας αυτή την ιδιότητα. Για μένα τα πράγματα είναι απλά.
Θέλω λίγο να πάμε στο θέμα της κοινωνικής ευαισθητοποίησης. Ως συντονίστρια της Επιτροπής FEMM (Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων), έχεις καταφέρει να υπερψηφιστούν δικές σου τροπολογίες σχετικά με τη θέση της γυναίκας. Ωστόσο, η Επιτροπή αυτή καλύπτει ένα ευρύ φάσμα φλεγόντων θεμάτων. Βάσει της γνώσης που έχεις τώρα, ποιο θα έλεγες ότι επείγει περισσότερο να μπει στην κορυφή της ατζέντας;
Κατ’ αρχάς, θέλω να ευχαριστήσω την Ελίζα Βόζενμπεργκ, η οποία από την πρώτη στιγμή με πίστεψε και με πρότεινε γι’ αυτή τη θέση ευθύνης.
Για τη βία έχουν γίνει πολλά πράγματα. Υπάρχει Οδηγία, υπάρχει η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, η οποία προβλέπει εξαιρετικά μέτρα πρόληψης αναφορικά με τη βία κατά των γυναικών – και η χώρα μας ήταν από τα πρώτα κράτη-μέλη που υπέγραψαν αυτή τη σύμβαση. Επομένως, η βία έχει δουλευτεί πάρα πολύ.
Ξέρεις, όμως, ποιο είναι το πρόβλημα με τη βία; Δεν αρκεί μόνο η νομοθεσία για να αντιμετωπιστεί. Χρειάζεται ένα ολικό restart πεποιθήσεων και αξιών σε παγκόσμιο επίπεδο, για να μπορέσει να καταπολεμηθεί. Διότι η βία δεν είναι φαινόμενο των τελευταίων ετών – είναι κάτι που καταγράφεται από τότε που υπάρχει η Ανθρωπότητα. Η γυναίκα υπάρχει παντού καταχωρημένη ως κάτι κατώτερο. Ακόμα και στη θρησκεία, η γυναίκα φαίνεται να γεννιέται από το πλευρό του άνδρα! Υπάρχει ένα αφήγημα, το οποίο μειώνει τον ρόλο της και τη σημασία της ύπαρξής της, και το οποίο εμείς διαιωνίζουμε και δεχόμαστε ασυνείδητα.
Χρειάζεται, λοιπόν, μια ολιστική προσέγγιση και συντονισμένη προσπάθεια. Εκεί είναι και η δυσκολία: ενώ λαμβάνονται μέτρα και γίνεται προσπάθεια αντιμετώπισης του φαινομένου, τίποτα δεν φαίνεται να είναι αρκετό. Και πρόκειται για ένα φαινόμενο που απασχολεί όλες τις χώρες – άλλες λιγότερο, άλλες περισσότερο.
Η Ελλάδα σε τι επίπεδο βρίσκεται στο θέμα αυτό;
Δεν ξέρω αν μπορούμε να πούμε ότι είμαστε π.χ. καλύτερα ή χειρότερα σχετικά με ένα φαινόμενο που είναι βίαιο και μετράει νεκρούς. Και χαμηλά να είσαι, δεν παύεις να έχεις πρόβλημα.
Δεν θα το πιστέψεις αυτό που θα σου πω, αλλά οι στατιστικές παρουσιάζουν κάτι συγκλονιστικά νούμερα σε χώρες που δεν το περιμένεις: στη Γαλλία, ας πούμε, κάθε μέρα έχουμε και μια γυναικοκτονία!
