Αντετοκούνμπο

Ήθελα να γράψω κάτι για το καλοκαίρι, αλλά το μετάνιωσα. Η επιτυχία του Γιάννη Αντετοκούνμπο στο NBA παρα-ήταν «διαστημική» για να την προσπεράσω. Και όχι μόνο επειδή το παιδί αυτό κατάφερε το αδιανόητο μέσα σε μερικά μόλις χρόνια… Αλλά επειδή διάβασα τόσα πολλά στα social media, που με έκαναν να σκεφτώ.

Είμαι από τους ανθρώπους που είχαν, κατά καιρούς, φιλικές σχέσεις με άτομα από διάφορα μέρη του κόσμου, όχι απόλυτα… αναμενόμενα – την περίοδο των μεταπτυχιακών μου σπουδών, με τον Ταλίμπ από τη Νιγηρία και την Άζρα από την Ινδία· σε προηγούμενη δουλειά με τον Μοχάνναντ από την Ιορδανία και τον Άμρο από την Αίγυπτο, οι οποίοι μετέφεραν παραγγελίες βιβλίων και περιοδικών. Όλοι τους ευγενείς, εγκάρδιοι, καλοί άνθρωποι. Τους θυμήθηκα όλους όταν διάβαζα διθυράμβους για τον Γιάννη και βαθυστόχαστες κοινωνικές αναλύσεις περί ξενοφοβίας…

Θα μου πείτε: Τι κοινό έχουν οι πρώην συνάδελφοί μου με τον Αντετοκούνμπο;

Κι, όμως, έχουν: εμένα. Τον κάθε καλοπροαίρετο απέναντί τους «εμένα», που όμως συχνά νιώθει να διχάζεται.

Ενώ με συγκινεί βαθιά η όλη στάση και το ήθος του Γιάννη, ενώ θυμάμαι πάντα με νοσταλγία εκείνον τον πρωινό καφέ που πίναμε με τα παιδιά στη δουλειά, με τα γέλια και τα καλαμπούρια μας, πριν πάει ο καθένας στο πόστο του, είμαι ο ίδιος άνθρωπος που, καμιά φορά, στο μετρό ή στον δρόμο, όταν βλέπω αλλοδαπό να πλησιάζει, σφίγγω ενστικτωδώς την τσάντα μου.

Πώς γίνεται να νιώθουμε ταυτόχρονα δύο διαφορετικά πράγματα; Γιατί συμβαίνει αυτό; Τι φταίει;

Ας είμαστε ειλικρινείς: Αυτή η φοβική συμπεριφορά είναι βαθιά ριζωμένη στην κοινωνία μας. Κι όσο κι αν τα βιώματά σου σού υπαγορεύουν το αντίθετο, πάντα θα υπάρχει κάπου κρυμμένο ένα τέτοιο «κράτημα» απέναντι σ’ αυτό που δεν σου είναι οικείο, σ’ αυτό που έμαθες να αντιμετωπίζεις ως «απειλή».

«Δεν είναι όλοι οι μετανάστες Αντετοκούνμπο», μπορεί να πει κανείς. Όχι, δεν είναι… Κι αυτό είναι μια τεράστια και σοβαρή συζήτηση, με πολυσύνθετες προεκτάσεις.

Όμως και πόσοι είναι «τύπου Αντετοκούνμπο», άνθρωποι που ήρθαν εδώ για ένα καλύτερο μέλλον, έντιμοι, που αδικούνται από την τόσο σκληρή κοινωνική απαξίωση…

Η Ελλάδα δεν ήταν ποτέ πολυπολιτισμική κοινωνία, με τη σύγχρονη έννοια του όρου. Έγινε τις τελευταίες δεκαετίες. Άλλαξαν όλα πολύ γρήγορα, δεν υπήρξε χρόνος για να τύχουν επεξεργασίας αυτές οι αλλαγές στο μυαλό και στις καρδιές των ανθρώπων…

Πρέπει να βρούμε τρόπο αυτό να αλλάξει γιατί, κακά τα ψέματα, έτσι είναι πια ολόκληρος ο πλανήτης. Αρχίζοντας απ’ τα μικρά: από τη γειτονιά, από το σχολείο – από την παρατήρηση του ίδιου του Γιάννη. Γιατί κι ο Γιάννης δεν ήταν εξαρχής «ο Αντετοκούνμπο». Ήταν το παιδάκι εκείνο από το οποίο θα κρατούσες μια «απόσταση ασφαλείας» και, ακόμα κι αν το έβρισκες χαριτωμένο, θα επέλεγες να του χαμογελάσεις από μακριά.

Μπορεί ο Γιάννης, με το παράδειγμά του, να γίνει αιτία καμιά «Μαρία» να μην ξανασφίξει την τσάντα της στη θέα ενός τέτοιου παιδιού; Ειλικρινά το ελπίζω.

Μαρία Λυσάνδρου
m.lysandrou@tpb.gr