Γαστρονομικός Τουρισμός | H ελληνική κουζίνα «μαγνήτης» για τους food writers

Ο Γαστρονομικός Τουρισμός αποτελεί ένα από τα πεδία στα οποία μπορούμε να διαπρέψουμε ως χώρα, καθώς το «προϊόν» που προσφέρουμε είναι πραγματικά ασυναγώνιστο, συνδυάζοντας εξαιρετική γεύση, υψηλής ποιότητας υλικά και, πάνω απ’ όλα, πολλά οφέλη για την Υγεία. Η παραδοσιακή ελληνική κουζίνα αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα τουριστικά μας «όπλα», γι’ αυτό και θα πρέπει να καταστήσουμε τους απανταχού food writers και food bloggers «συμμάχους» μας, σε μια εποχή που το Ίντερνετ και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καθορίζουν συχνά τους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς του πλανήτη.

Μοναστηράκι, απόγευμα καθημερινής. Η περιοχή γεμάτη από τουρίστες που έκαναν τη βόλτα τους, έπιναν καφέ και δοκίμαζαν ελληνικές σπεσιαλιτέ στις ταβέρνες. Η ίδια εικόνα και στην Πλάκα, λίγο αργότερα. Καθώς προχωρούσα, παρατήρησα τα χαρούμενα πρόσωπά τους ενώ απολάμβαναν τον περίφημο μουσακά ή μουζάκα, όπως τον αποκαλούν οι ίδιοι. Τότε θυμήθηκα ένα ρεπορτάζ που είχα δει λίγες μέρες πριν, όπου το τηλεοπτικό συνεργείο είχε βρεθεί στη παραλία της Θεσσαλονίκης και η δημοσιογράφος ακολουθούσε τη βόλτα μιας ομάδας Αμερικανών τουριστών στις γαστρονομικές γωνιές της πόλης: Ξεκίνησαν νωρίς το πρωί, αγοράζοντας με λαχτάρα φρέσκα κουλούρια με σουσάμι, για να καταλήξουν στις ταβέρνες να τρώνε και να πίνουν ούζο, χαμογελώντας στη κάμερα και λέγοντας πόσο αγαπούν το ελληνικό φαγητό.

Αυτόματα το μυαλό μου πήγε σε αγαπημένο φίλο, ο οποίος όταν γύρισε από το εξωτερικό όπου είχε μείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων, εκμυστηρεύτηκε στην παρέα πως περισσότερο από όλα του έλειψε η ελληνική κουζίνα. Το ίδιο βράδυ, προκειμένου να τον ευχαριστήσουμε, πήγαμε στη ταβέρνα της γειτονιάς μας για να απολαύσουμε μεζέδες και καλό κρασί.

Ανάλογες σκηνές λατρείας για το ελληνικό φαγητό συναντώ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Το καλό φαγητό είναι το θεμέλιο της πραγματικής ευτυχίας», έγραφε μία φίλη μου στη λεζάντα μιας φωτογραφίας στο Instagram από παραλιακή ταβέρνα, εξυμνώντας το καλομαγειρεμένο γεύμα που τους είχαν σερβίρει. Από κάτω ακολούθησε καταιγισμός σχολίων και αντιδράσεων, με πολλούς ξένους (εξάλλου το διαδίκτυο είναι ένα παγκόσμιο χωριό) να ρωτούν σε ποιο μέρος σερβίρεται αυτό το ωραίο φαγητό και να δηλώνουν πώς θα έρθουν Ελλάδα για να το δοκιμάσουν.

Αλήθεια, πόσο ευτυχισμένοι είναι οι τουρίστες όταν τρώνε το γευστικό ελληνικό φαγητό;  Άραγε μπορεί η χώρα μας να γίνει πόλος έλξης τουριστών ως κέντρο γαστρονομικού τουρισμού; Ή, ακόμη καλύτερα, θα μπορούσε η πλούσια ελληνική κουζίνα να μετατρέψει την Ελλάδα σε αγαπημένο προορισμό των food writers από όλο τον κόσμο, οι οποίοι θα λειτουργούσαν στη συνέχεια ως οι καλύτεροι πρεσβευτές της;

Γαστρονομικός Τουρισμός: Μια σύγχρονη τάση  

Γαστρονομικός είναι ο τουρισμός που έχει ως σκοπό την εξερεύνηση του φαγητού και θεωρείται ζωτικό συστατικό της τουριστικής εμπειρίας. Το φαγητό σε ταβέρνες, εστιατόρια, καντίνες, ακόμη και μικρά παραδοσιακά μαγαζιά, όπως τα καφενεία σε οικισμούς και χωριά, αποτελεί κοινό σημείο μεταξύ των τουριστών και κατατάσσεται σε σημασία στην ίδια θέση με το κλίμα, τη διαμονή και το τοπίο από εκείνους που επισκέπτονται μια χώρα. Ο γαστρονομικός τουρισμός, ως όρος, έγινε γνωστός το 2001, όταν ο Έρικ Βολφ, πρόεδρος της World Food Travel Association, έγραψε μια λευκή βίβλο για το θέμα. Ουσιαστικά, πρόκειται για την επιδίωξη μοναδικών και αξέχαστων εμπειριών φαγητού και ποτού στη χώρα διακοπών.

Κάθε τουρίστας τρώει περίπου τρεις φορές την ημέρα, γεγονός που καθιστά το φαγητό έναν από τους θεμελιώδεις οικονομικούς μοχλούς του τουρισμού. Πολλές χώρες πραγματοποιούν σημαντικές επενδύσεις στην ανάπτυξη του γαστρονομικού τουρισμού και βλέπουν αποτελέσματα, με τις δαπάνες των επισκεπτών και τις διανυκτερεύσεις να αυξάνονται, ως αποτέλεσμα της προώθησης του τουρισμού τροφίμων και της ανάπτυξης προϊόντων.

Γιατί το ελληνικό φαγητό είναι τόσο καλό

Η ελληνική κουζίνα θεωρείται από τους κριτικούς φαγητού και τους ειδικούς σε θέματα γαστρονομικού τουρισμού ως μία από τις καλύτερες επιλογές για έναν τουρίστα, λόγω της ποικιλίας φαγητών και κρασιών. Η ελληνική διατροφή είναι από τις πιο νόστιμες και πιο υγιεινές. Αρκεί να καθίσουμε στο όμορφα στρωμένο τραπέζι μας, να βουτήξουμε το φρεσκοψημένο ψωμί στο ελαιόλαδο, να πιούμε ένα ποτήρι κρασί και αμέσως θα νιώσουμε ότι χαλαρώνουμε.

Η σημαντικότερη ίσως πληροφορία που θα πρέπει να γνωρίζουν οι τουρίστες για την ελληνική διατροφή είναι ότι κάνει καλό στην υγεία: Οι Έλληνες παίρνουμε την καθημερινή μας δόση βιταμινών από τα γεύματά μας, τα οποία είναι γεμάτα από φρούτα, λαχανικά και ψάρια. Επίσης, λαμβάνουμε την πρωτεΐνη μας από φασόλια, άλλα όσπρια και από τα θαλασσινά. Οι ελιές, ο εμβληματικός αυτός καρπός που συνοδεύει κάθε φαγητό, παρέχει στον οργανισμό μας υγιεινά έλαια, προσθέτοντας παράλληλα πλούσια γεύση σε κάθε πιάτο.

Τα περισσότερα ελληνικά γεύματα είναι φρέσκα, και οι μάγειρές μας μπορούν να υπερηφανεύονται για τα υλικά. Η Ελλάδα έχει μια πληθώρα εγχώριων μπαχαρικών, όπως η ρίγανη, ο βασιλικός, το θυμάρι, το δεντρολίβανο και το φασκόμηλο, που μπορούν να νοστιμίσουν κάθε συνταγή.

Επειδή τα γεύματα είναι ζωτικής σημασίας για την ελληνική κουλτούρα, οι φίλοι και οι οικογένειες μπορούν να περνούν ώρες συζητώντας, τσιμπολογώντας και απολαμβάνοντας κάθε μπουκιά από το φαγητό τους. Το φαγητό για τον Έλληνα είναι μια ιεροτελεστία, προκειμένου να συνδεθεί με τους ανθρώπους γύρω του. Σε ένα ελληνικό εστιατόριο, δε, οι πελάτες αντιμετωπίζονται πάντα με σεβασμό, αφού η φιλοξενία είναι μια ελληνική αρετή.

Αξίζει να σημειωθεί πως η χώρα μας βρίσκεται σε μια τόσο εύκρατη περιοχή, ώστε σχεδόν όλο τον χρόνο υπάρχει η επιλογή για έναν τουρίστα να απολαύσει το φαγητό του έξω, στον καθαρό αέρα.

Τα ελληνικά ορεκτικά και οι γνωστοί παραδοσιακοί μεζέδες, οι οποίοι βρίσκονται σε κάθε τραπέζι, σερβίρονται όλες τις ώρες της ημέρας, από νωρίς το μεσημέρι, μέχρι αργά το βράδυ. Κάποτε, μια φίλη από Γαλλία τούς είχε χαρακτηρίσει ως «τέταρτο γεύμα» που κάθε τουρίστας πρέπει να απολαύσει.

«Η µαγειρική είναι σαν τη ζωγραφική ή το γράψιµο ενός τραγουδιού.  Όπως υπάρχουν τόσες νότες και χρώµατα, έτσι υπάρχουν και τόσες γεύσεις – το πώς τις συνδυάζεις είναι αυτό που σε ξεχωρίζει». Βόλφγκανγκ Πουκ, Αυστρoαµερικανός σεφ

Χάρη στην ελληνική ιστορία και γεωγραφία, το ελληνικό φαγητό είναι το αποτέλεσμα ενός συνδυασμού διαφορετικών πολιτισμών. Στην ελληνική κουζίνα υπάρχουν επιρροές από Ανατολή και Δύση, αλλά σε όλες αυτές τις ενσωματώσεις το ελληνικό φαγητό έφερε τη δική του κουλτούρα και τα χαρακτηριστικά του πιάτα.

Ένα από τα ωραιότερα και πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του ελληνικού φαγητού είναι ότι σήμερα εξακολουθεί να φτιάχνεται και να τρώγεται όπως πριν από χιλιάδες χρόνια. Πιάτα, όπως οι φακές ή οι ντολμάδες, είναι μερικά από εκείνα που έτρωγαν και οι Αρχαίοι Έλληνες. Στην κουζίνα μας υπάρχουν ακόμα κάποια γεύματα που χρονολογούνται από το 350 π.Χ., όταν ο Αρχήστρατος φέρεται να έγραψε το πρώτο βιβλίο μαγειρικής! Στην Ελλάδα διατηρούμε, ακόμη, τις μεθόδους παρασκευής, τις τεχνικές μαγειρέματος και τα τοπικά προϊόντα που χρησιμοποιούσαν οι πρόγονοί μας στην Αρχαιότητα. Αυτό αποδεικνύει την αυθεντικότητα της Ελληνικής Γαστρονομίας – μια αυθεντικότητα που μπορεί να προσελκύσει τουρίστες από όλο τον κόσμο.

Food Writers: Όταν η εργασία σου είναι… να τρως!

Ήταν το 2021, όταν ο διάσημος Βρετανός σεφ, Γκόρντον Ράμσεϊ, δήλωσε ότι το ελληνικό φαγητό είναι καλύτερο από το ιταλικό, σε ένα επεισόδιο της σειράς “Gordon, Gino & Fred” του ITV. Ο Ιταλός σεφ Τζίνο Ντ’Ακάμπο έμεινε έκπληκτος να κοιτά την κάμερα, όταν ο Ράμσεϊ έκανε τη συγκεκριμένη δήλωση, ενώ οι δύο τους ταξίδευαν σε όλη την Ελλάδα και επισκέπτονταν τα πανέμορφα νησιά μας, αναζητώντας το καλύτερο φαγητό. Το απόσπασμα κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και προκάλεσε το ενδιαφέρον των κριτικών του φαγητού, αλλά κυρίως των food writers.

Με τον αγγλικό όρο “food writer” εννοούμε τον συγγραφέα ή δημοσιογράφο, ο οποίος στα κείμενά του ασχολείται με το φαγητό. Στη προκειμένη περίπτωση, ο όρος «κείμενα» περιλαμβάνει προσωπικά δοκίμια και απομνημονεύματα, συνταγές και βιβλία μαγειρικής, άρθρα σε ιστολόγια ή περιοδικά –ηλεκτρονικά και έντυπα–, συγγραφή λογοτεχνικών κειμένων για τα τρόφιμα και κριτική για κουζίνες και εστιατόρια.

Ένας από τους πιο διάσημους food writers είναι ο Αμερικανός συγγραφέας και δημοσιογράφος Μαρκ Κουρλάνσκι. «Το φαγητό σχετίζεται με τη γεωργία, την οικολογία, τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση, το κλίμα, την οικοδόμηση εθνών, τους πολιτιστικούς αγώνες, τους φίλους και τους εχθρούς, τις συμμαχίες, τους πολέμους, τη θρησκεία. Σχετίζεται με τη μνήμη και την παράδοση και, μερικές φορές, ακόμη και το σεξ», αναφέρει χαρακτηριστικά, δίνοντας μια ολοκληρωμένη εικόνα του αντικειμένου αυτού του νεοφυούς επαγγέλματος.

Καθώς βρισκόμαστε στην εποχή που οι food writers έχουν τις δικές τους σελίδες στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η Ελλάδα μπορεί να εκμεταλλευτεί την κουζίνα της για να τους προσελκύσει. Επισκεπτόμενοι τη χώρα μας, θα μπορέσουν να δοκιμάσουν μοναδικά και αυθεντικά πιάτα, να ανακαλύψουν την τοπική κουλτούρα, αλλά και το φαγητό του δρόμου, να γνωρίσουν την ιστορία και τις παραδόσεις πίσω από το φαγητό που τρώνε, και να στηρίξουν την τοπική οικονομία και τις μικρές επιχειρήσεις της περιοχής που επισκέπτονται.

Το σίγουρο είναι πως θα απολαύσουν έναν υπέροχο γαστρονομικό προορισμό και θα λατρέψουν την ποιότητα της ελληνικής κουζίνας και της φιλοξενίας γύρω από έναν παραδοσιακό τραπέζι.