Έβλεπα τις προάλλες μια ιταλική εκπομπή, που έλεγε για καμιά 100αριά γυναικοκτονίες μέσα στον χρόνο, και από συντρόφους οι οποίοι είχαν κάποιο αξίωμα! Οι άνθρωποι αυτοί, λόγω του αξιώματός τους, είχαν το δικαίωμα κατοχής όπλου. Είναι σοκαριστικά τα στοιχεία, τα βλέπεις και λες «δεν μπορεί να συμβαίνουν αυτά τα πράγματα γύρω μας…». Βέβαια, πρέπει να λάβουμε υπ’ όψιν μας και ότι μιλάμε για χώρες που έχουν πολύ μεγαλύτερο πληθυσμό από εμάς. Αλλά, και πάλι, το να ακούς ότι στη Γαλλία σκοτώνεται κάθε μέρα και μια γυναίκα, είναι τρομερό!
Πέρα από τη βία, ποια άλλα προβλήματα θα έλεγες ότι χρήζουν άμεσης προσοχής;
Υπάρχουν και άλλα σοβαρά προβλήματα, τα οποία, επειδή δεν έχουν αυτό το συγκλονιστικό στοιχείο του θανάτου και του πόνου, δεν τα συζητάμε τόσο συχνά δημόσια.
Υπάρχει, ας πούμε, το θέμα της υπογονιμότητας στις γυναίκες και το πώς μπορεί να γίνουν πιο προσβάσιμες οι σχετικές θεραπείες, ώστε να μπορεί μια γυναίκα να πραγματώσει το όνειρό της· υπάρχει το θέμα των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων (σε κάποιες χώρες, για παράδειγμα, απαγορεύεται η έκτρωση)· υπάρχουν τα εργασιακά και το θέμα του μισθολογικού χάσματος, το οποίο συνεχίζουμε να δουλεύουμε – τώρα, μάλιστα, θα περάσουμε και στις συντάξεις.
Τα θέματα που χρήζουν προσοχής είναι πάρα πολλά. Το διαδίκτυο, ας πούμε, έχει γεννήσει νέες μορφές έμφυλης βίας – την εκδικητική πορνογραφία, την παραπληροφόρηση, τη ρητορική μίσους… Αυτά είναι θέματα που συζητάμε κάθε μέρα, πραγματικά δεν ξέρουμε τι να πρωτοσυζητήσουμε.
Θα σου πω και το εξής: Πολλές φορές, δίνεται μεγαλύτερο βάρος σε θέματα που αφορούν στην Οικονομία, στην Πολιτική, στην Άμυνα… Κι όμως, τα κοινωνικά ζητήματα είναι τα μόνα που συζητιούνται σε κάθε Ολομέλεια ανεξαιρέτως. Σε κάθε Ολομέλεια!
Εσύ συμμετέχεις, παράλληλα, και στην Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας (CULT).
Εκεί το Νο1 θέμα, το οποίο είναι «καυτή πατάτα» για την Ευρώπη, είναι τα social media και η προστασία των ανήλικων παιδιών. Μάλιστα, ανακοινώθηκε πριν μερικές μέρες ότι ορίστηκα σκιώδης εισηγήτρια του Ευρωκοινοβουλίου για μία γνωμοδότηση που θα κάνει η Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας σε ένα νομοθέτημα σχετικά με την προστασία των ανήλικων παιδιών στο διαδίκτυο.
Κατ’ αρχάς, συγχαρητήρια!
Είμαι πολύ χαρούμενη, γιατί πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό θέμα, είναι σπουδαίο. Ανυπομονώ να το ξεκινήσουμε! Με τον νέο χρόνο, θα έρθουν κι άλλα τέτοια.
Πάντως, είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε αυτό που ανέφερες πριν: Ναι, είναι κρίσιμα τα θέματα της Οικονομίας, της Πολιτικής και της Άμυνας. Ωστόσο, εξίσου κρίσιμα είναι και τα κοινωνικά ζητήματα, και πρέπει να τους δοθεί η βαρύτητα που τους αξίζει.
