Ψηλά τακούνια. Όταν η… μόδα γίνεται «επικίνδυνη»

Τα ψηλοτάκουνα είναι αναμφισβήτητα το αγαπημένο υπόδημα των γυναικών ανά τον κόσμο, καθώς κολακεύουν όλα τα γυναικεία πόδια και τις κάνουν να νιώθουν όμορφες και γεμάτες αυτοπεποίθηση. Ποιο, όμως, το τίμημα για την υγεία τους;

του Μιχάλη Σαμαρά, φυσικοθεραπευτή

Όλες οι γυναίκες θα φορέσουν σε κάποια στιγμή ψηλοτάκουνες γόβες, είτε στην εργασία τους, είτε σε μια κοινωνική υποχρέωση, είτε στις βραδινές τους εξόδους. Είναι χαρακτηριστικό το ότι, μόνο στις ΗΠΑ, οι γυναίκες υπολογίζεται ότι ξοδεύουν ετησίως περίπου 7 εκατ. ευρώ για ψηλοτάκουνα παπούτσια.

Ψηλοτάκουνα… προβλήματα
Η εκτεταμένη χρήση των τακουνιών μπορεί να προκαλέσει ποικίλα προβλήματα, καθώς στην άκρη του ποδιού μας βρίσκονται συνολικά 33 αρθρώσεις, 100 τένοντες, μύες, σύνδεσμοι και πολλά νεύρα, τα οποία φτάνουν μέχρι και τη σπονδυλική μας στήλη.
Αυτό σημαίνει πως μπορούν να δημιουργηθούν:
Φλεγμονές και πόνος κάτω από τη φτέρνα, ακόμα και εξόγκωμα, γνωστό ως «άκανθα πτέρνας».
Φουσκάλες, πρήξιμο και θυλακίτιδα.
Κότσια και παραμορφώσεις των δαχτύλων, καθώς αυτά συμπιέζονται υπερβολικά και αφύσικα.
Οσφυαλγίες, καθώς με τα τακούνια καταπονούνται σε μεγάλο βαθμό οι μύες χαμηλά στην πλάτη.
Αρθρίτιδα στα γόνατα.
Τριχοειδή κατάγματα.
Νεύρωμα Μόρτον, μια πάθηση που πλήττει ένα νεύρο ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών, γύρω από το οποίο αναπτύσσεται ινώδης ιστός, προκαλώντας συμπίεση, πόνο και μούδιασμα στα δάχτυλα.
Παθήσεις στα μετατάρσια (huglunds deformity).
Τραυματισμοί, με πιο συχνό το διάστρεμμα αστραγάλου.

Τα προβλήματα αυτά ξεκινούν συνήθως από νωρίς, και μπορεί να επιδεινωθούν με την πάροδο του χρόνου και την υπερβολική χρήση τακουνιών.
Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνα και δημοσιεύθηκε στο International Journal of Clinical Practice, η χρήση τακουνιών μπορεί αρχικά να δυναμώνει τον αστράγαλο, αλλά μακροπρόθεσμα οδηγεί σε ανισορροπία των μυών του ποδιού, οδηγώντας σε μυοσκελετικά προβλήματα και τραυματισμούς.
Δεν είναι τυχαίο το ότι οι ειδικοί συμβουλεύουν τις γυναίκες να φορούν ψηλοτάκουνα μόνο σε ειδικές περιπτώσεις. Για τις καθημερινές τους δραστηριότητες, προτείνουν να φοράνε τακούνι το πολύ 2,5 – 3 εκατοστών και παπούτσια με σταθερή σόλα.

