Η ολιστική προσέγγιση της υγείας σημαίνει ότι δεν αντιμετωπίζουμε μόνο τη χρόνια πάθηση, αλλά τον άνθρωπο που ζει με αυτήν. Στον σακχαρώδη διαβήτη, όπως και σε κάθε χρόνια ή σπάνια πάθηση, η θεραπεία δεν περιορίζεται στη συνταγογράφηση φαρμάκων. Περιλαμβάνει τη διατροφική υποστήριξη, την εκπαίδευση, τη σωματική δραστηριότητα, την ψυχολογική ενδυνάμωση, την κοινωνική ένταξη, την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και την ενεργό συμμετοχή του ίδιου του πάσχοντα στη λήψη αποφάσεων. Στόχος δεν είναι απλώς η επιβίωση, αλλά η συνεχόμενη βελτίωση της ποιότητας ζωής και, ταυτόχρονα, η κοινωνική συμμετοχή.
γράφει ο Χρήστος Δαραμήλας
Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ)
Η ψυχική υγεία αποτελεί μεν έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες στη διαχείριση των χρόνιων και σπανίων παθήσεων, αλλά η ολιστική φροντίδα είναι πολύ ευρύτερη. Απαιτεί συνεργασία πολλών επαγγελματιών υγείας και κοινωνικών υπηρεσιών, ώστε να καλύπτονται οι βιολογικές, ψυχολογικές και κοινωνικές ανάγκες του ανθρώπου.
Για τα άτομα με χρόνιες ή σπάνιες παθήσεις και αναπηρία, η υγεία συνδέεται άρρηκτα με την ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση, την εργασία, την τεχνολογία, την αποκατάσταση και την κοινωνική συμμετοχή. Η προσέγγιση αυτή μετατοπίζει το ενδιαφέρον από την ασθένεια, στον άνθρωπο και τα δικαιώματά του.
Πρόληψη και ολιστική αντιμετώπιση
Η πρόληψη αποτελεί θεμέλιο της ολιστικής προσέγγισης. Από την προαγωγή υγιεινών συνηθειών και τον προσυμπτωματικό έλεγχο, έως την έγκαιρη διάγνωση, την αποφυγή επιπλοκών και τη διατήρηση της λειτουργικότητας. Η πρόληψη επηρεάζει καθοριστικά την πορεία των χρόνιων νοσημάτων και, ειδικά στην περίπτωση του σακχαρώδη διαβήτη, μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές σε κάθε όργανο του ανθρώπινου σώματος. Παράλληλα, η εκπαίδευση και η ενδυνάμωση τόσο των πολιτών, όσο και των ίδιων των ατόμων που πάσχουν, συμβάλλουν στην καλύτερη αυτοδιαχείριση της εκάστοτε πάθησης, αλλά και στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των υπηρεσιών υγείας.
Η ολιστική αντιμετώπιση των ασθενειών στη χώρα μας
Στην Ελλάδα έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς μια ολιστική αντιμετώπιση της υγείας, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν κατακερματισμένες υπηρεσίες και ανισότητες στην πρόσβαση.
Για την επίτευξη της μετάβασης σε ένα πραγματικά ανθρωποκεντρικό σύστημα υγείας, απαιτείται ισχυρή πρωτοβάθμια φροντίδα, διεπιστημονικές ομάδες, διασύνδεση υγείας και κοινωνικής φροντίδας, πλήρης διαλειτουργικότητα μεταξύ των συστημάτων, αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των πολιτών που πάσχουν, καθώς και των οργανώσεών τους, στον σχεδιασμό των πολιτικών.
Ως «καλή υγεία» δεν χαρακτηρίζεται μόνο η απουσία κάποιας χρόνιας, σπάνιας πάθησης ή αναπηρίας. «Καλή υγεία» είναι η δυνατότητα κάθε ανθρώπου να ζει με αξιοπρέπεια, αυτονομία και ίσες ευκαιρίες. Αυτή είναι η ουσία μιας σύγχρονης, συμπεριληπτικής και πραγματικά ολιστικής προσέγγισης στην υγεία.