Όταν ο κόσμος καταλάβει ότι όλα τα προβλήματα που τον απασχολούν στην καθημερινή του ζωή είναι κοινωνικής φύσης, τότε ίσως κάτι αρχίσει σιγά-σιγά να αλλάζει. Ακόμα και η ακρίβεια! Η ακρίβεια μπορεί να προκαλέσει φτώχεια· η φτώχεια εντείνει τις κοινωνικές ανισότητες· τελικά, η φτώχεια μπορεί να προκαλέσει βία – σε προσωπικό επίπεδο, σε συλλογικό επίπεδο, σε επίπεδο χωρών…
Δεν είναι τυχαίο που στην Ολομέλεια είναι σταθερά στην ατζέντα τα κοινωνικά ζητήματα. Διότι αυτά τα θέματα βιώνονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο από όλους τους ευρωπαϊκούς λαούς! Έχουμε όλοι ίδιες προσλαμβάνουσες, επομένως αντιλαμβανόμαστε όλοι με τον ίδιο τρόπο τις προκλήσεις, και έχουμε όλοι ανάγκη από τη λήψη σχετικών μέτρων. Ενώ σε άλλα ζητήματα, π.χ. στην Οικονομία, μπορεί να δεις τις πολιτικές ομάδες να έχουν διαφωνίες, στα κοινωνικά ζητήματα δεν διαφωνεί κανείς με κανέναν! Υπάρχει πάντα σύμπνοια στη λήψη αποφάσεων. Όλοι παλεύουμε για το ίδιο πρόβλημα, όλοι ψάχνουμε την ίδια λύση, προσπαθώντας να δούμε πώς μπορεί να προσαρμοστεί στις διαφορετικές ανάγκες και τη διαφορετική νομοθεσία που έχει η κάθε χώρα.
Στην Επιτροπή FEMM, ας πούμε, οι βασικότερες διαφορές μας είναι στον τρόπο διατύπωσης των πραγμάτων: άλλοι μπορεί να χρησιμοποιούν τον όρο «φεμινισμός», άλλοι τον όρο «γυναικεία αλληλεγγύη»… Εκεί μόνο προσπαθούμε να κρατήσουμε τις ισορροπίες.
Μια και λέμε για τις γυναίκες… Ένας από τους τομείς στους οποίους αφορούν και οι τροπολογίες σου, είναι η εξάλειψη των αρνητικών στερεοτύπων για τις γυναίκες στα ΜΜΕ. Θα με ενδιέφερε πολύ να ακούσω την άποψή σου, ως ανθρώπου που θήτευσε χρόνια στα ΜΜΕ. Πού εντοπίζεις εσύ τις μεγαλύτερες παθογένειες στο κομμάτι αυτό;
Κατ’ αρχάς, να τονίσουμε ότι ΜΜΕ δεν είναι μόνο η τηλεόραση. Το πιο απλό στερεότυπο θα σου πω, για να καταλάβεις πώς λειτουργεί όλο αυτό: «Ξανθιά παρουσιάστρια». Τέλος! Νόμος! «Σπάει», βέβαια, πιάνοντας και τις πιο μελαχρινές, αλλά γενικώς αυτό ήταν το στερεότυπο από την αρχή της ιδιωτικής τηλεόρασης: κούκλα, ξανθιά, συγκεκριμένο ντύσιμο, συγκεκριμένο βάψιμο, συγκεκριμένο στήσιμο. Αυτό, λοιπόν, δημιουργεί πρότυπα – καλώς ή κακώς, δεν το εξετάζω.
Θα ξαναπώ, όμως, ότι ΜΜΕ δεν είναι μόνο η τηλεόραση. Είναι και το ραδιόφωνο, είναι και τα έντυπα, είναι το διαδίκτυο, είναι πλέον και τα social media…
Πρέπει να καταλάβουμε το τεράστιο κομμάτι ευθύνης που μας αναλογεί. Διότι, μέσα από την τηλεόραση, διαιωνίζονται, αναπαράγονται και καλλιεργούνται προκαταλήψεις, στερεότυπα και αντιλήψεις. Οι άνθρωποι των ΜΜΕ είμαστε διαμορφωτές της Κοινής Γνώμης, και πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στο πώς ακριβώς τη διαμορφώνουμε.
