#κλισέ µεν, αλλά…

Ένα τεύχος αφιερωµένο στον Άνθρωπο περιέχει, εκ των πραγµάτων, πολλά κλισέ – για την επιτακτική ανάγκη η σύγχρονη κοινωνία να γίνει πιο ανθρωποκεντρική, για την αξία της προσφοράς, για τα οφέλη του εθελοντισµού, για τη δύναµη της συνεργασίας και της αλληλεγγύης…

Αν γράφαµε έκθεση ιδεών, η βασικότερη οδηγία του φιλολόγου πιθανότατα θα ήταν «Απόφυγε τα κλισέ. Πρωτοτύπησε, κάνε τη διαφορά!». Μόνο έτσι πας µπροστά, µόνο έτσι ξεχωρίζεις – οµολογουµένως. Αλλά…

…στην περίπτωση της επικέντρωσης στον Άνθρωπο, µόνο η επιµονή στα κλισέ οδηγεί σε ουσιαστικά αποτελέσµατα. Κι αυτό, από µόνο του, είναι σηµαντικό και ανησυχητικό ταυτόχρονα.

Μια πράξη ή µια ιδέα θεωρείται κλισέ όταν πια έχει χάσει το «νεύρο» της, όταν πια δεν είναι τόσο συµβατή µε τα όσα καινούργια συµβαίνουν γύρω σου. Ωστόσο, η συνεχής ανάγκη να επιστρέφουµε στα αυτονόητα σηµαίνει ότι κάθε άλλο από αυτονόητα είναι. Μόνο µε σταθερή προβολή της αξίας της προσφοράς κινητοποιούνται (;), τελικά, οι άνθρωποι. Κι αυτό είναι το πιο ανησυχητικό: τείνουµε να κλεινόµαστε τόσο πολύ στον µικρόκοσµό µας, που χάνουµε αργά, αλλά σταθερά, την αίσθηση της κοινότητας – είτε σε επίπεδο στενότερων κοινωνικών επαφών, είτε σε επίπεδο εργασιακού περιβάλλοντος, είτε σε επίπεδο γειτονιάς, είτε σε επίπεδο χώρας, ακόµα και σε επίπεδο πλανήτη.

Ναι, κάποιες φορές µπορεί να αισθανόµαστε ότι η «επιστροφή στα βασικά» έχει χάσει λίγο το νόηµά της, σε µια εποχή που αποδεικνύεται σχεδόν σουρρεαλιστική ως προς την ανάπτυξη ουσιαστικής ανθρώπινης επαφής.

«Ωραία τα λέτε –οι όποιοι– εσείς περί αλληλεγγύης και ανάπτυξης ισχυρής κοινωνικής συνείδησης, αλλά… πώς να βοηθήσω τον διπλανό µου όταν, µε τη σηµερινή ακρίβεια, αυτά που βγάζω δεν φτάνουν ούτε για να βγάλω εγώ τον µήνα; Πότε ακριβώς να συµµετάσχω σε εθελοντική δράση, όταν τρέχω πανικόβλητος από το πρωί µέχρι το βράδυ, και δεν έχω χρόνο ούτε για να ξύσω τη µύτη µου; Πώς να παρασχεθεί το Χ καινοτόµο φάρµακο σε όσους ασθενείς το χρειάζονται, όταν οι οικονοµικές συνθήκες της χώρας είναι απαγορευτικές για την εισαγωγή του;».

Όλα αυτά είναι απολύτως λογικά. Και, κατά βάση, δικαιολογηµένα. Αλλά…

…αν διευρύνεις τον προσωπικό σου φακό και διακρίνεις τη µεγαλύτερη εικόνα, θα διαπιστώσεις ότι αυτή η φροντίδα για τους άλλους σού επιστρέφεται. Σου επιστρέφεται σε ψυχική πληρότητα, σε βελτίωση των συνθηκών γύρω σου, σε ενίσχυση της εµπιστοσύνης των άλλων προς το πρόσωπό σου (κι αυτό ισχύει και για τον πολίτη ως µονάδα, και για την πολιτεία στο σύνολό της).

«Άρα, να το κάνω για µένα;». Όχι. Αλλά αν αυτό σε κινητοποιεί περισσότερο, να το κάνεις και για σένα.

«Να τα εκατοστήσεις!». Υπάρχει πιο κλισέ ευχή από αυτή; Κι όµως, έχει ουσία. Για εµάς στο “Plan Be”, το 100ό τεύχος, αυτό εδώ το τεύχος, είναι µία –ακόµα– κατάκτηση. Κι ένα ισχυρό κίνητρο για να συνεχίζουµε και, συνεχίζοντας, να γινόµαστε καλύτεροι.

Εντάσσεται αυτό στο πλαίσιο της προσφοράς; Κατά κάποιον τρόπο, ναι. Διότι το «Be» στο όνοµά µας σηµαίνει «είµαι, υπάρχω». Ακριβώς το αντίθετο από το σκέτο «B», δηλαδή, που καθιστά όλα όσα σε καθορίζουν µη προτεραιότητα. Διότι βάζοντας τη Ζωή σε προτεραιότητα, βλέπεις καθαρά τι κάνει καλό σε σένα και στην ψυχή σου. Και το να είσαι συν-άνθρωπος αποτελεί µια στάση ζωής που µπορεί να δώσει επιπλέον νόηµα στην ύπαρξή σου. Κλισέ µεν, αλλά…