Γιώτα Χουλιάρα
«Δεν υπάρχει καλύτερος ψυχοθεραπευτής στον κόσμο, από ένα κουτάβι που γλείφει το πρόσωπό σου» – Μπέρναρντ Γουίλιαμς, Άγγλος φιλόσοφος (1929-2003)
Κάποτε ο Χάρι Τρούμαν, ο 33ος πρόεδρος των ΗΠΑ, σχολιάζοντας την πολιτική κατάσταση που επικρατούσε πέριξ του Λευκού Οίκου, είπε το περίφημο «Αν θέλεις ένα φίλο στην Ουάσιγκτον, πάρε ένα σκύλο».
Ο ίδιος, εξάλλου, είχε ένα κόκερ σπάνιελ, τον Feller, τον οποίο είχε πάρει ως δώρο τα Χριστούγεννα του 1947. Αν και η συγκεκριμένη ρήση του Τρούμαν έχει αμφισβητηθεί από αναλυτές και ερευνητές της σύγχρονης αμερικανικής ιστορίας, έμεινε διάσημη, αποτελώντας ένα συχνό απόφθεγμα μεταξύ φιλόζωων, προκειμένου να υποστηρίξουν την υιοθεσία ενός σκύλου ως κατοικιδίου.
Από την τηλεοπτική σειρά «Λάσι» των παιδικών μας χρόνων, μέχρι τα περιβόητα «101 σκυλιά της Δαλματίας» της Disney, η αφοσίωση και η αγάπη που παρέχει ένα σκυλάκι στον ιδιοκτήτη του, προβάλλονται με τον πιο τρυφερό και γλυκό τρόπο. Εξάλλου, «σταθμό» αποτελεί η άκρως συγκινητική ταινία του 2009, με τίτλο «Χάτσικο: Η ιστορία ενός σκύλου», στην οποία πρωταγωνιστεί ο Ρίτσαρντ Γκιρ, μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη τη διάσημη ιστορία του Χάτσικο, ενός λευκού σκύλου ράτσας Ακίτα, ο οποίος ήταν τόσο αφοσιωμένος στο αφεντικό του που, ακόμη και όταν εκείνος είχε πεθάνει, δεν έπαυε να τον περιμένει καθημερινά να επιστρέψει από τη δουλειά.
Πολύ δημοφιλής ταινία, με πρωταγωνιστή τις γάτες αυτή τη φορά, είναι και η παραγωγή του 2016 με τίτλο «Εννιά Ζωές», μια από τις τελευταίες ταινίες του Κέβιν Σπέισι, πριν το ξέσπασμα των σκανδάλων που έπληξαν την καριέρα του. Σε σχέση με τον σκύλο, η γάτα θεωρείται πιο μυστηριακή, χαρακτηριστικό που απολαμβάνουν ιδιαίτερα οι… λάτρεις των γατών.
Μια πράξη ευθύνης
Καθώς η πανδημία έχει εισβάλει στη ζωή μας αλλάζοντας τις συνήθειες και την καθημερινότητά μας τα τελευταία δυο χρόνια, η υιοθεσία ενός κατοικιδίου είναι πλέον συχνό φαινόμενο. Η αύξηση της εργασίας από το σπίτι, σε συνδυασμό με τις αλλαγές σε διασκέδαση και εξόδους, έκαναν πολλούς να αναζητήσουν μια διέξοδο στην υιοθεσία ενός ζώου. Ας μην ξεχνάμε ότι, κατά το πρώτο έτος της πανδημίας, όταν είχαν επιβληθεί περιορισμοί στις μετακινήσεις, οι ιδιοκτήτες σκύλων είχαν την ευχέρεια να κάνουν συχνές εξόδους από το σπίτι, λόγω των αναγκών των κακοικιδίων τους. Τότε ήταν που παρατηρήθηκε μια αύξηση στα ποσοστά των ενδιαφερομένων να υιοθετήσουν ένα σκυλάκι. Πολλοί, επίσης, ήταν και εκείνοι που θέλησαν να πάρουν κάποιο κατοικίδιο, σκύλο ή γάτα, ως συντροφιά, προκειμένου να απαλύνουν λίγο τη μοναξιά στην οποία τους εξανάγκασε ο περιορισμός στο σπίτι.