Ειδικά στα social media, που γίνεται τώρα η μεγάλη «σφαγή», εκεί να δεις τι πρότυπα και στερεότυπα αναπαράγονται σε σχέση με τις γυναίκες… Εμείς θέλουμε να έχουμε γυναίκες δυνατές, ανεξάρτητες, αυτόνομες, απελευθερωμένες! Αντίθετα, μέσα από τα social media επιβάλλονται πρότυπα γυναικών που είναι όλες ίδιες μεταξύ τους, με ένα συγκεκριμένο πρότυπο ομορφιάς, με ένα συγκεκριμένο ντύσιμο, με συγκεκριμένες ανάγκες και συγκεκριμένες απαιτήσεις από τους άνδρες κι από τη ζωή.
Αυτή τη στιγμή, τα social media είναι το απόλυτο εργαλείο «πολέμου» ενάντια σε αυτό που εμείς θα θέλαμε να είναι η σύγχρονη γυναίκα. Μέσα από τα πρότυπα που προβάλλουν, πολεμάνε την αυτοπραγμάτωση, τη μοναδικότητα, την ιδιαιτερότητα, την ποικιλομορφία. Η απόλυτη ισοπέδωση! Αν αυτό είναι υγιές στα χρόνια που διανύουμε, τότε πρέπει να προβληματιστούμε όλοι.
Και ποιο από τα social media θα έλεγες ότι χρειάζεται τη μεγαλύτερη προσοχή;
Το TikTok! Με διαφορά!
Μου είπες ότι τα social media είναι ψηλά στην ατζέντα των συζητήσεών σας. Αυτό τι σημαίνει στην πράξη; Ποιοι τρόποι αντιμετώπισης θεωρούνται πιο ενδεδειγμένοι;
Κάθε πλατφόρμα στα social media οφείλει να έχει έναν κώδικα κανόνων και ρυθμίσεων. Το θέμα είναι ότι οι κανόνες που αφορούν στα social media είναι σαν κι αυτούς του αεροπλάνου: υπάρχουν, κανείς δεν τους προσέχει και, αν πάει να πέσει το αεροπλάνο, δεν θα τους ακολουθήσει και κανείς!
Υπάρχουν οι κανόνες. Η Ευρώπη πιέζει αυτοί οι κανόνες να γίνουν πιο αυστηροί και πιο συγκεκριμένοι ως προς το περιεχόμενο που αναπαράγεται. Οι πλατφόρμες συχνά αντιδρούν, λέγοντας «εγώ δεν θέλω να φιμώσω την ελευθερία του λόγου». Μέγιστο ψέμα!
Αυτή τη στιγµή, τα social media είναι το απόλυτο εργαλείο «πολέµου» ενάντια σε αυτό που εµείς θα θέλαµε να είναι η σύγχρονη γυναίκα.
Καλά, αυτή η «ελευθερία του λόγου» είναι μονίμως παρερμηνευμένη. Και πάντα ερμηνευμένη κατά βούληση…
Ακριβώς! Είναι πολλά τα λεφτά από πίσω. Είναι κοφτήριο χρήματος τα social media, λειτουργώντας με πολύ συγκεκριμένους τρόπους.
Είναι τεράστιο αυτό το «τέρας» που έχουμε να αντιμετωπίσουμε, και δεν ξέρω κι αν θα μπορέσουμε να το αντιμετωπίσουμε ουσιαστικά μόνο μέσα από τη νομοθεσία και την «καλή πρόθεση» των διάφορων κοινωνικών δικτύων. Ωστόσο, κάποιες από αυτές τις πλατφόρμες, επειδή αναγνωρίζουν ότι δεν είχαν προβλέψει τη σημερινή εξέλιξη κι επειδή θέλουν να είναι λίγο πιο συμπεριληπτικές και λιγότερο βίαιες, υιοθετούν κάποια μέτρα για την προστασία των χρηστών.
