Είναι στο πεζοδρόµιο µια γυναίκα µε αµαξίδιο, σχετικά µεγάλης ηλικίας, µελαµψή, προφανώς ξένη, η οποία ζητιανεύει κρατώντας στο χέρι ένα πλαστικό ποτηράκι, κουνώντας το µπροστά στους περαστικούς, µήπως και ρίξει κανείς κάτι µέσα. Κανένας δεν της δίνει σηµασία, όλοι την προσπερνούν βιαστικά, µέχρι…
…µέχρι που ένας ανθρωπάκος ατηµέλητος, εµφανώς ταλαιπωρηµένος, ξένος και ο ίδιος, µάλλον από κάποια αραβική χώρα, σταµατάει µπροστά της. Ψάχνει τις τσέπες του, βγάζει ένα κέρµα και, χαιρετώντας την µε ένα νεύµα, το ρίχνει στο ποτηράκι της και συνεχίζει τον δρόµο του.
Το περιστατικό είναι πραγµατικό, το είδα µε τα µάτια µου ένα πρωί Σαββάτου στην Αγίου Κωνσταντίνου. «Ξαναπαίζοντάς» το στο µυαλό µου, σκέφτηκα ότι, γι’ αυτά τα 5-6 δευτερόλεπτα που δεν φάνηκε να πρόσεξε και κανείς, θα µπορούσαν να γραφτούν ολόκληροι τόµοι.
Αν πετύχαινες αυτόν τον άνθρωπο να κάθεται σε ένα σκαλί, κάπου στην Πανεπιστηµίου, µε την εικόνα που παρουσίαζε, θα τον περνούσες για ζητιάνο. Χωρίς αµφιβολία. Και ποιος µας λέει ότι δεν είναι… Ίσως µόνο κάποιος που ξέρει τι σηµαίνει να κάθεσαι επί ώρες στο πεζοδρόµιο, ποδοπατώντας την περηφάνια και την αξιοπρέπειά σου, να µπορεί µε τόση φυσικότητα να ρίξει ένα κέρµα στο ποτηράκι ενός άλλου. Όµοιος οµοίω…
«Με τόση φυσικότητα», ναι. Διότι αν κάτι µου έκανε εντύπωση παρακολουθώντας τον, ήταν το πώς ο ανθρωπάκος αυτός έριξε τον οβολό του χωρίς την παραµικρή υποψία περιφρόνησης ή οίκτου απέναντι στη γυναίκα. Το έκανε µε την ίδια φυσικότητα που κάποιος θα έδινε στον κουλουρτζή 50 λεπτά για να πάρει ένα κουλούρι ή θα έριχνε ένα κέρµα στο βαζάκι µε τα tips δίπλα στο ταµείο, στο µαγαζί από το οποίο παίρνει καφέ κάθε πρωί.
Ο δε σεβασµός µε τον οποίο αντιµετώπισε εκείνη τη γυναίκα ήταν τόσο έκδηλος, που θα ορκιζόµουν ότι, αν ήµουν πιο κοντά, θα τον άκουγα να λέει χαιρετώντας την: «Κυρία µου…».
Γενναιοδωρία ή «ευγενής άµιλλα» µεταξύ οµοιοπαθών – ποιος ξέρει…
Οµοιοπαθής µε τη γυναίκα ή µη, γεγονός ήταν ότι ο άνθρωπος αυτός φαινόταν ξεκάθαρα κακοπαθηµένος. Ούτε χρήµατα φαινόταν να έχει, ούτε και πολλές αλλαξιές ρούχα να βάλει. Τι σηµασία έχει, λοιπόν, και τι κέρµα ήταν εκείνο που της έβαλε στο ποτηράκι…
Πόσο να εκτιµάται, άραγε, ένα κέρµα των 10 ή των 20 λεπτών στη χρηµατική κλίµακα ενός φτωχού ανθρώπου; Ενός φτωχού ανθρώπου µέσα σε µια υπερκαταναλωτική κοινωνία; Ενός φτωχού ανθρώπου µακριά από την πατρίδα του, που και τα ελάχιστα χρήµατα που είχε καταφέρει να µαζέψει, τα έδωσε στον διακινητή που του υποσχόταν µια «νέα ζωή στην Ευρώπη»;
Αλλά, κυρίως, πόσο εκτιµάται από έναν άνθρωπο που ζει στον δρόµο εκείνη η ανεπιτήδευτη πράξη αλληλεγγύης, εκείνη η ευγένεια, εκείνο το τελευταίο νεύµα πριν χαθεί στη γωνία του δρόµου; Εκείνο το «καλή δύναµη» που εννοήθηκε…;
Όταν είχα πρωτοέρθει στην Αθήνα, οι εικόνες αυτές µε στεναχωρούσαν, δεν τολµούσα καν να τους κοιτάξω, δεν το άντεχα. Αυτό που είδα µε ταρακούνησε, κάνοντάς µε να συνειδητοποιήσω ότι µε τον καιρό συνήθισα αυτές τις εικόνες και, τώρα πια, τις περισσότερες φορές, προσπερνάω σαν οι άνθρωποι αυτοί να µην είναι καν εκεί, σαν να µην υπάρχουν. Και ξαφνικά ντράπηκα.
Μαρία Λυσάνδρου
m.lysandrou@tpb.gr