Πώς να αντιμετωπίσουμε τη δυσανεξία στη λακτόζη;

Η δυσανεξία στη λακτόζη επηρεάζει ένα πολύ υψηλό ποσοστό ενηλίκων. Καθώς υπολογίζεται ότι περίπου το 65% του πληθυσμού έχει μειωμένη ικανότητα πέψης της λακτόζης μετά τη βρεφική ηλικία, είναι καλό να ελέγξουμε αν αυτό αφορά και εμάς.

«Η δυσανεξία στη λακτόζη δεν είναι το ίδιο με την αλλεργία στο γάλα. Eίναι περισσότερο ενόχληση, και όχι κάποια υπερβολική αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυτό, πρακτικά, σημαίνει ότι πολλά άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη μπορεί να καταναλώνουν μικρές ποσότητες από τα τρόφιμα που περιέχουν λακτόζη, χωρίς να έχουν κανένα σύμπτωμα», εξηγεί ο κ. Κάρολος Παπαλαζάρου Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, συνεργάτης του Metropolitan Hospital.

Ποιες απαντήσεις δίνει ο ίδιος στις πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη δυσανεξία στη λακτόζη και ποιες διατροφικές αλλαγές προτείνει που μπορεί να βοηθήσουν τους δυσανεκτικούς;

Ποια συμπτώματα πρέπει να μας βάλουν σε σκέψεις;

Τα συμπτώματα δυσανεξίας στη λακτόζη εμφανίζονται συνήθως σε 30 λεπτά ή έως και 2 ώρες μετά την κατανάλωση της τροφής που την περιέχει και αφορούν κυρίως το γαστρεντερικό σύστημα: φούσκωμα, αέρια, διάρροια, ναυτία. Πιο σπάνια εμφανίζονται και συμπτώματα, όπως ημικρανία και ακμή.

Σε ποιες τροφές συναντάμε τη λακτόζη;

Η λακτόζη είναι ένα σάκχαρο που βρίσκεται στο γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Για να αφομοιωθεί σωστά αυτό το σάκχαρο, το λεπτό έντερο πρέπει να παράγει επαρκείς ποσότητες του ενζύμου που ονομάζεται λακτάση.

Σε τι οφείλεται, όμως, η μειωμένη παραγωγή λακτάσης;

Σε γενετικό/οικογενειακό ιστορικό

Η αδυναμία παραγωγής λακτάσης μπορεί, μερικές φορές, να είναι συγγενής (συνήθως στις περιπτώσεις που εμφανίζεται από την εφηβική ηλικία). Παράλληλα, υπάρχουν πληθυσμοί που εμφανίζουν δυσανεξία στη λακτόζη συχνότερα από άλλους.

Στην ηλικία

Καθώς μεγαλώνουμε, η παραγωγή λακτάσης μειώνεται, οδηγώντας σε δυσανεξία άτομα που σε νεότερη ηλικία δεν είχαν εμφανή σημάδια δυσανεξίας στη λακτόζη.

Σε παθολογικές καταστάσεις

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η δυσανεξία στη λακτόζη μπορεί επίσης να προκύψει από χειρουργική επέμβαση, τραυματισμό, ασθένεια, ακόμη και από ορισμένες θεραπείες. Συχνές παθήσεις που μπορούν να συμβάλουν στην εμφάνισή της είναι η γαστρεντερίτιδα, η νόσος του Crohn, η ελκώδης κολίτιδα, η κοιλιοκάκη και η καντιτίαση. Ακόμη και περιπτώσεις γρίπης μπορεί να προκαλέσουν δυσανεξία (ωστόσο, συχνά τα συμπτώματα εξασθενούν με την πάροδο του χρόνου). Επιπλέον, η λήψη φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων αντιβιοτικών για παρατεταμένες χρονικές περιόδους, μπορεί να διαταράξει την υγεία του εντέρου και να συμβάλει στη δυσανεξία στη λακτόζη.

Σε στρες

Είναι κοινώς αποδεκτό ότι οι στρεσογόνες καταστάσεις επηρεάζουν άμεσα την υγεία του γαστρεντερικού συστήματος. Μεταξύ των συμπτωμάτων που προκαλούν είναι και η μειωμένη παραγωγή λακτάσης.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της δυσανεξίας στη λακτόζη γίνεται συνήθως με τη λήψη ιστορικού, την κλινική εικόνα, με τεστ υδρογόνου αναπνοής και με την αντίδραση σε μια δοκιμαστική δίαιτα περιορισμού τροφίμων που περιέχουν λακτόζη.

