Τελικά, είναι τόσο κακό να είσαι μέτριος;

Το να είσαι μέτριος είναι σχεδόν απαγορευτικό τη σημερινή εποχή. Οι καιροί (και τα social media) απαιτούν τελειότητα – κι αυτό μπορεί να είναι πραγματικά εξουθενωτικό. Σκεφτείτε μόνο τα κείμενα, τα τηλεοπτικά ρεπορτάζ, τα διαδικτυακά success stories, αλλά και τα tips «καλής ζωής», με τα οποία βομβαρδιζόμαστε καθημερινά: «Πώς να γίνεις κορυφαίος επαγγελματίας». «Πώς να φτιάξεις την τέλεια οικογένεια». «Πώς να αποκτήσεις αψεγάδιαστο σώμα». «Πώς να γίνεις άσος στην επικοινωνία και να κερδίζεις τις εντυπώσεις». Είναι ρεαλιστική αυτή η πολυπόθητη τελειότητα; Και, τελικά, είναι τόσο κακό να ανήκεις απλά στον μέσο όρο;

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. «Μέτριος». Μία λέξη, πολλές σημασίες:

«Μέτριος» είναι εκείνος που χαρακτηρίζεται από έλλειψη υπερβολής, αλλά και εκείνος που βρίσκεται κάπου στη μέση. «Μέτριος», ακόμα, θεωρείται εκείνος που είναι μέσης αξίας ή ποιότητας, εκείνος που δεν ξεχωρίζει.

Η εποχή σήμερα εστιάζει περισσότερο στην τρίτη σημασία – την αρνητική. Κι αυτό είναι άδικο, ακόμα και για τη ίδια τη λέξη.

Ας το σκεφτούμε λιγάκι: οι περισσότεροι ανήκουμε στον μέσο όρο σε πολλά πράγματα. Κάτι απόλυτα λογικό, όταν π.χ. ξεκινάς ένα καινούργιο χόμπι ή πιάνεις δουλειά σε έναν τομέα, στον οποίο δεν έχεις προηγούμενη εμπειρία. Τι πιο φυσιολογικό από το να τα πας, αρχικά τουλάχιστον, απλώς «συμπαθητικά»;

Ζούμε σε μια κοινωνία που υποτιμά υπερβολικά τον «μέσο όρο». Τον παρουσιάζουν ως κάτι τόσο απευκταίο, που ακόμη και οι motivational speakers σε κάνουν κάποτε να νιώθεις λιγότερο άξιος. Σου λένε «να στοχεύσεις τα αστέρια», να γίνεις υπερ-επιτυχημένος, να πάρεις ρίσκα και να κυνηγάς συνεχώς το καλύτερο. Άρα: αυτό που ήδη διαθέτεις ή έχεις καταφέρει δεν είναι αρκετό.

Το να θες να ξεχωρίσεις είναι ανθρώπινο. Η υγιής φιλοδοξία και ο συνεχής αγώνας για εξέλιξη αποτελούν εξαιρετικά εφόδια για να προοδεύσεις στη ζωή, γι’ αυτό και είναι αξιοζήλευτα. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι, τελικά, «οι καλύτεροι» είναι πολύ λίγοι, όπως πολύ λίγοι είναι και «οι χειρότεροι». Η μεγάλη πλειονότητα βρίσκεται πάντα κάπου στη μέση.

Η Καναδή συγγραφέας και life coach Krista O’Reilly Davi-Digui το έγραψε ωραία: «Μου αρέσει να μαθαίνω, αλλά δεν είμαι και το πιο λαμπρό μυαλό. Μου αρέσει να γράφω, αλλά δεν σημαίνει ότι είμαι και η σπουδαιότερη συγγραφέας. Είμαι απλώς απλή». Κι αυτό ισχύει για τους περισσότερους.

Κι εσύ τι θα κερδίσεις απ’ αυτό;

Γύρω μας υπάρχει η τάση «να έχεις πάντα κάτι να κερδίσεις». Το να ξεκινάς μια δραστηριότητα για τη διασκέδασή σου και μόνο, τείνει να έρχεται δεύτερο. Αν «το ‘χεις» π.χ. με τη ζωγραφική ή με τη δημιουργία κοσμημάτων, όλο και κάποιος θα σε προτρέψει: «Γιατί δεν το αξιοποιείς για να βγάλεις χρήματα;».

Το να κερδίζεις χρήματα δεν είναι κακό, αλλά αν αυτό διαποτίσει κάθε σου εγχείρημα, καλλιεργεί τη νοοτροπία ότι κάθε δραστηριότητα θα πρέπει να έχει και ένα «χειροπιαστό» κέρδος. Υπό αυτούς τους όρους, όμως, η αγνή διασκέδαση από κάτι που σε ευχαριστούσε σταδιακά χάνεται.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, στα βιντεοπαιχνίδια, υπάρχει η έννοια του «min-maxing», η οποία χρησιμοποιείται στο πλαίσιο των παιχνιδιών ρόλων. Ουσιαστικά, αναφέρεται στον σχεδιασμό ενός χαρακτήρα με τρόπο που να ελαχιστοποιεί τις αδυναμίες του και να ενισχύει τα δυνατά του σημεία. Έτσι, ο gamer θα παίζει με πιο αποδοτικό τρόπο και θα κερδίζει όλο και περισσότερο. Από ένα σημείο και μετά, όμως, πόση ικανοποίηση μπορεί να σου δώσει αυτή η πώρωση με τη νίκη;

Η ζωή δεν είναι παιχνίδι, αλλά η βασική ιδέα είναι ίδια: η συνεχής προσπάθεια γι’ αυτή την υπεροχή μπορεί να γίνει εμμονή, αφαιρώντας τελικά τη χαρά της προσπάθειας. Ναι, η προσπάθεια να είσαι «κορυφαίος» σού δίνει ένα σκοπό και, αν επιτευχθεί, μπορεί να σου εξασφαλίσει άνεση και υψηλή ποιότητα ζωής. Ωστόσο, πρέπει να έχεις στον νου σου ότι τα πράγματα δεν έρχονται πάντα όπως τα θέλεις. Κι αυτό είναι ok. Πρέπει να είναι ok.

Εξάλλου, αν περνάς καλά στην καθημερινή σου ζωή, ακόμη κι αν αυτή δεν έχει κανένα στοιχείο της αξιοζήλευτης (;) ζωής που κάποιοι διαφημίζουν σε εκπομπές και social media, υπάρχει πρόβλημα; Είναι τόσο κακό να αισθάνεσαι πλήρης, κινούμενος κοντά στον μέσο όρο;

Αντί να ρωτάς «Τι έχω καταφέρει εγώ, σε σύγκριση µε τους άλλους;», ρώτα: «Απολαµβάνω, τελικά, τη ζωή που έχω, µε τα καλά και τα κακά της;»

Πώς ορίζεται ο «μέτριος»;

Ο όρος «μέτριος» είναι υποκειμενικός. Αυτό που για κάποιον αποτελεί μετριότητα, για άλλον μπορεί να θεωρείται αριστεία. Ή, αντίθετα, ανεπάρκεια.

Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να καθιερωθεί ως μεγαλοδικηγόρος, κερδίζοντας πολλά χρήματα και τον σεβασμό όλων – κάτι που, για πολύ κόσμο, είναι κορυφαίο ζητούμενο. Τι γίνεται, όμως, αν είναι συνεχώς πιεσμένος με επιπτώσεις στην υγεία του, δεν έχει καθόλου χρόνο για προσωπική ζωή, και αισθάνεται ότι η δουλειά του δεν τον γεμίζει; Αρκεί μια εξωτερικά αξιοζήλευτη ζωή για να σε κάνει πραγματικά ευτυχισμένο; Μήπως, σε μια τέτοια περίπτωση, κάτι λιγότερο «φανταχτερό» να κρύβει, τελικά, το μυστικό της ευτυχίας;

Αξίζει να νιώθεις «λίγος», συγκρίνοντας τον εαυτό σου με τις «αψεγάδιαστες» περσόνες των social media, όταν στην πραγματικότητα πολλά από όσα βλέπεις είναι προϊόν photoshop; Έχεις αναλογιστεί ποτέ το άγχος των ατόμων αυτών όταν, κάποια στιγμή, χρειαστεί να εμφανιστούν κάπου δημόσια, χωρίς την ασπίδα των beautifying εφαρμογών, αποκαλύπτοντας ότι κάποια δικά τους χαρακτηριστικά είναι εξίσου «μέτρια» με όλων των υπολοίπων – μέτριο ύψος, μέτρια χαρακτηριστικά προσώπου, μέτρια επικοινωνιακή ικανότητα; Πόσο καταπιεστικό μπορεί να είναι το να ζεις δέσμιος μιας τέλειας εικόνας που εσύ δημιούργησες, την οποία είτε δεν έχεις πραγματικά, είτε χρειάζεται να διατηρείς με αδιανόητες στερήσεις;

Επιπλέον, αν κάποιος κινείται στον μέσο όρο σε ένα τομέα, δεν σημαίνει ότι αυτό ισχύει για κάθε πτυχή της ζωής του. Η μετριότητα είναι σχετική. Μπορεί να αριστεύεις στην Ιατρική ή να είσαι σπουδαίος συγγραφέας, και να είσαι μέτριος σε όλα τα υπόλοιπα. Η αποδοχή των ορίων σου μπορεί πραγματικά να σε απελευθερώσει.

Τελικά…

Ο μέσος όρος είναι απλώς ένα πλαίσιο σύγκρισης. Είναι απόλυτα θεμιτό (και επιθυμητό) να θέτεις υψηλούς στόχους, γιατί αυτό σε ωθεί να βελτιώνεσαι συνεχώς. Αλλά είναι εξίσου θεμιτό και το να θέτεις μικρότερους στόχους, αρκεί εσύ να είσαι ικανοποιημένος.

Η συνεχής πίεση για αριστεία μπορεί πολύ εύκολα να λειτουργήσει καταστροφικά. Γι’ αυτό και θα πρέπει να κάνεις μια παύση και να αναλογιστείς πόσοι από τους υψηλούς στόχους που κυνηγάς είναι όντως δικές σου επιθυμίες και πόσοι «φορεμένοι» από τους γονείς σου, το περιβάλλον σου, την ευρύτερη κοινωνία.

Αντί να ρωτάς «Τι έχω καταφέρει εγώ, σε σύγκριση με τους άλλους;», ρώτα: «Απολαμβάνω, τελικά, τη ζωή που έχω, με τα καλά και τα κακά της;». Αν η απάντηση είναι «ναι», τότε να είσαι σίγουρος ότι η ζωή σου απέχει πολύ από τη μετριότητα. Διότι, με βάση τα δικά σου «θέλω» και τις δικές σου ανάγκες, αυτό που έχεις είναι ήδη κορυφαίο.

Πηγές

https://www.theswaddle.com/its-okay-to-be-mediocre

https://lifelessons101.substack.com/p/theres-nothing-wrong-with-being-mediocre

https://medium.com/@rossstringer/there-is-nothing-wrong-with-being-average-570362a91d52