Παιδικός εμβολιασμός κατά της COVID-19: Απαντήσεις στις ανησυχίες των γονέων

Από την αρχή της πανδημίας, το γεγονός ότι ο SARS-CoV-2 προκαλούσε ήπια ή και καθόλου συμπτώματα στα παιδιά, προκαλούσε μια ανακούφιση στους γονείς. Ωστόσο, στην πορεία, πολλά παιδιά που μολύνθηκαν από τον νέο κορονοϊό χρειάστηκαν νοσηλεία σε νοσοκομείο, πολλά άλλα ταλαιπωρήθηκαν από τη «long COVID-19» με συμπτώματα που επέμεναν για μήνες, ενώ κάποια παιδιά δυστυχώς κατέληξαν. Γίνεται πλέον σαφές, λοιπόν, ότι και τα παιδιά κινδυνεύουν να προσβληθούν, να αρρωστήσουν και να μεταδώσουν τον ιό σε άλλους. 

Η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών στη χώρα μας, αφού έλαβε υπ’ όψιν της όλα τα επιστημονικά δεδομένα και τις επιπτώσεις του νέου κορονοϊού στην υγεία και την κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών, συνέστησε τον εμβολιασμό έναντι της COVID-19 για τα παιδιά ηλικίας άνω των 12 ετών.
Η Πανελλήνια Ένωση Αγώνα κατά του Νεανικού Διαβήτη (ΠΕΑΝΔ) απευθύνθηκε στην έγκριτη παιδίατρο, Αναπληρώτρια Διευθύντρια Α’ Παιδιατρικής Κλινικής, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού», κ. Ανδριανή Βαζαίου, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι πτυχές του σημαντικού αυτού ζητήματος.
Όπως αναφέρει η κ. Βαζαίου, ο μαζικός εμβολιασμός του πληθυσμού είναι η απάντηση στην αντιμετώπιση της πανδημίας. Τα δε εμβόλια έναντι της COVID-19 έχουν αποδειχθεί ασφαλή και αποτελεσματικά, καθώς η μελέτη τους είναι η πιο ενδελεχής στην ιστορία της Ιατρικής.
Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, έχουν χορηγηθεί πάνω από 4 δισεκατομμύρια δόσεις εμβολίων σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ, βάσει των δεδομένων του CDC, μόνο στις ΗΠΑ είχαν εμβολιαστεί περίπου 10 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας έως 17 ετών, μέχρι λίγο πριν το τέλος του καλοκαιριού.
Καθώς υπάρχει μεγάλος σκεπτικισμός σχετικά με τον εμβολιασμό των παιδιών κατά της COVID-19, η ΠΕΑΝΔ τονίζει ότι τόσο ο Αμερικανικός Οργανισμός Φαρμάκων και Τροφίμων (FDA), όσο και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΑ), μελετούν σε βάθος κάθε φαρμακευτικό προϊόν προτού εγκρίνουν τη διάθεσή του. Το ίδιο και ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων και η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών στη χώρα μας.
Μέχρι στιγμής, στην Ελλάδα έχει γίνει σύσταση εμβολιασμού για τα παιδιά ηλικίας άνω των 12 ετών με το εμβόλιο των Pfizer-BioNTech, σε δύο δόσεις, με διαφορά 3 εβδομάδων.
Αναμένεται να ακολουθήσουν οι εταιρείες Moderna και Johnson & Johnson, μετά την ολοκλήρωση των κλινικών μελετών τους, ενώ η Pfizer σχεδιάζει να ζητήσει άδεια έκτακτης ανάγκης τον Σεπτέμβριο για παιδιά ηλικίας 2 έως 11 ετών.

Πιθανές παρενέργειες
Οι παρενέργειες του εμβολίου είναι παρόμοιες σε παιδιά και ενήλικες. Μετά τον εμβολιασμό, το παιδί μπορεί να νιώσει πόνο στο σημείο της ένεσης και να αισθάνεται πιο κουρασμένο από το συνηθισμένο. Πονοκέφαλος, πονόλαιμος, πόνος στους μυς ή τις αρθρώσεις, ακόμη και χαμηλός πυρετός ή ρίγη, περιλαμβάνονται στις ανεπιθύμητες ενέργειες, οι οποίες είναι συνήθως προσωρινές και υποχωρούν μέσα σε 48 ώρες.

Αλλεργίες
Τα παιδιά δεν πρέπει να κάνουν το εμβόλιο Pfizer, εάν έχουν ιστορικό σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης σε οποιοδήποτε συστατικό του εμβολίου (όπως η πολυαιθυλενογλυκόλη).
Οι αλλεργίες στα συστατικά του εμβολίου είναι σπάνιες. Το εμβόλιο δεν περιέχει αυγά, συντηρητικά ή λάτεξ. Εάν κάποιος γονέας έχει αμφιβολίες, καλό είναι να μιλήσει με τον παιδίατρό του πριν εμβολιάσει το παιδί του.
Αν το παιδί έχει σοβαρές αλλεργίες σε οτιδήποτε άλλο (φάρμακα, τροφές, μέλισσες), θα πρέπει να παραμείνει στον χώρο του εμβολιασμού μετά την ένεση για 30 λεπτά, αντί για 15 λεπτά που συνιστάται να περιμένει ο γενικός πληθυσμός.
Πολλοί γονείς αναρωτιούνται αν θα πρέπει να δώσουν πριν τον εμβολιασμό κάποιο αναλγητικό στο παιδί, για να αποφύγουν τις παρενέργειες. Η κ. Βαζαίου σχολιάζει ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος για κάτι τέτοιο, γιατί υπάρχει πιθανότητα να επηρεαστεί ακόμα και η αποτελεσματικότητα του εμβολίου. Αν το παιδί εμφανίσει μετά τον εμβολιασμό πυρετό ή πόνο στο σώμα, τότε μπορεί να δοθεί ένα ήπιο αναλγητικό ή αντιπυρετικό.