Καθώς, όμως, οι συνθήκες της καθημερινότητας δείχνουν να βελτιώνονται και οι κοινωνίες ελπίζουν σταδιακά να επιστρέψουν στις παλιές τους συνήθειες, προ πανδημίας, το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν οι συγκεκριμένοι ιδιοκτήτες κατοικιδίων θα φανούν υπεύθυνοι ή αν θα γίνουμε μάρτυρες εγκατάλειψης ζώων, αφού πλέον δεν θα τα θεωρούν… χρήσιμα.
Η υιοθεσία ενός ζώου, σκύλου ή γάτας, έχει πολλαπλά οφέλη για όποιον το αποφασίσει. Ωστόσο, είναι πρώτα και πάνω απ΄όλα μια πράξη ευθύνης και δέσμευσης. Αυτό που συχνά «αγνοούν» όσοι λαμβάνουν βιαστικά την απόφαση να υιοθετήσουν ένα ζώο, είναι πως, με την πράξη τους αυτή, δεσμεύονται απέναντί του για τα επόμενα 10, ενδεχομένως και 20 χρόνια, ανάλογα με το προσδόκιμο ζωής του κατοικιδίου. Η υιοθεσία ενός ζώου δεν είναι μια στιγμιαία απόφαση που απλά τυχαίνει. Ούτε, φυσικά, μια λύση ανάγκης. Πολύ περισσότερο, η υιοθεσία ενός ζώου δεν πρέπει να προβάλλεται ως δώρο προς τα παιδιά ή κάποιο άλλο μέλος της οικογένειας, καθώς δεν πρόκειται για κάποιο άψυχο αντικείμενο που προορίζεται μόνο για παιχνίδι ή διασκέδαση. Ούτε ως ένα δώρο που, όταν το βαρεθούμε, απλά απαλλασσόμαστε από την παρουσία του.
Η υιοθεσία ενός κατοικίδιου είναι μια υπέρτατη πράξη αγάπης και δέσμευσης, για την οποία απαιτείται η κατάλληλη προετοιμασία.
Επομένως, πριν υιοθετήσετε μια γάτα ή έναν σκύλο, αφιερώστε λίγο χρόνο για να κάνετε τις ακόλουθες ερωτήσεις στον εαυτό σας και να απαντήσετε με ειλικρίνεια:
● Είναι η κατάλληλη στιγμή για εσάς και την οικογένειά σας;
Η υιοθέτηση ενός νέου κατοικίδιου είναι μια δέσμευση ζωής, η οποία μπορεί να σημαίνει έως και 15-20 χρόνια για ένα κουτάβι ή ένα γατάκι. Σκεφτείτε εκ των προτέρων πώς ο νέος σας φίλος θα ταιριάζει στην παρούσα κατάστασή σας, αλλά και στο μέλλον σας. Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η μετακόμιση ή η γέννηση παιδιών, μπορεί να είναι δύσκολο να προβλεφθούν, αλλά λαμβάνοντας υπ’ όψιν πιθανές αλλαγές που μπορεί να προκύψουν στο άμεσο μέλλον, ίσως είναι βοηθητικό στην επιλογή του κατάλληλου για εσάς κατοικιδίου.
● Είστε έτοιμοι για τα έξοδα;
Η αγάπη που προσφέρει ένα κατοικίδιο είναι ανεκτίμητη. Αυτό που σίγουρα μπορεί να εκτιμηθεί είναι τα έξοδά του, προκειμένου να διατηρείται υγιές. Εάν δεν έχετε την οικονομική δυνατότητα να πάτε το κατοικίδιό σας στον κτηνίατρο, τότε δεν έχετε την οικονομική δυνατότητα να αποκτήσετε ένα κατοικίδιο. Πρέπει να λάβετε υπ’ όψιν τις επισκέψεις στον κτηνίατρο, τα χάπια και οποιαδήποτε άλλα απαραίτητα φάρμακα ενδεχομένως να χρειαστεί, καθώς και τη δυνατότητα για επείγουσες επισκέψεις και κτηνιατρικά χειρουργεία. Και η ιατρική περίθαλψη είναι μόνο ένα μέρος των οικονομικών ευθυνών της κατοχής ενός κατοικιδίου…
Ο μηνιαίος λογαριασμός του παντοπωλείου σας θα αυξάνεται από τις τροφές για κατοικίδια, ενώ πρέπει να υπολογίσετε και τις λιχουδιές και τα απαραίτητα παιχνίδια για άσκηση και πνευματική τόνωση.