Διάστρεμμα αστραγάλου
Όλες οι γυναίκες, όλων των ηλικιών, είναι πιθανό να τραυματιστούν εξαιτίας των ψηλών τακουνιών. Ωστόσο, πιο επιρρεπείς είναι εκείνες που δεν έχουν καλή ισορροπία, κρατούν κακή στάση σώματος και όσες έχουν αυξημένο βάρος, καθώς είναι πιο εύκολο να παραπατήσουν και να πέσουν. Επιπλέον, οι γυναίκες που πάσχουν από διαβήτη ή διάφορα αγγειακά προβλήματα, είναι πιο πιθανό να παρουσιάσουν επιπλοκές μετά από κάποιον τραυματισμό.
Ο πιο κοινός τραυματισμός από τα ψηλά τακούνια είναι το διάστρεμμα της ποδοκνημικής άρθρωσης ή, αλλιώς, διάστρεμμα αστραγάλου. Mπορεί να προέλθει από ένα απλό στραβοπάτημα, και οι πρώτες ενδείξεις της κάκωσης είναι ο πόνος γύρω από το σημείο και το οίδημα στην περιοχή. Καλό είναι, λοιπόν, να γίνεται μια ακτινολογική εξέταση, ώστε να διαπιστωθεί πόσο σοβαρός είναι ο τραυματισμός προκειμένου να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες για την αποκατάστασή του.
Συνήθως χρειάζεται το πόδι να βρίσκεται σε ψηλή θέση και να εφαρμόζεται πάγος στο σημείο ανά τακτά διαστήματα μέσα στη μέρα για τον περιορισμό του οιδήματος.

Ένας τέτοιος τραυματισμός θέλει ιδιαίτερη προσοχή, καθώς μια μακρά σε χρόνο ακινητοποίηση του άκρου μπορεί να οδηγήσει σε:
– Διαταραχή της βάδισης και της ισορροπίας.
– Χαλάρωση των συνδέσμων της περιοχής του ποδιού
– Έλλειψη ελέγχου στο σημείο.
– Μυϊκή αδυναμία, η οποία κυρίως παρατηρείται στους εξωτερικούς μυς του ποδιού (περονιαίοι μύες).
Γι’ αυτόν τον λόγο, η ασθενής πρέπει σιγά-σιγά να αρχίζει να κινεί με απλές και ελεύθερες κινήσεις το πόδι της, ώστε να προληφθεί μελλοντική αστάθεια και δυσλειτουργία της άρθρωσης και του πέλματος.

Δυστυχώς, πολλοί αντιμετωπίζουν αυτού του είδους τους τραυματισμούς σαν ένα «απλό στραμπούληγμα» και βιάζονται να γυρίσουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες μόλις περάσει ο πόνος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η κατάσταση να υποτροπιάζει, προκαλώντας συχνά χρόνια αστάθεια στο βάδισμα, δυσκολίες στην κίνηση και κακή ισορροπία.
Απαραίτητος σύμμαχος στην αποκατάσταση τέτοιων τραυματισμών είναι ο φυσικοθεραπευτής, ο οποίος θα «επανεκπαιδεύσει» το πόδι με ειδικές ασκήσεις και με τη βοήθεια ειδικού εξοπλισμού, ώστε να επανέλθει στην προ του τραυματισμού κατάσταση.

Φυσικοθεραπεία και πρόληψη τραυματισμών
Η φυσικοθεραπεία, ωστόσο, δεν βοηθά μόνο μετά τους τραυματισμούς, αλλά συμβάλλει τα μέγιστα και στην πρόληψή τους.
Αυτό το πετυχαίνει με ειδικές ασκήσεις ισορροπίας, διατάσεις, αλλά και ασκήσεις που στοχεύουν στην ενδυνάμωση των περιοχών που είναι πιο αδύναμες εξαιτίας της κακής στάσης σώματος. Παράλληλα, επαναφέρει τη σωστή στάση στο σώμα.
Επίσης, αποσυμπιέζει τα νεύρα, τους μυς και τους τένοντες, ανακουφίζει τα πέλματα και προλαμβάνει διάφορες σοβαρές παθήσεις, όπως το προαναφερθέν νεύρωμα του Morton, μειώνοντας αισθητά τον πόνο στα πόδια και βελτιώνοντας την ποιότητα της βάδισης.
Τέλος, ο φυσικοθεραπευτής θα δώσει οδηγίες και για τη σωστή καθημερινή χρήση των ψηλών τακουνιών γιατί, κακά τα ψέματα, οι περισσότερες γυναίκες δεν ζουν χωρίς αυτά.

Ο Μιχάλης Σαμαράς είναι φυσικοθεραπευτής | www.physionow.gr