Άνθρωποι που ζουν συνειδητά στο Παρελθόν. Αρνητές της καθημερινότητας, wannabe influencers ή ρομαντικοί;

«Η μοναδική γοητεία του παρελθόντος είναι ότι είναι παρελθόν.» – Όσκαρ Ουάιλντ

της Γιώτας Χουλιάρα

Στη δημοφιλή αμερικανική τηλεοπτική σειρά «The Big Bang Theory», η νευροεπιστήμονας Έιμυ Φάρα Φάουλερ λατρεύει το παρελθόν. Η περσόνα που υποδύεται η Μαγίμ Μπιάλικ παρουσιάζει μια ρομαντική πλευρά, η οποία εκδηλώνεται με την εμμονή της για τη Βικτωριανή Εποχή και «Το Μικρό Σπίτι στο Λιβάδι», μια τηλεοπτική σειρά-σταθμό για την αμερικανική τηλεόραση. Μάλιστα, πολλές φορές επιζητά να συμμετέχει σε δραστηριότητες που παραπέμπουν στον 19ο αιώνα, όπως το πλέξιμο σε αργαλειό, η δημιουργία σαπουνιού και το μαγείρεμα σε συνθήκες της εποχής εκείνης.
Είτε μας οδηγεί η νοσταλγία για τις «παλιές καλές εποχές», είτε η επιθυμία να ξεχωρίσουμε και, γιατί όχι, να επαναστατήσουμε ενάντια στις τάσεις της μόδας, είτε απλώς μας ελκύει η ρετρό αισθητική, πολλοί από εμάς δεν μπορούμε να αντισταθούμε σε μια αναδρομή στο παρελθόν. Από το πώς ακούμε μουσική, μέχρι το τι φοράμε και πώς διακοσμούμε τον προσωπικό μας χώρο, το ρετρό στυλ είναι αναμφισβήτητα αγαπημένο πολλών.
Τι συμβαίνει, όμως, όταν κάποιοι επιλέγουν να υιοθετήσουν έναν τρόπο ζωής πλήρως εναρμονισμένο με το παρελθόν, ο οποίος δεν σταματά μόνο στην αισθητική και στο στυλ, αλλά καλύπτει όλη την καθημερινότητά τους; Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των ανθρώπων που μοιάζουν να έχουν επιστρέψει με μαγική… χρονοκάψουλα στη δεκαετία του ’50, είναι η Αμερικανίδα Λάσι Φέι.

The Vintage Girl Next Door
Η Φέι είναι μια γυναίκα που πάει κόντρα στο παρόν, επιλέγοντας να ζήσει τη ζωή της σαν να βρίσκεται στο 1958. Μέσα από βίντεο που ανεβάζει στο κανάλι της στο You Tube, αλλά και φωτογραφίες στον προσωπικό της λογαριασμό στο Instagram και στην ιστοσελίδα της, παρουσιάζει όλες τις πτυχές της καθημερινότητάς της και εξηγεί γιατί της έχει αποδοθεί ο τίτλος «The Vintage Girl Next Door».
Η ίδια αποδίδει την αγάπη της για τη δεκαετία του ’50 στις ιστορίες που άκουγε από τους παππούδες της. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, ο παππούς και η γιαγιά της γνωρίστηκαν και ερωτεύτηκαν τη δεκαετία του ’50, και παντρεύτηκαν το 1955. Η εξιστόρηση της ρομαντικής τους ιστορίας, σε συνδυασμό με ρούχα και αντικείμενα από εκείνη την εποχή τα οποία της χάρισε η γιαγιά της, έκαναν τη Φέι να λατρέψει το στυλ και την αισθητική τους.
Αφού, λοιπόν, δεν είχε την τύχη να μεταφερθεί στον χρόνο, όπως ο Μάικλ Φοξ στην ταινία «Back to the Future», χρησιμοποιώντας χρονομηχανή, η Φέι κατάφερε να μεταφέρει την εποχή εκείνη στην καθημερινότητά της. Αυθεντικά φορέματα, παπούτσια, καπέλα και καρφίτσες από τη δεκαετία του ’50, τα οποία αποκτά είτε από βεστιάρια, είτε από καταστήματα μεταχειρισμένων ρούχων, είτε της δίνονται από άτομα που τα είχαν στην ντουλάπα ή την αποθήκη τους, αποτελούν τις καθημερινές στυλιστικές της επιλογές.
Το πάθος της, όμως, δεν εκδηλώνεται μόνο στα ρούχα, αλλά και στη γενικότερη αισθητική και στάση ζωής. Λάτρης της δεκαετίας του ’50 είναι και ο σύζυγός της, ο οποίος συμφώνησε να αγοράσουν ένα σπίτι του 1953 και να το διακοσμήσουν με το στυλ της τότε εποχής. Ακόμη και το αυτοκίνητο που χρησιμοποιεί η Φέι είναι μια αντίκα της δεκαετίας του ’50!
Μάλιστα, η τεράστια ανταπόκριση στις αναρτήσεις της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με θέμα το στυλ του ’50, οδήγησαν τη Φέι στην απόφαση να μετατρέψει το πάθος της σε επιχειρηματική ιδέα. Προκειμένου και άλλες Αμερικανίδες να ακολουθήσουν το vintage στυλ της, η Φέι άνοιξε ένα διαδικτυακό μαγαζί, όπου πουλάει τα ρούχα της αγαπημένης της δεκαετίας.
Αντίστοιχη στάση με τη Φέι παρουσιάζει και ο Άγγλος Ζακ Πίνσεντ, ο οποίος ντύνεται καθημερινά με ρούχα από την Εποχή της Αντιβασιλείας στην Αγγλία, η οποία προηγείται χρονικά της Βικτωριανής Εποχής. Όπως δήλωσε στο αφιέρωμα που του έκανε το BBC, σε ηλικία 14 ετών, ο Ζακ ξεφορτώθηκε τα τζιν παντελόνια που φορούν οι έφηβοι και διάλεξε να ζει ως «τζέντλεμαν». Το πάθος του για τα ιστορικά ρούχα τον οδήγησε στο να ξεκινήσει μια καριέρα στη Ραπτική, φτιάχνοντας ρούχα εποχής στο εργαστήριό του, στο Μπράιτον του Ανατολικού Σάσεξ.

Η… ερωτοτροπία
Ο Ζακ δεν είναι ο μοναδικός που έλκεται από τη συγκεκριμένη εποχή. Η πρόσφατη μανία για τη τηλεοπτική σειρά «Οικογένεια Μπρίτζερτον», η οποία διαδραματίζεται σ’ αυτήν ακριβώς τη ρομαντική εποχή της Αντιβασιλείας, αποδεικνύει ότι όλο και περισσότεροι νέοι επιθυμούν να υιοθετήσουν τη μοναδική αισθητική της. Δεν είναι τυχαίο, εξάλλου, που το αμερικανικό κανάλι NBC εμπνεύστηκε από τη σειρά μια νέα εκπομπή γνωριμιών, με τίτλο «The Courtship», δηλαδή η ερωτοτροπία. Αφήνοντας στην άκρη τις τηλεοπτικές παραγωγές τύπου «Bachelor» και «Bachelorette», και βλέποντας πως όλο και περισσότεροι αναζητούν το ρομαντικό φλερτ του παρελθόντος, οι Αμερικανοί, εμπνεόμενοι από τη σειρά βιβλίων της Τζούλια Κουίν και την τηλεοπτική της επιτυχία στο Netflix, δημιούργησαν το νέο αυτό ριάλιτι.
Στο «Courtship» 16 άνδρες διαγωνίζονται για να κερδίσουν την καρδιά μιας γυναίκας, αλλά με τρόπο παλαιομοδίτικο. Οι 16 κύριοι, ντυμένοι με ρούχα εποχής, κάνουν ό,τι μπορούν για να προσελκύσουν την εκλεκτή, εκδηλώνοντας το ενδιαφέρον τους ως γνήσιοι τζέντλεμεν, με βόλτες με άμαξα, τοξοβολία, χορούς και χειρόγραφες σημειώσεις αγάπης, σε ένα σκηνικό που θυμίζει την εποχή της Αντιβασιλείας στην Αγγλία. Με τον τρόπο αυτό, η εκδήλωση της ερωτικής συμπάθειας θυμίζει κάτι από τα πρώτα σκιρτήματα που ένιωσαν οι πρωταγωνίστριες του έργου «Μικρές Κυρίες» της Λουίζα Μέι Άλκοτ, όταν ανακάλυψαν τον έρωτα. Παράλληλα, αναγάγει το φλερτ σε άλλο επίπεδο, απομακρύνοντάς το από τον επιφανειακό χαρακτήρα της εποχής του Διαδικτύου.