Πριν υιοθετήσετε το κατοικίδιό σας, καθίστε και εξετάστε τα μηνιαία έξοδά σας και συνυπολογίστε τα κόστη κατοικιδίων στον προϋπολογισμό σας. Υπολογίστε το κόστος της τροφής, της κτηνιατρικής περίθαλψης, της στείρωσης, της περιποίησης και της σωστής αναγνώρισης (ένα κολάρο με ετικέτες ή/και μια πιο μόνιμη μορφή ταυτότητας, όπως τα μικροτσίπ). Είστε πρόθυμοι και σε θέση να καλύψετε όλα αυτά τα έξοδα;
● Μπορείτε να αφιερώσετε χρόνο στο νέο σας κατοικίδιο;
Τα περισσότερα σκυλιά απολαμβάνουν αρκετές ώρες άσκησης και συντροφιάς κάθε μέρα. Οι γάτες, από την άλλη, μπορούν με μεγαλύτερη ευκολία να παραμείνουν μέσα σε εσωτερικό χώρο. Επομένως, η άσκηση συνήθως δεν αποτελεί πρόβλημα γι’ αυτές – αρκεί να έχουν τα κατάλληλα παιχνίδια (ονυχοδρόμια κ.λπ.). Όμως όλα τα κατοικίδια αγαπούν να παίζουν και να περνούν χρόνο μαζί σας. Εάν η δουλειά σας απαιτεί να ταξιδεύετε συχνά ή εάν είστε έξω από το σπίτι τις περισσότερες ώρες της ημέρας ή και τα βράδια, θα πρέπει να οργανώσετε το πρόγραμμά σας, ώστε να μπορείτε να περνάτε ποιοτικό χρόνο με το νέο σας κατοικίδιο, που τόσο το χρειάζεται.
● Θα ταιριάζει το νέο σας κατοικίδιο με την οικογένειά σας;
Βεβαιωθείτε ότι όλα τα μέλη της οικογένειάς σας, τόσο τα… δίποδα, όσο και τα τετράποδα, μπορούν να δεχθούν την προσθήκη μιας γάτας ή σκύλου στο σπίτι. Καλό είναι να λάβετε υπ’ όψιν την προσωπικότητα, την υγεία και το επίπεδο ευθύνης του καθενός.
Σκύλος ή γάτα;
Ας υποθέσουμε ότι απαντήσατε θετικά στις παραπάνω ερωτήσεις. Η επιλογή του κατοικιδίου είναι επίσης σημαντική, καθώς έχει να κάνει με την ιδιοσυγκρασία σας, τις προτιμήσεις και τις ιδιαιτερότητές σας.
Ας εξετάσουμε, λοιπόν, κάποια ακόμη ζητήματα που θα διευκολύνουν την επιλογή ενός κατοικιδίου που σας ταιριάζει:
● Ζωτικός χώρος: Εξετάστε το μέγεθος του σπιτιού ή του διαμερίσματός σας. Είναι αυτονόητο ότι ένας μεγάλος σκύλος δεν είναι κατάλληλος για ένα μικρό διαμέρισμα, στο οποίο ταιριάζει περισσότερο μια γάτα. Σκεφτείτε το μέγεθος του χώρου σας και αν σκοπεύετε να μείνετε εκεί. Ο χώρος σας διαθέτει αυλή, για να παίξετε και να εξερευνήσετε μαζί με το κατοικίδιο; Και, αν όχι, η γειτονιά έχει κάποιο πάρκο που μπορεί να προσφέρεται γι’ αυτό;
● Καθημερινό πρόγραμμα: Ο τρόπος ζωής σας έχει τεράστια επίδραση στο κατοικίδιό σας. Εάν λείπετε συχνά από το σπίτι, ο σκύλος ίσως να μην προσφέρεται ως επιλογή. Ο χρόνος σίτισης, το μπάνιο και η άσκησή του με βόλτες και παιχνίδι θα πρέπει να ενσωματωθούν στο καθημερινό σας πρόγραμμα. Και το πιο σημαντικό: θα πρέπει να το τηρείτε αυτό το πρόγραμμα.
