Μπορεί η Καινοτοµία να µας κάνει καλύτερους ανθρώπους;

Η εορταστική περίοδος των Χριστουγέννων ήταν ανέκαθεν συνδεδεµένη µε την αγάπη, την αλληλεγγύη, την προσφορά στον συνάνθρωπο. Συµβαδίζει, άραγε, µε το εορταστικό κλίµα ένα τεύχος που εστιάζει στην Καινοτοµία – έναν όρο που συνδέεται κυρίως µε την επιστήµη και την τεχνολογία; Θα τολµήσω εδώ έναν… καινοτόµο προβληµατισµό:

Μπορεί η Καινοτοµία να µας κάνει καλύτερους ανθρώπους;

«Όταν ο κόσµος καταλάβει ότι όλα τα προβλήµατα που τον απασχολούν στην καθηµερινή του ζωή είναι κοινωνικής φύσης, τότε ίσως κάτι αρχίσει σιγά-σιγά να αλλάζει. Ακόµα και η ακρίβεια!», µου λέει η Ελεονώρα Μελέτη στη συνέντευξη αυτού του τεύχους. Και έχει απόλυτο δίκιο.

Ας το πιάσουµε ανάποδα: Σε έναν κόσµο µε συνεχή –οικονοµικά, τεχνολογικά, γραφειοκρατικά– εµπόδια, τα οποία καθιστούν την καθηµερινότητα δύσκολη και στρεσογόνο, η ανάγκη του διπλανού σου σίγουρα δεν συγκαταλέγεται στις προτεραιότητές σου. Πιο πιθανό είναι να σκεφτείς «Για µένα γιατί δεν φροντίζει κανείς;», παρά να φροντίσεις εσύ για κάποιον άλλον. Κι αυτό, γιατί προέχουν τα δικά σου –σοβαρά και λιγότερο σοβαρά– άλυτα προβλήµατα.

Θα µου πείτε… συχνά εκείνοι που ενδιαφέρονται σε σταθερή βάση για τον διπλανό τους είναι άνθρωποι που κατανοούν µια δύσκολη κατάσταση, χωρίς οι ίδιοι απαραίτητα να τα έχουν όλα λυµένα και τακτοποιηµένα.

Επιπλέον, το να ενδιαφέρεσαι για τους λιγότερο τυχερούς της ζωής είναι και θέµα ανατροφής, και θέµα χαρακτήρα, αλλά και θέµα Παιδείας. Μια κοινωνία που νοιάζεται στο σύνολό της και προνοεί για την εξάλειψη των ανισοτήτων, σηµαίνει ότι είναι και αντιστοίχως γαλουχηµένη. Άρα, έχει και την αντίστοιχη Παιδεία.

Είµαστε αυτή η κοινωνία; Μάλλον όχι. Θα µπορούσε η Καινοτοµία να συµβάλει στο να πλησιάσουµε σ’ αυτό το κοινωνικό µοντέλο; Ναι.

Ποιος ο ρόλος της Καινοτοµίας, λοιπόν, σε όλα αυτά;

Κατ’ αρχάς, µπορεί να απλοποιήσει την καθηµερινότητά σου, δίνοντας λύσεις που σε βοηθούν να τακτοποιήσεις ευκολότερα και γρηγορότερα τις υποχρεώσεις σου: π.χ. διαδικτυακή εξόφληση λογαριασµών, διαδικτυακή τακτοποίηση των φορολογικών θεµάτων, άυλη συνταγογράφηση σε περίπτωση προβλήµατος υγείας, διαδικτυακή διαχείριση του τραπεζικού σου λογαριασµού κ.ο.κ.. Η άµεση τακτοποίηση των θεµάτων αυτών σού γλυτώνει πολύ χρόνο, πολύ χρήµα και πολύ εκνευρισµό.

Επιπλέον, οι πρακτικές εφαρµογές της Καινοτοµίας που αφορούν στην αντιµετώπιση των προκλήσεων της κλιµατικής αλλαγής, δηµιουργούν ένα περιβάλλον πιο «ανθρώπινο», το οποίο αναβαθµίζει την ποιότητα ζωής, επιτρέποντάς σου να αναπνέεις ελεύθερα (κυριολεκτικά και µεταφορικά) και έχοντας άµεση επίδραση στην υγεία και την ψυχολογία σου.

Αν εξειδικεύσουµε, ωστόσο, στην Καινοτοµία στον τοµέα της Υγείας, το πράγµα περιπλέκεται. Διότι όσο οι καινοτόµες θεραπείες υπόσχονται καλύτερη διαχείριση των ασθενειών, άλλο τόσο τα υψηλά τους κόστη αποτελούν ανυπέρβλητο εµπόδιο για µεγάλη µερίδα των ανθρώπων που τα χρειάζονται. Ο σχεδιασµός µιας φαρµακευτικής πολιτικής, κοινωνικά προσανατολισµένης, µπορεί να ωφελήσει όλους τους τοµείς ενός κράτους: Υγιείς πολίτες, αλλά και επαρκώς ρυθµισµένοι ασθενείς, ισούνται µε ενεργά και χρήσιµα µέλη µιας κοινωνίας, τα οποία της προσφέρουν περισσότερο και της κοστίζουν λιγότερο. Η Καινοτοµία µπορεί να κοστίζει, αλλά το όφελος που έχει να προσφέρει είναι πολυεπίπεδο και, µε σωστούς χειρισµούς, µπορεί να υπερκαλύψει το αρχικό κόστος.

Και, τελικά, πώς µπορεί η Καινοτοµία να µας κάνει καλύτερους ανθρώπους;

Λύνοντάς µας τα πρακτικά προβλήµατα της καθηµερινότητας, διατηρώντας µας υγιείς και γλυτώνοντάς µας χρήµατα, σωµατική και ψυχολογική ταλαιπωρία, µας αφήνει το περιθώριο να ασχοληθούµε και µε κάτι άλλο πέρα από τον εαυτό µας και τα προβλήµατά µας. Και µας δίνει τη δυνατότητα και τη διάθεση να προσφέρουµε, κάτι που ίσως δεν «µας έπαιρνε» να κάνουµε προηγουµένως – από όλες τις απόψεις.

Είναι, λοιπόν, η Καινοτοµία πρωτίστως υπόθεση κοινωνική; Εγώ θα έλεγα «ξεκάθαρα ναι».