Το απευχόμαστε, αλλά έλα που κάποτε συμβαίνει… Ίσως κάτι που μπορεί να καταναλώσουμε, μια… απερίσκεπτη προσωπική στιγμή ή και μια μοναχική βόλτα σε ένα ερημικό μέρος, μπορούν να σταθούν αφορμές για απρόσμενες «περιπέτειες» κατά τη διάρκεια των διακοπών μας. Παρόλο που δεν μπορούμε πάντα να αποφύγουμε τις αναποδιές, το σίγουρο είναι ότι μπορούμε να οργανωθούμε, ώστε να ελαχιστοποιήσουμε τις πιθανότητες να μας συμβούν.
● Διάρροια των ταξιδιωτών
Η πιο συχνή ασθένεια των ταξιδιωτών είναι η διάρροια. Προκαλείται από βακτήρια, ιούς και παράσιτα που μολύνουν την τροφή και το νερό, είτε είναι πόσιμο, είτε χρησιμοποιείται για το πλύσιμο ή την προετοιμασία του φαγητού.
– Να είστε προσεκτικοί κατά την κατανάλωση τροφίμων και ποτών.
– Καταναλώνετε ασφαλή υγρά για την αντικατάσταση υγρών και ηλεκτρολυτών. Να έχετε μαζί σας ειδικά φακελάκια ή ταμπλέτες που διαλύονται στο νερό, ειδικά εάν ταξιδεύετε με παιδιά.
– Ακολουθείτε ελαφριά δίαιτα: αποφύγετε τα λίπη, τα άβραστα λαχανικά και φρούτα, τον καφέ, το αλκοόλ και τα καρυκεύματα.
– Χρησιμοποιείτε αντιδιαρροϊκό φάρμακο που σας έχει προτείνει ο ιατρός σας πριν την αναχώρηση, αν οι διαρροϊκές κενώσεις είναι πάνω από τέσσερις την ημέρα.
– Η χρήση αντιδιαρροϊκών φαρμάκων (βισμούθιο, λοπεραμίδη) απαγορεύεται σε παιδιά μικρότερα των 2 ετών, στην περίπτωση που η διάρροια συνοδεύεται από πυρετό πάνω από 38°C ή στην περίπτωση παρουσίας αίματος/βλέννης στα κόπρανα. Εάν τα συμπτώματα επιμένουν περισσότερο από 2 ημέρες κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ή μετά τη επιστροφή ή εάν παρατηρηθεί αιματηρή διάρροια ή πυρετός, αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια.
– Χρησιμοποιείτε αντιβιοτικά μόνο με σύσταση του ιατρού σας, αν η διάρροια είναι έντονη (περισσότερες από 6 κενώσεις/ημέρα) ή αν συνοδεύεται από πυρετό.
● Ασφαλής κατανάλωση τροφίμων και ποτών
Τα μολυσμένα τρόφιμα και ποτά μπορεί να προκαλέσουν διάρροια των ταξιδιωτών και άλλα νοσήματα, όπως ηπατίτιδα Α ή τυφοειδή πυρετό, που ενδέχεται να διαταράξουν το ταξίδι. Οπότε:
Πριν καταναλώσετε οτιδήποτε, βράστε το, μαγειρέψτε το, ξεφλουδίστε το ή αφήστε το.
Για να προστατευθείτε:
– Πλένετε πάντα τα χέρια σας πριν την κατανάλωση φαγητού ή ποτού, ή χρησιμοποιείτε εναλλακτικά αλκοολούχο αντισηπτικό.
– Καταναλώνετε μόνο καλά μαγειρεμένο φαγητό που σερβίρεται αχνιστό ή ζεστό.
– Προτιμάτε φρούτα και λαχανικά που μπορείτε να ξεφλουδίσετε ή να τα πλένετε οι ίδιοι, με εμφιαλωμένο νερό ή νερό που έχει απολυμανθεί, πριν τα καταναλώσετε.
– Προτιμάτε συσκευασμένα ή κονσερβοποιημένα τρόφιμα που συνήθως είναι ασφαλή.
– Αποφεύγετε την κατανάλωση ωμών τροφίμων, όπως κρέας, θαλασσινά, φρούτα, λαχανικά, ωμές σαλάτες.
– Αποφεύγετε να καταναλώνετε τρόφιμα που βρίσκονται για αρκετές ώρες σε θερμοκρασία περιβάλλοντος (π.χ. σε μπουφέ).
– Αποφεύγετε την κατανάλωση κρύων σαλτσών (dressings) που παρασκευάζονται συνήθως από ωμά υλικά (φρούτα, λαχανικά, αυγά).
– Αποφεύγετε το φαγητό από πλανόδιους πωλητές (streetfood).
– Αποφεύγετε την κατανάλωση κρέατος από άγρια ζώα (π.χ. πιθήκους, τρωκτικά, ερπετά κ.λπ.).
– Καταναλώνετε εμφιαλωμένο νερό ή νερό που έχει απολυμανθεί, ακόμη και για το βούρτσισμα των δοντιών.