Το πρόγραμμα μιας γάτας συνήθως είναι πιο ευέλικτο από εκείνο ενός σκύλου, καθώς δεν χρειάζεται να τη βγάζετε βόλτα. Σίγουρα, όμως, θα πρέπει να αφιερώνετε χρόνο για να τη φροντίζετε και να της δείχνετε την αγάπη σας.
● Επίπεδο Δραστηριότητας Ζώου: Τα κουτάβια και τα γατάκια είναι αξιολάτρευτα, αλλά έχουν αστείρευτη ενέργεια. Εάν ακολουθείτε έναν πιο χαλαρό τρόπο ζωής, προτιμήστε να υιοθετήσετε ένα μεγαλύτερο ζώο, με λιγότερη ενέργεια από ένα κουτάβι ή ένα γατάκι. Εάν ο τρόπος ζωής σας είναι δραστήριος, ένα νεαρό ζώο μπορεί να είναι ένας εξαιρετικός σύντροφος. Για τα επίπεδα δραστηριότητας, πρέπει επίσης να εξετάσετε διάφορες ράτσες. Υπάρχουν πολλές ράτσες σκύλων που είναι γνωστές για την υψηλή ενέργειά τους, ακόμη και αφού ξεπεράσουν το στάδιο του κουταβιού.
● Εκπαίδευση: Με τα σκυλιά, η εκπαίδευση θα αποτελέσει βασικό χαρακτηριστικό της μεταξύ σας σχέσης. Εδώ δημιουργείτε εμπιστοσύνη και κυριαρχία. Επίσης, έτσι θα αντιμετωπίσετε λιγότερα προβλήματα κακής συμπεριφοράς και θα διδάξετε στο κουτάβι σας βασικές εντολές που μπορεί να είναι πολύ σημαντικές για τη δική του ασφάλεια. Πληροφορίες για την εκπαίδευση ενός σκύλου μπορεί κανείς να βρει σε βιβλία, μέχρι και σε μαθήματα που διδάσκονται από ειδικούς στη συμπεριφορά των ζώων. Η εκπαίδευση απαιτεί πολλή σκληρή δουλειά και υπομονή, αλλά δημιουργεί μια ισχυρότερη σχέση μεταξύ εσάς και του σκύλου σας.
Αφού σκεφτείτε με υπευθυνότητα όλα τα παραπάνω, μπορείτε να πάτε σ΄ ένα κέντρο διάσωσης αδέσποτων ζώων, όπου οι υπεύθυνοι θα σας κατατοπίσουν άριστα για το πώς να κάνετε το σπίτι σας το παντοτινό σπίτι αγάπης για ένα ζωάκι. Επιλογές θα δείτε πολλές, και διάφορες μουσούδες θα προσπαθήσουν να κλέψουν την καρδιά σας.
Να έχετε στο νου σας πως όλα τα ζωάκια έχουν δικαίωμα σε ένα «ζεστό» σπίτι. Μην αποκλείσετε, λοιπόν, τα μεγαλύτερα σε ηλικία ζώα που κάποιοι ασυνείδητοι εγκατέλειψαν. Έχουν κι αυτά δικαίωμα να περάσουν ευτυχισμένα τα τελευταία χρόνια της ζωής τους. Μην τους το στερήσετε.
Ας μην ξεχνάμε ένα απόφθεγμα που εμφανίζεται συχνά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: