Θανάσης Ακοκκαλίδης: «Τα σονέτα μάς επαναφέρουν στην ουσία, στη φύση μας» | Συνεντεύξεις - planbemag.gr
Plan Be Mag
Συνεντεύξεις

Θανάσης Ακοκκαλίδης: «Τα σονέτα μάς επαναφέρουν στην ουσία, στη φύση μας»

Τα ελληνικά σονέτα σε μια παράσταση. Αυτό επιχείρησε να κάνει ο Θανάσης Ακοκκαλίδης και αυτό θα δει κανείς πηγαίνοντας στο Θέατρο ΕΛ.ΕΡ., στην Πλάκα – τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο. Διότι, σε πρακτικό επίπεδο, καθ' όλη τη διάρκεια της παράστασης ο θεατής θα ανατρέχει σε δικές του αναμνήσεις, σε αισθήματα χαράς, ευτυχίας, μελαγχολίας και έρωτα που ένιωσε στη ζωή του, παρασυρμένος από μια γλυκόπικρη αίσθηση αναπόλησης. Η παράσταση αυτή είναι μαγική: Σε «υπνωτίζει» από τα πρώτα κιόλας λεπτά, κάνοντάς σου σχεδόν αδύνατο το να αφαιρεθείς. Σε παρασύρουν οι γρήγορες εναλλαγές θεμάτων, η ζωντάνια του κειμένου, αλλά και οι ίδιοι οι ηθοποιοί, τους οποίους «αγαπάς» σχεδόν αυτόματα, με το που λένε τις πρώτες τους ατάκες. Ο Θανάσης, ιθύνων νους και σκηνοθέτης της τόσο ιδιαίτερης αυτής παράστασης, μας δίνει τη δική του απάντηση σε αυτό που το έργο υπονοεί από την αρχή μέχρι το τέλος του: Είναι η Ποίηση βάλσαμο για την καρδιά και την ψυχή μας;

Μαρία ΛυσάνδρουΜαρία Λυσάνδρου

Τα ελληνικά σονέτα σε μια παράσταση. Αυτό επιχείρησε να κάνει ο Θανάσης Ακοκκαλίδης και αυτό θα δει κανείς πηγαίνοντας στο Θέατρο ΕΛ.ΕΡ., στην Πλάκα – τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο. Διότι, σε πρακτικό επίπεδο, καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης ο θεατής θα ανατρέχει σε δικές του αναμνήσεις, σε αισθήματα χαράς, ευτυχίας, μελαγχολίας και έρωτα που ένιωσε στη ζωή του, παρασυρμένος από μια γλυκόπικρη αίσθηση αναπόλησης. Η παράσταση αυτή είναι μαγική: Σε «υπνωτίζει» από τα πρώτα κιόλας λεπτά, κάνοντάς σου σχεδόν αδύνατο το να αφαιρεθείς. Σε παρασύρουν οι γρήγορες εναλλαγές θεμάτων, η ζωντάνια του κειμένου, αλλά και οι ίδιοι οι ηθοποιοί, τους οποίους «αγαπάς» σχεδόν αυτόματα, με το που λένε τις πρώτες τους ατάκες. Ο Θανάσης, ιθύνων νους και σκηνοθέτης της τόσο ιδιαίτερης αυτής παράστασης, μας δίνει τη δική του απάντηση σε αυτό που το έργο υπονοεί από την αρχή μέχρι το τέλος του: Είναι η Ποίηση βάλσαμο για την καρδιά και την ψυχή μας;

Τα ελληνικά σονέτα σε μια παράσταση, λοιπόν… Πώς σκέφτηκες αυτή την ιδέα;

Η περιπέτεια ξεκίνησε πριν από περίπου δύο χρόνια, με αφορμή την επιχορήγηση που πήρε η ομάδα ΕΑΝ από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Μαζί με τη δραματολόγο Ειρήνη Μουντράκη, τη μουσικό Μαρία Μελαχροινού και τους χορογράφους-ερμηνευτές Ανδρομάχη Βαρσάμη και Κωνσταντίνο Καρβουνιάρη, συγκεντρώσαμε σονέτα σπουδαίων Ελλήνων σονετογράφων, όπως του Παλαμά, του Καρυωτάκη, του Μαβίλη, της Δενδρινού, της Πολυδούρη, του Ουράνη, του Λασκαράτου κ.ά. Τα μελετήσαμε ως προς τη δομή, το περιεχόμενό τους, ενώ παράλληλα ανακαλύψαμε τις ιστορίες και τους μύθους που τα συνοδεύουν. Μερικά τα μελοποιήσαμε και άλλα τα χορογραφήσαμε.

Όταν ολοκληρώθηκε αυτός ο κύκλος, πήρα την απόφαση τα ελληνικά σονέτα να γίνουν παράσταση. Με μια εξίσου σπουδαία ομάδα συνεργατών, τη δραματουργό Ηλέκτρα Αγγελοπούλου που επιμελήθηκε τα κείμενα και όχι μόνο, τη μουσικό Αιμιλία Παπαθεοχάρη που έγραψε πρότυπη μουσική και τη χορογράφο Βρισηίδα Σολωμού, συνοδοιπόρο πολλά χρόνια, ολοκληρώσαμε το εγχείρημα.