Τεχνολογία mRNA
Το “m” στην ονομασία των εμβολίων mRNA σημαίνει αγγελιοφόρος – με λίγα λόγια, το mRNA είναι σαν ένα σύνολο οδηγιών. Ένα παραδοσιακό εμβόλιο χρησιμοποιεί ένα εξασθενημένο ή αδρανοποιημένο μικρόβιο ή ιό, για να προκαλέσει μια ανοσολογική απάντηση στο σώμα μας. Τα εμβόλια mRNA δεν περιέχουν ιό, αλλά έχουν μια σειρά οδηγιών, για να διδάξουν στα κύτταρά μας πώς να φτιάχνουν μια πρωτεΐνη που θα ενεργοποιήσει την ανοσοαπόκριση για να αναπτύξει ο οργανισμός αντισώματα στον ιό.
Παρόλο που η τεχνολογία mRNA έχει μελετηθεί για περίπου 15 χρόνια, αυτή είναι η πρώτη φορά που χρησιμοποιείται σε εμβόλιο. Μελετάται, επίσης, για τη θεραπεία του καρκίνου, της μυϊκής δυστροφίας και άλλων ασθενειών, και πιθανότατα στο μέλλον τα περισσότερα εμβόλια να είναι της συγκεκριμένης τεχνολογίας.
Οι γονείς εκφράζουν ανησυχίες για το αν το εμβόλιο θα μπορούσε να επηρεάσει την εφηβεία ή τη γονιμότητα, ωστόσο δεν υπάρχει βιολογικά καμία εύλογη εξήγηση γι’ αυτό. Θα πρέπει, επίσης, να γνωρίζουμε ότι το μόριο των εμβολίων mRNA καταστρέφεται μόλις ολοκληρώσει την αποστολή του και αποβάλλεται από το σώμα.
Επίσης, ένας εύλογος προβληματισμός των γονιών είναι: «Δεδομένου του χαμηλού κινδύνου COVID στα παιδιά, γιατί να μην περιμένω περισσότερα δεδομένα για να εμβολιάσω το παιδί μου;». Πράγματι, τα παιδιά είναι λιγότερο πιθανό να αναπτύξουν σοβαρή ασθένεια από την COVID-19, αλλά εξακολουθούν να κινδυνεύουν. Τον περασμένο χειμώνα, οι γιατροί ανέφεραν έναν αυξανόμενο αριθμό ασθενών με Πολυσυστηματικό Yπερφλεγμονώδες Σύνδρομο (MIS-C), μια κατάσταση που φαίνεται ότι συνδέεται με την COVID-19 και μπορεί να επηρεάσει πολλά όργανα, συμπεριλαμβανομένης της καρδιάς, των πνευμόνων, των νεφρών, του εγκεφάλου, του δέρματος, των ματιών ή των οργάνων του γαστρεντερικού συστήματος. Πρόκειται για ένα καινούργιο σύνδρομο, το οποίο είναι παρόμοιο κλινικά με τη νόσο του Kawasaki.
Παράλληλα, είναι αρκετά τα περιστατικά της long-COVID-19 σε παιδιά και έφηβους. Πρόκειται για ένα μεταλοιμώδες σύνδρομο μετά από λοίμωξη από τον ιό SARS-CoV-2, το οποίο μπορεί να διαρκέσει ακόμα και 12 εβδομάδες, με συμπτώματα κόπωσης, έλλειψης συγκέντρωσης, υπνηλίας, κ.ά..

Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 και εμβόλια
Παρόλο που είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι τα παιδιά και οι έφηβοι με διαβήτη δεν αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο προσβολής από τον ιό, η ίδια η φροντίδα του διαβήτη μπορεί να γίνει πιο περίπλοκη μετά τη μόλυνση από κορονοϊό και τη νόσηση από COVID-19.
Λόγω πιθανών ήπιων συμπτωμάτων μετά το εμβόλιο, είναι σημαντικό τα άτομα με διαβήτη τύπου 1 να είναι σε εγρήγορση για τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, τις πρώτες 24 έως 48 ώρες μετά τη λήψη του εμβολίου. Ενδέχεται να υπάρχει μικρή αύξηση των τιμών του σακχάρου, ιδίως σε περίπτωση που εμφανιστεί πυρετός. Ωστόσο, στην πλειονότητα των περιπτώσεων παιδιών με διαβήτη που εμβολιάστηκαν, δεν αναφέρονται ιδιαίτερες μεταβολές στις τιμές του σακχάρου. Είναι σημαντικό εδώ να τονιστεί ότι τα ήπια συμπτώματα που μπορεί να βιώσει το παιδί μετά το εμβόλιο μπορούν να τύχουν διαχείρισης πολύ πιο εύκολα από το ενδεχόμενο να νοσήσει από COVID-19.

Όπως καταλήγουν η κ. Ανδριανή Βαζαίου και η πρόεδρος της ΠΕΑΝΔ, κ. Σοφία Μανέα, γίνεται σαφές, λοιπόν, ότι το εμβόλιο έναντι της COVID-19 περιορίζει την πιθανότητα μόλυνσης και νόσησης από κορονοϊό και, κατά συνέπεια, προστατεύει τα παιδιά από τις πιθανές επιπλοκές της λοίμωξης.



Abbvie