25 Μαρτίου σήµερα που γράφω το κείµενο αυτό. ∆εν έχω ξαναδεί ποτέ τόσες ελληνικές σηµαίες µαζεµένες… και µιλάω για τα social media. Σχεδόν ασύλληπτη η οµοιοµορφία στις αναρτήσεις που εµφανίζονται στην οθόνη µου, σε σηµείο που πιάνω τον εαυτό µου να συγκινείται – επιτέλους να συγκινείται για κάτι, πέρα από στενάχωρες ιστορίες για την πανδηµία.
Μπαίνω, λοιπόν, στη διαδικασία να σκεφτώ πόσο ανάγκη είχα να νιώσω ότι «είµαστε όλοι µαζί» σε κάτι – έστω, σε κάτι… Και δεν µπορώ, παράλληλα, να µη σκεφτώ πόσο «ο καθένας χώρια» είµαστε σε µια περίοδο τόσο δύσκολη για όλους. Όσο (δικαιολογηµένα) κουρασµένοι κι αν νιώθουµε, πόσο δεν υπολογίζουµε ο ένας τον άλλον, λειτουργώντας καθηµερινά, πολλοί από εµάς, λες και δεν υπάρχει covid-19, λες και δεν µας ενδιαφέρει αν θέτουµε σε κίνδυνο τον εαυτό µας, αν θέτουµε σε κίνδυνο αυτούς που αγαπάµε… Αυτή η αγάπη για τη χώρα µας, λοιπόν, εξαντλείται στις «γαλανόλευκες αναρτήσεις» σε µια εθνική γιορτή;
Όχι, το κείµενο αυτό δεν είναι “πατριωτικό” – δεν έχω καµία πρόθεση να µπω σ’ αυτά τα χωράφια. Η αντίληψη περί πατριωτισµού είναι υποκειµενική, είναι προσωπική υπόθεση του καθενός και απολύτως σεβαστή.
Αυτό, όµως, που αντιπροσωπεύει για τον καθένα η “πατρίδα” είναι «κοινός τόπος» για όλους: είναι µυρωδιές, είναι µουσικές, είναι η οικογένειά µας, είναι το κυριακάτικο τραπέζι, είναι τα παιδικά µας χρόνια, οι διακοπές στο χωριό, οι φίλοι µας, είναι χαρές, είναι λύπες, είναι αγάπες… Αλήθεια, αυτά πόσο τα αξιολογούµε, τελικά;
Χαζεύοντας στο instagram, πέφτω πάνω στο «Τζιβαέρι». Ο Σάκης Τανιµανίδης το έχει αναρτήσει, ευχόµενος «Χρόνια Πολλά» στους Έλληνες όλου του κόσµου. Λίγες µέρες πριν, κάνοντας τη συνέντευξη γι’ αυτό το τεύχος, ο ίδιος µου είχε εξοµολογηθεί ότι το τραγούδι αυτό τον συγκινεί βαθιά, γιατί συγκινούσε πολύ τη µητέρα του όταν εκείνος έλειπε στην Αµερική. Όπως συγκινούσε και τη δική µου µητέρα, όταν φύγαµε και οι δύο µε τον αδελφό µου για σπουδές. Όπως συγκινεί κάθε Έλληνα που ζει µακριά, και κάθε δικό του που τον περιµένει να γυρίσει…
Πολύ συναισθηµατικά όλα αυτά, θα µου πείτε. Ναι, αλλά και ειλικρινή για όποιον είναι διατεθειµένος να κοιτάξει βαθιά στην ψυχή του, πέρα από ιδεολογίες, κοµµατικά “πιστεύω” και προκαταλήψεις. Όσο “ταξιδευτής” κι αν παρουσιάζεσαι, όσο κι αν οι καταστάσεις σε αναγκάζουν να φύγεις εκτός για ένα καλύτερο µέλλον, όσο κι αν δηλώνεις απαυδισµένος από τα κακώς κείµενα στη χώρα… την αγάπη για τον τόπο σου την κουβαλάς πάντα µαζί σου – δεν µπορείς να κάνεις αλλιώς, δεν γίνεται.
Και δεν µπορώ να µη θυµηθώ τους στίχους του Ευαγόρα Παλληκαρίδη, του 17χρονου Κύπριου ήρωα και ποιητή που απαγχονίστηκε από τους Άγγλους το 1957, τους οποίους µελοποίησε µε τόση ευαισθησία ο Μάριος Τόκας και που, για µένα τουλάχιστον, αποτελούν ένα κορυφαίο µνηµείο αγάπης, µε όλες της τις έννοιες: «Την Ελλάδα αγαπώ, αλλά κι εσένα / µ’ έναν έρωτα µεγάλο, αληθινό / τα γαλάζια σου τα µάτια, τα θλιµµένα / τον καθάριο της θυµίζουν ουρανό»…
Μαρία Λυσάνδρου
m.lysandrou@tpb.gr