Επιστροφή στη Βικτωριανή Εποχή
«Οι αληθινοί παράδεισοι είναι οι παράδεισοι που έχουν χαθεί», σύμφωνα με τον Γάλλο συγγραφέα Μαρσέλ Προυστ. Ακολουθώντας τη ρήση του Προυστ, η συγγραφέας Σάρα Κρίσμαν και ο σύζυγός της, Γκάμπριελ, έχουν αποφασίσει τα τελευταία 11 χρόνια να ζήσουν με τον τρόπο που ζούσαν οι άνθρωποι κατά την αγγλική Βικτωριανή Εποχή. «Ήταν πάντα η αγαπημένη μου ιστορική περίοδος, και για καιρό άκουγα πολλά από τα στερεότυπα για τη Βικτωριανή Εποχή», είπε η Σάρα Κρίσμαν σε παλαιότερη συνέντευξή της στο «Nightline» του ABC News. Όπως τόνισε, η οπτική της για τα στερεότυπα της εποχής άλλαξε όταν δοκίμασε έναν κορσέ και τον βρήκε πολύ άνετο, σε αντίθεση με ό,τι πίστευε. Έτσι, αποφάσισε να τον φορέσει!
Η Βικτωριανή Εποχή κυμαίνεται από το 1837 έως το 1901, και οι Κρίσμαν επιλέγουν να επικεντρωθούν στις τελευταίες δεκαετίες εκείνης της εποχής, τότε που πρωτοεμφανίστηκαν τα τηλέφωνα, οι ηλεκτρικοί λαμπτήρες και τα αυτοκίνητα. Οι ίδιοι, βέβαια, δεν οδηγούν αυτοκίνητο, αλλά επιλέγουν για τις μετακινήσεις τους ποδήλατα του 19ου αιώνα, ενώ φορούν χειροποίητες vintage ρόμπες.
Το σπίτι τους στο Πορτ Τάουνσεντ της Ουάσινγκτον είναι επιπλωμένο με συσκευές-αντίκες, όπως φούρνο με ξύλα, παγοθήκη και λάμπα που χρησιμοποιεί αέριο και σπίρτα. Δεν έχουν πλυντήριο, στεγνωτήριο, φούρνο μικροκυμάτων ή μίξερ. Για να επιβιώσουν στη σημερινή εποχή, πρέπει να κάνουν κάποιους συμβιβασμούς, όπως το να έχουν ένα σύγχρονο τηλέφωνο, αν και, όπως ισχυρίζονται, δεν είχαν ποτέ κινητά τηλέφωνα. Αποφεύγουν, δε, όσο αυτό είναι εφικτό, να χρησιμοποιούν υπολογιστές.
Η Σάρα χρησιμοποιεί υπολογιστές μόνο για τη συγγραφή των βιβλίων της, τα οποία είναι αφιερωμένα (φυσικά) στη Βικτωριανή Εποχή. Όπως μάλιστα εξήγησε, τα βιβλία της αρχικά τα γράφει στο χαρτί με πένα και μελάνι, αλλά τα πληκτρολογεί στη συνέχεια, προκειμένου να τα υποβάλει στον εκδότη. «Δεν υπάρχει πλέον εκδότης στον κόσμο που να δέχεται χειρόγραφο…», τόνισε χαρακτηριστικά.
Παρά το γεγονός ότι τόσο η Σάρα, όσο και ο σύζυγός της, έχουν δεχθεί επικρίσεις για τον τρόπο ζωής τους, καθώς και για μια σειρά άρθρων για τη Βικτωριανή Εποχή που η Σάρα ανάρτησε στο Διαδίκτυο, προσπαθώντας να σπάσει τα στερεότυπα, οι ίδιοι δηλώνουν ότι δεν πτοούνται, συνεχίζοντας έναν τρόπο ζωής που θυμίζει τους Άμις. «Άμις» ονομάζονται τα μέλη μιας χριστιανικής προτεσταντικής κοινότητας που εμφανίστηκαν τον 17ο αιώνα στην Ελβετία και τη Γερμανία και, κατά τον 18ο αιώνα, μετανάστευσαν στην Πενσυλβάνια των ΗΠΑ. Είναι συντηρητικοί Χριστιανοί και γνωστοί για τον απλό τρόπο διαβίωσής τους, την απλή τους ενδυμασία και την απροθυμία τους να υιοθετήσουν τις ανέσεις της σύγχρονης τεχνολογίας, επιμένοντας να ζουν στο παρελθόν.

Vintage και νοσταλγική εμπειρία
Οι περιπτώσεις που αναφέραμε δεν είναι οι μοναδικές, καθώς τα αμερικανικά και βρετανικά ΜΜΕ, κατά διαστήματα, παρουσιάζουν άτομα που επιλέγουν έναν πιο απλό τρόπο ζωής, μακριά από τη σύγχρονη τεχνολογία, πιο κοντά στη φύση, περιτριγυρισμένα από αντίκες του παρελθόντος. Πολλοί από αυτούς, βέβαια, έχουν κατηγορηθεί ότι αυτοπροβάλλονται μέσω Διαδικτύου, καθώς διαθέτουν κανάλια και ιστοσελίδες, γεγονός που δεν συνάδει με τον παρελθοντικό τρόπο ζωής που έχουν ενστερνιστεί. Άλλοι, πάλι, έχουν κατηγορηθεί ότι το κάνουν για να προωθήσουν τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες, όπως μαγαζιά με αντίκες και vintage ρούχα ή βιβλία.
Σε μια κοινωνία που περιστρέφεται γύρω από συνεχώς μεταβαλλόμενες τάσεις, πολλοί θεωρούν ότι η προσκόλληση σε παρελθοντικές εποχές και η vintage αισθητική αποτελεί μια σανίδα σωτηρίας ή ένα «φάρο» απέναντι στη «φουρτουνιασμένη» πραγματικότητα.

Είτε πρόκειται, πάντως, για τη νοσταλγία της ρετρό αναβίωσης, για τις πρακτικές πτυχές (τόσο για το περιβάλλον, όσο και για την τσέπη μας), είτε για τη διαχρονική αισθητική μιας άλλης εποχής, φαίνεται πως η αναβίωση παλαιότερων ετών αποτελεί ανάγκη για κάποιους, προκειμένου να ανταποκριθούν στις δυσκολίες του σύγχρονου κόσμου. Αρκεί να μη λησμονούμε τη ρήση του Λύντον Τζόνσον, 36ου προέδρου των ΗΠΑ: «Μπορούμε να αντλούμε διδάγματα από το παρελθόν, αλλά δεν μπορούμε να ζούμε μέσα σ’ αυτό».