– Προτιμάτε τα ποτά σε μεταλλικές συσκευασίες ή τα εμφιαλωμένα.
– Προτιμάτε ζεστά, αχνιστά ροφήματα (καφέ, τσάι). Αποφύγετε να προσθέσετε γάλα ή χυμό λεμονιού.
– Καταναλώνετε εμφιαλωμένα αλκοολούχα ποτά (κρασί, μπύρα).
– Αποφεύγετε τα παγάκια, τους φρέσκους χυμούς φρούτων, τα αναψυκτικά και τα ποτά από αυτόματους διανεμητές.
– Αποφεύγετε τα μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα ή παρασκευάσματα που τα περιέχουν (γάλα, τυρί, γιαούρτι, παγωτό).
● Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα
Οι ταξιδιώτες που έχουν σεξουαλικές επαφές χωρίς προστασία διατρέχουν κίνδυνο να προσβληθούν από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ), όπως HIV, χλαμύδια, σύφιλη και γονόρροια. Καθώς πολλά ΣΜΝ δεν εμφανίζουν άμεσα συμπτώματα, μπορεί ο ταξιδιώτης ή ο σύντροφός του να μην αντιληφθούν ότι έχουν μολυνθεί.
Για να προστατευθείτε:
– Χρησιμοποιείτε σε κάθε επαφή προφυλακτικά υψηλής ποιότητας. Φροντίστε να τα χρησιμοποιήσετε σωστά και συστηματικά.
– Συζητήστε με τον γιατρό σας το ενδεχόμενο εμβολιασμού για ηπατίτιδα Α και ηπατίτιδα Β πριν το ταξίδι και ενημερωθείτε για τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).
– Μην υποθέτετε ότι ο/η σύντροφος σας δεν είναι φορέας ΣΜΝ επειδή δεν το αναφέρει, καθώς οι φορείς είναι συχνά ασυμπτωματικοί. Συζητάτε ανοιχτά με τον/την σύντροφό σας για τα ΣΜΝ και την ημερομηνία του πρόσφατου ελέγχου σας.
– Αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή υπό την επήρεια αλκοόλ ή εξαρτησιογόνων ουσιών.
– Αν εμφανίσετε συμπτώματα, όπως εξάνθημα, έλκη ή διογκωμένους λεμφαδένες στην περιοχή των γεννητικών οργάνων, έκκριμα από τον κόλπο ή την ουρήθρα, κνησμό καθώς και πόνο ή κάψιμο κατά τη σεξουαλική επαφή ή την ούρηση, να επικοινωνήσετε άμεσα με τον ιατρό σας.
● Ασφάλεια
Η βία και η εγκληματικότητα αποτελούν σημαντικό κίνδυνο για τους ταξιδιώτες, καθώς συχνά αυτοί αποτελούν εύκολο στόχο.
Για να προστατευθείτε:
– Μεριμνήστε να έχετε ασφάλεια υγείας ταξιδιού που καλύπτει ασθένεια, κλοπή ή απώλεια προσωπικών αντικειμένων και τραυματισμούς από τροχαία ατυχήματα.
– Ενημερωθείτε και σεβαστείτε τους νόμους της χώρας και τα τοπικά έθιμα.
– Αποφύγετε να κυκλοφορείτε τη νύχτα, χωρίς συνοδεία και σε μη τουριστικές και απομακρυσμένες περιοχές.
– Αποφύγετε να φοράτε κοσμήματα και ακριβά ρούχα.
– Αφήστε το διαβατήριο στο ξενοδοχείο και κυκλοφορείτε με φωτοτυπία.
– Κλειδώνετε πάντα την πόρτα στο ξενοδοχείο σας και φυλάξτε πολύτιμα αντικείμενα σε ασφαλές μέρος.
– Αποφεύγετε την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
– Ενημερωθείτε για τις τοπικές μονάδες παροχής υπηρεσιών υγείας.
– Έχετε μαζί σας τα στοιχεία επικοινωνίας με την Ελληνική Πρεσβεία/Προξενείο.
● Επιστρέφοντας από το ταξίδι
Καλό είναι ο ταξιδιώτης, επιστρέφοντας, να παρακολουθήσει για ένα διάστημα την υγεία του. Εάν αρρωστήσει κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ή μετά την επιστροφή του, θα πρέπει να ενημερώσει τον γιατρό του για το ταξίδι και τις δραστηριότητές του. Συνήθως, τα συχνότερα θέματα που απασχολούν τους ταξιδιώτες μετά την επιστροφή τους είναι ο πυρετός, η διάρροια και δερματολογικά προβλήματα.
Εάν λαμβάνει χημειοπροφύλαξη για την ελονοσία, να συνεχίσει την αγωγή και μετά την επιστροφή του. Ο πυρετός σε έναν ταξιδιώτη που επιστρέφει από μια ενδημική περιοχή για την ελονοσία (ιδιαίτερα τους πρώτους τρεις μήνες) χρειάζεται να αξιολογηθεί άμεσα. Η χημειοπροφύλαξη για την ελονοσία δεν προσδίδει απόλυτη προστασία από τη νόσο.