Από εκεί και πέρα, ο τρόπος διαμόρφωσης προτύπων από τα ΜΜΕ παίζει όντως ρόλο, η εκπαίδευση παίζει επίσης σημαντικό ρόλο – κι αυτό είναι πολύ σημαντικό, επειδή δεν μπορείς να αποκόψεις εντελώς τα παιδιά από τα social media. Οπότε, χρειάζεται να τα εκπαιδεύσεις να τους κάνουν καλή χρήση. Αλλά κι εμείς, ως ενήλικες, πρέπει να εκπαιδευτούμε για να μπορέσουμε να προστατεύσουμε τα παιδιά μας.
Μην ξεχνάς ότι, στην τεχνολογία, τα παιδιά είναι σε πολύ υψηλότερο επίπεδο από εμάς. Αυτό κάνει και πολύ δυσκολότερο το να τα προστατεύσουμε αποτελεσματικά. Και, δυστυχώς, είναι πολύ μεγάλο το ποσοστό του τεχνολογικού αναλφαβητισμού στις μεγαλύτερες ηλικίες… Εμείς δεν μπορούμε να καταλάβουμε πώς νιώθει ένα παιδί με κινητό, γιατί δεν έχουμε υπάρξει ποτέ παιδιά με κινητό!
Εγώ γενικά πιστεύω ότι η Παιδεία είναι πίσω απ’ όλα – ένας τεράστιος μηχανισμός, ο οποίος πρέπει να «τρέχει» παράλληλα σε πάρα πολλά πεδία της ζωής.
Και, στην τελική, το θέμα δεν είναι να αντιμετωπίσουμε τα social media· το θέμα είναι να τα εκμεταλλευτούμε προς όφελός μας! Κάποιοι μου λένε «τα έβαλες με τα social media». Εγώ τα έβαλα με τα social media; Ίσα-ίσα… εγώ τα χρησιμοποιώ πολύ για να επικοινωνήσω με τον κόσμο, αλλά και για να προβάλω τα όσα κάνω. Τα κεφάλια της Λερναίας Ύδρας θέλω να κόψω! Κι αυτό δεν είναι κακό!
Ως μητέρα ενός κοριτσιού που μεγαλώνει σε ένα κόσμο με τόσο καθοριστική την παρουσία των social media, πώς λειτουργείς; Ειδικά τώρα, που ασχολείσαι πιο επισταμένα με το θέμα.
Το παιδί μου ξέρει πολύ καλά και τι είναι κινητό, και πώς να το χειρίζεται, και τι είναι τα social media, και τι είναι το YouTube. Δεν το αποστειρώνω το παιδάκι μου, το αφήνω να μεγαλώσει στους ρυθμούς και τις απαιτήσεις της εποχής.
Ταυτόχρονα, όμως, προσπαθώ να «πιπιλάω» το μυαλουδάκι της και για την άλλη πλευρά, δεν την αφήνω να γίνει έρμαιο. Δεν αφήνω τα social media να τη διαμορφώσουν.
Ας πάμε λίγο στις καμπάνιες ευαισθητοποίησης του κοινού. Αυτή τη χρήση των social media για μετάδοση κοινωνικών μηνυμάτων την έχεις αξιοποιήσει, οπτικοποιώντας 6 μορφές βίας με τη συμβολή γνωστών ηθοποιών, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών. Αυτή ήταν μία καινοτόμα προσέγγιση του θέματος για μια ευρωβουλευτή. Πόσο σημαντικό είναι να βρίσκουμε νέους τρόπους που να συμβαδίζουν με την εποχή μας, προκειμένου να επικοινωνήσουμε τέτοια μηνύματα;
Είναι πολύ σημαντικό! Αν και εμένα η τηλεόραση είναι «το μέσο μου», επέλεξα τα social media επειδή εκεί καταφεύγουν οι νέοι. Ήθελα να καταλάβουν τα νέα αγόρια και τα νέα κορίτσια ότι βία δεν είναι μόνο η σωματική βία. Ήθελα να το δουν και γυναίκες που ενδεχομένως να μην έχουν αντιληφθεί ότι βρίσκονται σε ένα κακοποιητικό περιβάλλον, και να πάρουν το μήνυμα.
