Γιώτα Χουλιάρα
«Το διαδικτυακό ραντεβού μοιάζει πολύ με την αγορά ηλεκτρικής σκούπας: Υπάρχει μια εξαιρετική επιλογή. Όλα μοιάζουν να ταιριάζουν καλά, μπορεί όμως να μην είναι ακριβώς αυτό που υπόσχεται ο κατασκευαστής. Μερικές επιλογές μπορεί να έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί και επιστραφεί, και μερικές έχουν υψηλό κόστος»
– Τζέρμανι Κεντ, Αμερικανίδα δημοσιογράφος και τηλεπαρουσιάστρια
Στις 24 Μαΐου 2010 προβλήθηκε στις ΗΠΑ το τελευταίο επεισόδιο της τρίτης σεζόν της αγαπημένης σειράς “The Big Bang Theory”, με τίτλο “The Lunar Excitation”. Σ’ αυτό το επεισόδιο, εμφανίστηκε για πρώτη φορά η νευροεπιστήμονας Έιμι Φάρα Φάουλερ, η οποία στην πορεία έγινε αναπόσπαστο μέλος της παρέας και σύντροφος του εκκεντρικού δρα Σέλντον Κούπερ. Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι πως, σύμφωνα με το σενάριο, η Έιμι ήταν το ερωτικό ταίρι που διάλεξε ένα σάιτ γνωριμιών με βάση τα στοιχεία που έβαλαν οι δυο κολλητοί φίλοι του Σέλντον, ο δρ. Ρατζές (Ραζ) Κουθραπάλι και ο μηχανικός του ΜΙΤ Χάουαρντ Γουόλοβιτς. Καθώς το σάιτ διαφήμιζε ότι μπορεί να βρει το κατάλληλο ταίρι σε οποιονδήποτε, ο Ραζ και ο Χάουαρντ αποφασίζουν να κάνουν ένα πείραμα καταχωρώντας τα στοιχεία του μοναχικού και αντικοινωνικού Σέλντον, για να δουν αν ο αλγόριθμος θα τους βρει το τέλειο ταίρι. Η εξέλιξη αποδεικνύει ότι η διαδικτυακή υπηρεσία γνωριμιών κατάφερε να βρει στον Σέλντον το άλλο του μισό.
Αυτή δεν ήταν η μοναδική φορά που οι σεναριογράφοι έθιξαν το θέμα «έρωτας και Διαδίκτυο»: Επική ήταν η στιγμή που ο Ραζ ερωτεύτηκε τη Siri, το πρόγραμμα ψηφιακού βοηθού στα κινητά, ενώ ιδιαίτερα διδακτικό ήταν το πώς η Πένυ βρέθηκε να φλερτάρει διαδικτυακά με τον Χάουαρντ, όταν έπαθε εμμονή με ένα διαδικτυακό παιχνίδι ρόλων.
Ενδεχομένως η γνωριμία Σέλντον και Έιμι να μη μοιάζει ρομαντική. Για την ακρίβεια, απέχει πολύ από τον τρόπο γνωριμίας στις παραδοσιακές ρομαντικές ταινίες, όπως το «Ημερολόγιο» του 2004 ή το «Μια βραδιά στο Νότινγκ Χιλ» του 1999. Στις περισσότερες ρομαντικές ταινίες, το πρωταγωνιστικό ζεύγος συναντιέται τυχαία, πέφτοντας ο ένας πάνω στον άλλον και αρκεί μια ματιά για να ανάψει η σπίθα. Στην πορεία, βέβαια, χρειάζεται συνήθως να ξεπεραστούν πολλά εμπόδια μέχρι η ιστορία να έχει αίσιο τέλος, αλλά αυτό είναι και το αλατοπίπερο των ρομαντικών ταινιών.
Αντιθέτως, προχωρημένη για την εποχή της είχε χαρακτηριστεί η ρομαντική κομμεντί του 1998 «Έχετε μήνυμα στον υπολογιστή σας» με τη Μεγκ Ράιν και τον Τομ Χανκς, αποτελώντας, στην ουσία, ένα προοίμιο των σχέσεων στην εποχή του Διαδικτύου ή της λεγόμενης “digital era”.
Η εξέλιξη των γνωριμιών στην ψηφιακή εποχή
Η ψηφιακή εποχή ή digital era προσδιορίζεται από την κυριαρχία της τεχνολογίας και των ψηφιακών μέσων στην καθημερινή ζωή. Η τεχνολογία έχει φέρει επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν και επικοινωνούν μεταξύ τους – και οι ερωτικές σχέσεις δεν θα μπορούσαν να αποτελούν εξαίρεση. Στο παρελθόν, οι άνθρωποι βασίζονταν σε παραδοσιακές μεθόδους, όπως συναντήσεις μέσω οικογένειας, φίλων, συναδέλφων ή κοινωνικές γνωριμίες για να βρουν έναν πιθανό σύντροφο. Ωστόσο, η άνοδος του Διαδικτύου άλλαξε το ερωτικό παιχνίδι, καθιστώντας ευκολότερο και πιο προσιτό για τους ανθρώπους να… συνδεθούν.
Τα κοινωνικά δίκτυα και οι εφαρμογές γνωριμιών επηρεάζουν πλέον τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι συνδέονται και αναζητούν τον έρωτα. Η επικοινωνία μέσω μηνυμάτων κειμένου και βίντεο, καθώς και η δυνατότητα να βρίσκουμε κοινά ενδιαφέροντα με άλλους στο Διαδίκτυο, δημιουργούν μια δυναμική που διαφέρει από τον παραδοσιακό τρόπο γνωριμίας. Στην εποχή της ψηφιακής επανάστασης, ο έρωτας αναδεικνύεται σε μια πολυδιάστατη πραγματικότητα, όπου τα σύνορα της σχέσης σχηματίζονται μεταξύ οθόνης, κλικ και πληκτρολογίου.
Από τη μια πλευρά, η ψηφιακή επικοινωνία επιτρέπει σε άτομα να συνδέονται σε παγκόσμιο επίπεδο, υπερβαίνοντας γεωγραφικά εμπόδια. Από την άλλη, όμως, η υπερβολική χρήση των social media μπορεί να δημιουργήσει επιφυλάξεις και προκλήσεις στην επικοινωνία, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την αγάπη και τη σχέση.
Πλοήγηση στον κόσμο των διαδικτυακών ερωτικών γνωριμιών
- Διαδικτυακές πλατφόρμες γνωριμιών
Οι διαδικτυακές πλατφόρμες γνωριμιών επιτρέπουν στα άτομα να δημιουργούν ένα προφίλ, να αναζητούν πιθανούς συντρόφους με βάση τις προτιμήσεις τους και να συνδέονται μαζί τους μέσω μηνυμάτων ή βιντεοκλήσεων.
- Μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Πλατφόρμες, όπως το Facebook, το Instagram και το Twitter, έχουν διευκολύνει τα άτομα να συνδέονται και να αλληλεπιδρούν με άλλους. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιτρέπουν στους ανθρώπους να μάθουν περισσότερα για τους πιθανούς συντρόφους τους μέσω της διαδικτυακής τους παρουσίας.
- Εφαρμογές γνωριμιών
Οι εφαρμογές γνωριμιών επιτρέπουν στα άτομα να συνδέονται με πιθανούς συντρόφους με βάση την τοποθεσία και τις προτιμήσεις τους.
- Εικονικές γνωριμίες
Το εικονικό ραντεβού έχει γίνει μια δημοφιλής επιλογή στην ψηφιακή εποχή, ειδικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Πλατφόρμες όπως το Zoom και το FaceTime έχουν δώσει τη δυνατότητα στα άτομα να συνδέονται και να αλληλεπιδρούν εικονικά, προκειμένου να γνωριστούν μεταξύ τους πριν συναντηθούν προσωπικά. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το εικονικό ραντεβού μπορεί να ταιριάζει σε όλους και, φυσικά, να μην έχει τη σωματική χημεία που είναι σημαντική σε μια σχέση.
Το γλωσσάρι του διαδικτυακού έρωτα
Ο έρωτας στην ψηφιακή εποχή δεν θα μπορούσε, παρά να έχει και τη δική του «γλώσσα». Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι πλέον χρησιμοποιούνται νέοι όροι, για να περιγράψουν τα όσα συμβαίνουν σε αυτές τις διαδικτυακές ερωτικές σχέσεις. Ας δούμε τους πιο δημοφιλείς:
- Flirtexting: Η τέχνη του φλερτ μέσω κειμένου ή άλλων ηλεκτρονικών μηνυμάτων.
- Tindering: Η δραστηριότητα του ψαγμένου φλερτ ή των ραντεβού μέσω της εφαρμογής γνωριμιών Tinder.
- Sexting: Η ανταλλαγή συνήθως «στρογγυλοκεντημένων» μηνυμάτων, φωτογραφιών ή βίντεο με σεξουαλικό περιεχόμενο μεταξύ ατόμων. Αυτή η πρακτική μπορεί να συμβαίνει μεταξύ συντρόφων ή ακόμη και μεταξύ ατόμων που γνωρίζονται μέσω διαδικτυακών πλατφορμών.
- Ghosting: Το φαινόμενο κατά το οποίο κάποιος σταματάει να απαντά σε μηνύματα ή εξαφανίζεται χωρίς προειδοποίηση.
- Breadcrumbing: Όταν κάποιος δείχνει ελάχιστα σημάδια ενδιαφέροντος, με λίγα λόγια δίνει στον άλλον «ψίχουλα» προσοχής.
- Catfishing: Όταν κάποιος δημιουργεί ψεύτικο προφίλ στο Διαδίκτυο για να προσελκύσει άλλα άτομα.
- Netflix and Chill: Κάτι ανάλογο του συνθηματικού «έλα να σου δείξω τη συλλογή γραμματοσήμων μου». Μια φράση που χρησιμοποιείται προκλητικά, προτείνοντας μια συνάντηση δήθεν για παρακολούθηση μιας ταινίας ή μιας σειρά στο Netflix, με απώτερο σκοπό να οδηγήσει σε άλλες, πιο «προσωπικές» δραστηριότητες.
Εξισορροπώντας τον ψηφιακό με τον πραγματικό έρωτα
Η επικοινωνία είναι το «κλειδί» για κάθε είδους σχέση, πόσω μάλλον για μια ερωτική. Όταν πρόκειται για σχέσεις εξ αποστάσεως, η τεχνολογία είναι συχνά ο αφανής ήρωας της ερωτικής ιστορίας. Πολλά ζευγάρια κράτησαν τον έρωτά τους ζωντανό ενώ βρίσκονταν ακόμα και σε διαφορετικές ηπείρους, με μυστικό τους όπλο τον ψηφιακό κόσμο. Η τεχνολογία γεφύρωσε το χάσμα που δημιουργούσε η φυσική απόσταση, λειτουργώντας ως ψηφιακή χορδή που συνέδεε διαφορετικές πόλεις, χώρες, ακόμη και ζώνες ώρας.
Παλαιότερα, στις σχέσεις εξ αποστάσεως κυριαρχούσε η αναμονή: η αναμονή για ένα γράμμα, η αναμονή για ένα τηλεφώνημα. Σήμερα η τεχνολογία έχει επιτρέψει την άμεση επικοινωνία, μηδενίζοντας αυτή την αναμονή. Η ευκολία ενός γρήγορου κειμένου, η οικειότητα μιας βιντεοκλήσης, η χαρά της κοινής χρήσης ενός εικονιδίου ή ενός συνδέσμου προς ένα ενδιαφέρον άρθρο ― όλα χρησιμεύουν στη διατήρηση της συναισθηματικής οικειότητας. Αυτές οι ψηφιακές αλληλεπιδράσεις έχουν γίνει το σύγχρονο αντίστοιχο των ερωτικών επιστολών, κάθε μήνυμα WhatsApp ή κλήση FaceTime μια ψηφιακή περγαμηνή, που φέρει εκφράσεις στοργής και λαχτάρας.
Ωστόσο, αυτή η ευκολία συνοδεύεται από τις δικές της προκλήσεις. Αυτές οι ψηφιακές ανταλλαγές, ανεξάρτητα από το πόσο συχνές ή στοργικές είναι, εξακολουθούν να μην μπορούν να συγκριθούν με τη ζεστασιά της φυσικής εγγύτητας. Επιπλέον, η ψηφιακή φύση της επικοινωνίας στις ερωτικές σχέσεις μπορεί να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ότι είμαστε συνεχώς συνδεδεμένοι, κάτι που μπορεί να είναι ψυχικά εξαντλητικό. Ταυτόχρονα, μπορεί να δημιουργήσει πίεση για τη δημιουργία μιας ιδανικής εικόνας, μέσω φωτογραφιών και περιεχομένου που να ανταποκρίνονται στα κοινωνικά πρότυπα ή στις εικόνες των τηλεοπτικών σειρών και του κινηματογράφου. Με λίγα λόγια, απεικονίσεις που παρουσιάζουν μια εικόνα ωραιοποιημένη, η οποία δεν αντανακλά απόλυτα την πραγματικότητα.
Επιπλέον, αυτή η διαδικτυακή «ευκολία» συχνά κρατά τις σχέσεις αυτές σε πιο επιφανειακό επίπεδο, ευνοώντας τη δημιουργία και παράλληλων σχέσεων, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για τα εμπλεκόμενα άτομα – ιδιαίτερα εκείνα που μπορεί να έχουν επενδύσει συναισθηματικά σε κάποια γνωριμία.
Η βασική αρχή είναι να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία σαν εργαλείο για διευκόλυνση των σχέσεων, αλλά όχι για αντικατάστασή τους. Μια αρχή που πολλοί μοιάζει να έχουν ξεχάσει, καθώς βυθίζονται –ή και εθίζονται– στις γνωριμίες του Διαδικτύου. Η εξισορρόπηση του ψηφιακού και του πραγματικού έρωτα απαιτεί προσοχή και συνειδητή προσέγγιση.
Γι’ αυτό δεν πρέπει να λησμονούμε ότι η ζωή βρίσκεται έξω από την οθόνη του κινητού και του υπολογιστή. Διότι τίποτα δεν συγκρίνεται με την αγκαλιά του ανθρώπου που αγαπάμε. Και το πιο σημαντικό; Έτσι προστατεύουμε και τα προσωπικά μας δεδομένα, αποφεύγοντας τις επαφές που φαίνονται ύποπτες. Η ασφάλεια είναι προτεραιότητα.