Υπάρχει θεραπεία στη δυσανεξία στη λακτόζη;

Επί του παρόντος, δεν υπάρχει μόνιμη θεραπεία για τη δυσανεξία στη λακτόζη, επειδή καμία θεραπεία δεν μπορεί να αυξήσει την ποσότητα λακτάσης που παράγει το λεπτό έντερο. Ωστόσο, με την κατάλληλη διατροφική παρέμβαση, τα συμπτώματα μπορούν να μειωθούν και, σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμη και να εξαλειφθούν.

Οι πάσχοντες πρέπει να αλλάξουμε διατροφικές συμπεριφορές;

Η διατροφική παρέμβαση αφορά τον περιορισμό ή τον αποκλεισμό (ανάλογα με την περίπτωση) του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων (τυρί, κρέμες τυριού, γιαούρτι κ.λπ.), καθώς και συσκευασμένων, κονσερβοποιημένων και κατεψυγμένων τροφίμων που περιέχουν:

• Γάλα
• Λακτόζη
• Ορό γάλακτος
• Τυρόπηγμα
• Υποπροϊόντα γάλακτος
• Σκόνη γάλακτος

Το θετικό είναι ότι πλέον υπάρχουν στην αγορά αρκετά γαλακτοκομικά προϊόντα χωρίς λακτόζη (lactose Free) και, έτσι, τα άτομα με τη συγκεκριμένη δυσανεξία δεν στερούνται τροφές όπως το γάλα, το γιαούρτι, τα τυριά κ.λπ.

4+1 χρήσιμα tips

1. Χρησιμοποιήστε βιολογικά γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν υποστεί ζύμωση
   Σε ήπιες περιπτώσεις δυσανεξίας, τα γαλακτοκομικά που έχουν υποστεί ζύμωση βελτιώνουν την πεπτικότητα της λακτόζης, των λιπών και των πρωτεϊνών στα γαλακτοκομικά, συμβάλλοντας και στην υγιή πέψη άλλων τροφίμων.
   Το βιολογικό κεφίρ είναι η τέλεια λύση, καθώς είναι πλούσιο σε απαραίτητα αμινοξέα, βιταμίνες, μέταλλα, όπως μαγνήσιο, θειαμίνη, Β12, φυλλικό οξύ και το μυστικό δομικό των οστών, τη βιταμίνη Κ, η οποία βοηθά σημαντικά στον μεταβολισμό του ασβεστίου. 

2. Δοκιμάστε κατσικίσιο γάλα
   Για πολλούς ανθρώπους, το κατσικίσιο γάλα μπορεί να είναι πιο εύκολο για το πεπτικό σύστημα από το αγελαδινό. Αυτό συμβαίνει γιατί περιέχει λιγότερη λακτόζη και απορροφάται πιο εύκολα από τον οργανισμό. Επιπλέον, δεν στερείται τίποτα συγκριτικά με το αγελαδινό γάλα, καθώς είναι πλούσιο σε φώσφορο, ασβέστιο, κάλιο, βιοτίνη και παντοθενικό οξύ.

3. Λάβετε πεπτικά ένζυμα που περιέχουν λακτάση
   Καθώς η λακτάση είναι το ένζυμο που λείπει από την πεπτική οδό για άτομα που πάσχουν από δυσανεξία στη λακτόζη, το συμπλήρωμα πεπτικών ενζύμων μπορεί να βοηθήσει στη διάσπαση λιπών, υδατανθράκων και πρωτεϊνών, συμβάλλοντας στην αποτελεσματική λειτουργία του πεπτικού συστήματος.

4. Xρησιμοποιήστε συμπληρώματα με Προβιοτικά
   Οι ζωντανές ή ενεργές καλλιέργειες στο γιαούρτι, το κεφίρ, τα ζυμωμένα λαχανικά (τουρσιά) και τα συμπληρώματα, συμβάλλουν στη διατήρηση ενός υγιούς πεπτικού συστήματος. Η αύξηση των υγιών βακτηρίων στο έντερό σας μπορεί να βοηθήσει στην τόνωση της παραγωγής λακτάσης ή, τουλάχιστον, στην πέψη. 

5. Προσθέστε τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Κ
   Πολλοί άνθρωποι που έχουν δυσανεξία στη λακτόζη, παρουσάζουν και έλλειψη βιταμίνης Κ. Επομένως, είναι σημαντικό να βεβαιωθείτε ότι λαμβάνετε αρκετή ποσότητα βιταμίνης Κ στην καθημερινή διατροφή σας. «Τροφές που την περιέχουν σε μεγάλες ποσότητες είναι τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα κρεμμύδια, τα λαχανάκια Βρυξελλών, το λάχανο, το μπρόκολο, τα αγγούρια, αλλά και το κεφίρ», καταλήγει ο κ. Παπαλαζάρου.