Η εικόνα έχει τεράστια δύναμη! Ο κόσμος μπορεί να δει τα παραδείγματα και να ταυτιστεί, να δει μέσα σε αυτά τον εαυτό του. Σκέφτηκα, λοιπόν, να τα οπτικοποιήσω, ώστε να αρχίσουμε σιγά-σιγά να μιλάμε και για άλλες μορφές βίας. Μπορεί η σωματική βία να είναι η «κορωνίδα», αλλά αν είχαμε τη γνώση και την αντίληψη όλων των μορφών βίας, θα μπορούσαμε να αποτρέψουμε και τη σωματική – θα προλάβαιναν πολλά θύματα να φύγουν νωρίτερα από το κακοποιητικό περιβάλλον. Αυτό ήταν το concept.
Έχω γενικώς διάφορες ιδέες. Αυτή την ιδέα την είπα σε 2-3 ανθρώπους, είχα και την πολύ ταλαντούχα Νατάσσα Ιωάννου στη σκηνοθεσία, και γυρίσαμε όλα τα βίντεο μέσα σε μία μέρα, με τη συμβολή των ηθοποιών της παράστασης «Λυσσασμένη Γάτα», τους οποίους και ευχαριστώ πάρα πολύ. Πρέπει να πω, επίσης, ότι η καμπάνια αυτή χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, που είναι πολύ σημαντικό.
Χάρηκα πολύ που αυτό είχε τόσο μεγάλη ανταπόκριση στο διαδίκτυο. Στεναχωρήθηκα που δεν το αγκάλιασε πολύ η τηλεόραση… Η τηλεόραση θα έπρεπε να ψάχνει να βρει αφορμές να προβάλλει αυτά τα πράγματα.
Πού αποδίδεις εσύ αυτή την απόσταση που κράτησε η τηλεόραση;
Κάποιοι θεώρησαν ότι, αν το προέβαλλαν, θα ήταν δική μου προβολή – το δέχομαι. Πρέπει, όμως, κάποια στιγμή να φύγουμε από αυτό το τριπάκι και να εστιάσουμε στο να βοηθήσουμε τους αποδέκτες αυτών των εκστρατειών.
Εγώ περίμενα ότι εκπομπές με γυναικείο κοινό και γυναίκες παρουσιάστριες θα το φιλοξενούσαν. Κάποιες εκπομπές το έκαναν, κατ’ εξαίρεση – η Κατερίνα Καινούργιου, η Μαρία Αναστασοπούλου και η Ελένη Χατζίδου. Θα μπορούσαν κι άλλοι να δώσουν χώρο… Σε βλέπουν γυναίκες! Η βία κατά των γυναικών είναι μεγάλο πρόβλημα, δείξ’ το κι εσύ με τον τρόπο σου, βάλε το στίγμα σου! Μη σπας την αλυσίδα, γίνε κι εσύ μέρος της! Καταλαβαίνω, όμως. Η τηλεόραση χρειάζεται ίσως λίγο χρόνο ακόμα.
Επίσης, υπάρχει και το κομμάτι της πολιτικής ταυτότητας από πίσω, κάτι που επίσης καταλαβαίνω. Αυτό το θέμα, όμως, θα έπρεπε να είναι υπεράνω πολιτικών ταυτοτήτων. Έτσι κι αλλιώς, εγώ το διευκρίνισα από την πρώτη μέρα της ανακοίνωσης της υποψηφιότητάς μου: δεν πήγα να γίνω πολιτικός· η προσέγγισή μου είναι καθαρά ανθρωπιστική και κοινωνική.
Με τόσες υποχρεώσεις και τόσο βεβαρημένο πρόγραμμα, συν τα πήγαινε-έλα στις Βρυξέλλες, έχεις καθόλου χρόνο για να κάνεις πράγματα πιο «δικά» σου; Τη συγγραφή ενός καινούργιου βιβλίου, ας πούμε, ή τη γυμναστική…
Δεν έχω αρχίσει να γράφω καινούργιο βιβλίο, γιατί το τελευταίο μου («Το όνειρό μου ήταν πάντα ένα μοβ ποδήλατο», εκδόσεις Διόπτρα) είναι ακόμα πολύ πρόσφατο. Και πηγαίνει και πολύ καλά.