Παρακολουθώντας κανείς την παράσταση, διαπιστώνει ότι είναι πραγματικά πρωτοποριακή και απολαυστική. Εγώ, όμως, θα την έλεγα και γενναία, γιατί καταπιάνεται με ένα θέμα όχι και τόσο… mainstream. Δεν το «φοβήθηκες» αυτό καθόλου;

Δεν το φοβήθηκα. Το περιεχόμενο αυτών των μικρών λυρικών ποιημάτων υψηλής δεξιοτεχνίας  είναι βαθιά υπαρξιακό, διαχρονικό και σύγχρονο. Σίγουρα, ωστόσο, για να τα συναντήσει κανείς χρειάζεται το προσωπικό αντίκρισμα και αφήγημά του.

Με ποιο σκεπτικό έγινε η επιλογή των σονέτων; Δεν μπορεί, κάποια θα πρέπει να ήταν και δικά σου αγαπημένα.. Επιπλέον, διέκρινα μια «συμπάθεια» στον Κώστα Καρυωτάκη… Ή μήπως κάνω λάθος;

Όλα τα σονέτα  που έχουν επιλεχθεί  στην παράσταση είναι αγαπημένα. Δεν ξεχωρίζω κάποιο. Ούτε κάποιον σονετογράφο. Ο Καρυωτάκης είναι αγαπημένος, όπως και ο Ανδρέας Λασκαράτος, ο Ρώμος Φιλύρας κ.ά. Στόχος μου στην παράσταση ήταν να αναδείξω τους ίδιους και το έργο τους.

Έρωτας, απώλεια, κοινωνία… Θέματα που απασχολούν τον Άνθρωπο διαχρονικά, αποτελώντας πάντα έμπνευση για τους ποιητές και τους λογοτέχνες. Πιστεύεις ότι θα αναγνωρίσει ο θεατής κάπου τον εαυτό του σε όλα αυτά που θ’ ακούσει;

Πιστεύω πως ναι. Τα σονέτα είναι βγαλμένα από την ψυχή και εκφράζουν συναισθήματα χαράς και πόνου. Μας προτρέπουν να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο διαφορετικά – πιο όμορφο, πιο ρομαντικό. Μας ταξιδεύουν. Μας επαναφέρουν στην ουσία, στη φύση μας. Με κάποιον τρόπο, μας  απαλύνουν τους φόβους, τους ψυχικούς πόνους μας. Μας εξυψώνουν πνευματικά. Μας προτρέπουν να προσεγγίζουμε τους γύρω μας με περισσότερη συμπόνια, κατανόηση και αγάπη.

Στο σκηνοθετικό σου σημείωμα αναρωτιέσαι αν υπάρχει στο «τώρα» αυτός ο έρωτας με τη ρομαντική διάθεση. «Ή έχει “νικηθεί” από την ερωτική(;) επικοινωνία των ανθρώπων μέσω social media και εφαρμογών γνωριμιών;», θα προσθέσω εγώ. Ποια είναι η δική σου γνώμη;

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προτείνουν έναν  διαφορετικό τρόπο προσέγγισης από εκείνον του πραγματικού κόσμου. Στον έρωτα του διαδικτύου, η γνώση, χωρίς βέβαια τη δυνατότητα της επαλήθευσης, προηγείται από την έλξη, ενώ στον πραγματικό κόσμο συμβαίνει το αντίστροφο, η έλξη προηγείται της γνώσης.

Αυτή η ειδοποιός διαφορά σαφώς αποδυναμώνει τη ρομαντική διάθεση του έρωτα.

Νομίζω ότι όποιος παρακολουθήσει τη συγκεκριμένη παράσταση, θα παραδεχτεί ότι και οι τέσσερις πρωταγωνιστές –ο Ηλίας, ο Γιάννης, η Τζένη και η Μαργαρίτα– είναι εξαιρετικοί. Με φοβερό συντονισμό μεταξύ τους, φοβερό ρυθμό, αλλά και πολύ ωραία αύρα. Μίλησέ μου λίγο γι’ αυτούς.

Είμαι πολύ τυχερός που συνεργάστηκα μαζί τους. Είναι εκπληκτικοί, χαρισματικοί άνθρωποι και εξαιρετικοί ερμηνευτές. Πραγματικά μοναδικοί. Η αφοσίωση τους, η πίστη τους, η υπομονή τους, η γνώση τους και η καλή τους διάθεση έφεραν αυτόν τον φοβερό συντονισμό επί σκηνής που αναφέρεις. Είμαι ευγνώμων.

Τελικά, εσύ τι λες… «Η Ποίηση πρέπει να συνταγογραφείται»;

Ασφαλώς. Όπως λέει ο Ηλίας στην παράσταση, «Η ποίηση πρέπει να συνταγογραφείται. Από καρδιολόγο. Να την παίρνουμε σαν χαπάκι. Πρωί, μεσημέρι, βράδυ».

Θα ήταν αισιόδοξο και ελπιδοφόρο αν η ποίηση, η λογοτεχνία και γενικότερα όλα τα είδη των Τεχνών έπαιρναν τη θέση που τους ταιριάζει στην κοινωνία κι αν αποτελούσαν θεμελιώδες μέρος  της εκπαίδευσής μας.

Μάθετε περισσότερα για την παράσταση «Σονέτο» εδώ