Χωρίς γυμναστική δεν μπορώ να ζήσω και, δυστυχώς, αυτή την έχω λίγο αφήσει. Αλλά θα επανέλθω δυναμικά με τον νέο χρόνο!
Πρέπει, επίσης, να πω ότι παράλληλα σπουδάζω Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο της Κύπρου, είμαι στο τρίτο έτος. Φαντάσου ότι, στο αεροπλάνο από και προς τις Βρυξέλλες, διαβάζω για το πανεπιστήμιο! Προς το παρόν αυτά. Αλλά, εντάξει, και που έρχομαι στην Ελλάδα, δεν κάθομαι. Πηγαίνω σε ομιλίες, παρακολουθώ συνέδρια… Χρειάζεται ευλαβική τήρηση του προγράμματος για να τα προλάβω όλα.
Μέσα σε διάστημα λίγων μόνο μηνών από την εκλογή σου, έχεις κάνει σημαντικό έργο, αναλαμβάνοντας θέσεις ευθύνης, κερδίζοντας και την αναγνώριση των συναδέλφων σου ευρωβουλευτών. Είναι αυτό μια προσωπική δικαίωση για σένα;
Είναι ευχαρίστηση, είναι ικανοποίηση. Εδώ, στην Ελλάδα, ο κόσμος με γνωρίζει. Στις Βρυξέλλες, όμως, δεν μπορούν να ξέρουν τι είναι ο καθένας στη χώρα του – βλέπουν μόνο το βιογραφικό σου και, βάσει του βιογραφικού σου, αποφασίζουν για το αν θα σου αναθέσουν κάτι.
Ο σοσιαλιστής Αντιπρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου, ο οποίος μου πρότεινε να φτιάξουμε μια διακομματική ομάδα για την προώθηση της σημασίας της εκπαίδευσης και των δεξιοτήτων στην ανταγωνιστική Ευρώπη, το έκανε αφού διάβασε το βιογραφικό μου. Για μένα αυτό είναι, όντως, μια δικαίωση! Εδώ, στην Ελλάδα, δεν είχα κάνει απόσβεση το βιογραφικό μου. Σε ό,τι κι αν έκανα, ποτέ κανείς δεν ζήτησε να το δει!
Ε, αυτό τώρα δεν είναι φοβερό…;
Έστειλα τις προάλλες ένα μήνυμα στον μπαμπά μου και του είπα «Πατέρα, έκανες απόσβεση!». Έφτασε η ώρα να αξιοποιηθούν και οι ξένες γλώσσες που έχω σπουδάσει!
Το μήνυμα αυτό το έστειλα πολύ συγκινημένη, γιατί ο μπαμπάς μου έδωσε αγώνα πραγματικά. Δεν μου είπε ποτέ «όχι» σε ό,τι κι αν του έλεγα ότι ήθελα να κάνω. Του έλεγα «Θέλω να ξεκινήσω Ιταλικά», ξεκινούσα. Του έλεγα «Θα κάνω Αγγλικά», ξεκινούσα. Και πλήρωνε ο άνθρωπος… Εντάξει, εγώ τελείωσα ελληνικό πανεπιστήμιο που ήταν δωρεάν. Μετά, όμως, πήγα και στο εξωτερικό, τον ζόρισα!
Όλα αυτά τα χρόνια, δεν μου είχε ζητήσει κανείς το βιογραφικό και ένιωθα ότι έκανα τόσα πράγματα, ο πατέρας μου πλήρωσε τόσα, και δεν είχαν αξιοποιηθεί. Εκείνο το πρωί ξύπνησα και του έστειλα μήνυμα – και του τo έστειλα στα 46 μου, ρε φίλε…